kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord taal & spraak

1. “Emotie is cruciaal voor taal”

   dinsdag, 4 oktober 2011 · Nieuws

   Onderzoek naar taal en communicatie heeft zich in het verleden veel te veel gericht op taal als systeem om berichten te coderen. Dat moet maar eens veranderen, stelt prof. dr. Jos van Berkum, hoogleraar Discourse, Cognitie en Communicatie, in zijn oratie gehouden op 30 september aan de Universiteit Utrecht. Hij pleit voor meer onderzoek naar de sterke verwevenheid van taal en gevoel.

2. In Limburg spreekt men overal anders

   dinsdag, 27 september 2011 · Nieuws

   Per 1 september is Leonie Cornips benoemd tot bijzonder hoogleraar ’Taalcultuur in Limburg’ aan de Universiteit van Maastricht. Doel van deze leerstoel is om de talige en culturele elementen die als typisch Limburgs beschouwd worden in een academische context zichtbaar te maken.

   Auteur: Mathilde Jansen

3. De brieven van Elizabeth Stuart

   vrijdag, 23 september 2011 · Nieuws

   “Van achter haar schrijftafel nam ze het initiatief voor ambassadeursbijeenkomsten en internationale verdragen en beïnvloedde diplomatieke betrekkingen, belegeringen en schermutselingen in een door oorlog verscheurd vroeg-modern Europa.”

   Auteur: Universiteit Leiden

4. ‘Wetten voor begrijpelijke teksten werken niet’

   dinsdag, 6 september 2011 · Nieuws

   Burgers moeten de bijsluiter bij hun medicijnen, de offerte voor een hypotheek en het overzicht van hun pensioen kunnen begrijpen. Daarom is in de wet vastgelegd dat die teksten begrijpelijk moeten zijn. Maar zowel de omschrijving in de wet als het toezicht op de uitvoering ervan schieten tekort. Dat concludeert prof. dr. Leo Lentz, hoogleraar Tekstontwerp en Communicatie, in zijn oratie die hij op 9 september zal houden aan de Universiteit Utrecht.

5. Speurtocht naar de echtheid van een 17e-eeuwse taalgids

   vrijdag, 2 september 2011 · Nieuws

   Een handgeschreven taalgids Nederduits-Russisch uit de zeventiende eeuw. Dat was het onderzoeksobject van promovendus Pepijn Hendriks. In het proefschrift dat hij op 7 september verdedigt, stelt hij de echtheid van het handschrift ter discussie. Is het een origineel boek of is het gekopieerd, zoals in die tijd regelmatig gebeurde? En is het handschrift dat bekendstaat als gespreksboek van Tönnies Fonne, echt vernoemd naar zijn rechtmatige auteur?

   Auteur: Mathilde Jansen

6. Alvast een nieuwe taal leren op de basisschool

   maandag, 22 augustus 2011 · Achtergrond

   In de toekomst moet elke EU-burger twee vreemde talen kunnen spreken. Deze boodschap verkondigde de Europese Raad al in 2002. Toch verschillen de Europese lidstaten nog enorm in de manier waarop hun vreemdetalenonderwijs is ingericht: zowel qua taalkeuze, lesmethodes, als de leeftijd waarop ze met de lessen beginnen.

   Auteur: Liv Persson

7. Computer speurt naar fictie

   vrijdag, 12 augustus 2011 · Achtergrond

   De taal in hedendaagse romans staat dicht bij de spreektaal. Toch vind je in fictie een ander woordgebruik dan in non-fictie. Uitvoerige analyses van digitale corpora onthullen dat veel fictieschrijvers dezelfde soort woorden gebruiken. Toch zijn we ons hier als lezer maar zelden bewust van. Maar ook originaliteit kan ontdekt worden door de computer. Dit is de verdienste van de Digital Humanities: een tak van wetenschap die momenteel sterk in opmars is.

   Auteur: Mathilde Jansen

8. Hoe groot is een olifant

   dinsdag, 2 augustus 2011 · Nieuws

   Veel dreumesen van nog geen twee jaar oud gebruiken al bijvoeglijke naamwoorden als groot en hoog. Maar pas vanaf hun zevende begrijpen ze deze termen op ‘volwassen’ niveau, concludeert taalwetenschapper Elena Tribushinina. Ze presenteerde haar resultaten 23 juli tijdens het grootste congres over kindertaal ter wereld.

9. Hoe versta je een vreemde taal

   maandag, 1 augustus 2011 · Nieuws

   Mirjam Ernestus – taalwetenschapper aan de Radboud Universiteit – ontvangt een Europese subsidie van 1,5 miljoen euro voor onderzoek naar hoe mensen die een vreemde taal leren, de spontane spraak uit die taal verwerken. Uitkomsten van dit onderzoek kunnen leiden tot betere lesmethodes voor het leren verstaan van een vreemde taal.

10. Roddelen versterkt vriendschappen op de werkvloer

    woensdag, 22 juni 2011 · Nieuws

    Roddelen is een belangrijke indicatie van de verhoudingen op de werkvloer. Het kan leiden tot hechte banden tussen medewerkers in een organisatie en zelfs tot het ontwikkelen van vriendschappen, blijkt uit onderzoek van Lea Ellwardt. Ellwardt promoveert 30 juni aan de Rijksuniversiteit Groningen.

11. Het Nheengatú, taal van de Amazone

    dinsdag, 21 juni 2011 · Nieuws

    Taalwetenschapper Aline da Cruz leefde enkele maanden bij Baré-, Baniwa- en Warekenagemeenschappen in de Amazone om hun taal op te tekenen. Vrijdag 24 juni promoveert ze op het Nheengatú aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

    Auteur: Mathilde Jansen

12. Meldpunt Taal, een jaar later

    woensdag, 15 juni 2011 · Nieuws

    Op 15 juni is het precies een jaar geleden dat de website Meldpunt Taal werd gelanceerd. Marc van Oostendorp, één van de initiatiefnemers van het Meldpunt, vertelt over de resultaten die het ‘weerstation van de taalwetenschap’ inmiddels heeft opgeleverd.

    Auteur: Mathilde Jansen

13. Gehersenspoeld door een metafoor

    dinsdag, 14 juni 2011 · Nieuws

    Onderzoekers van de universiteit van Stanford (VS) hebben aangetoond dat het gebruik van metaforen in nieuwsberichtgeving van grote invloed is op de manier waarop wij oordelen vormen. Metaforen vormen een raamwerk waarin wij onze gedachten ordenen.

    Auteur: Mathilde Jansen

14. Vreemde talen in reclame vertekenen emoties

    woensdag, 8 juni 2011 · Nieuws

    Vreemde talen zijn over het algemeen niet geschikt voor het leggen van emotionele associaties. Het gebruik van andere talen in marktonderzoek kan bovendien leiden tot een overschatting van emotionele reacties: mensen zeggen in een vreemde taal sneller dat ze zich gelukkig voelen dan in hun moedertaal. Dat stelt Bart de Langhe in zijn proefschrift ‘Contingencies – Learning Numerical and Emotional Associations in an Uncertain World’. Hij promoveert op vrijdag 10 juni 2011 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

15. Eigen taal eerst?

    dinsdag, 31 mei 2011 · Achtergrond

    Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap achter een gebeurtenis in de maatschappij of uit ons dagelijks leven. Deze week: Paula Fikkert over kindertaalverwerving.

    Auteur: Paula Fikkert