kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord taal & spraak

1. Verschil tussen mens en dier is relatief

   woensdag, 18 april 2007 · Nieuws

   Aan de hand van moderne computertechnieken vergelijkt Jelle Zuidema de structuur van menselijke taal en die van vogels en walvissen. De computer bepaalt of er grammaticale regels zijn te ontdekken.

   Auteur: Mathilde Jansen

2. Haperende taalmachientjes

   woensdag, 18 april 2007 · Nieuws

   Spreken is een productieproces met duidelijk afgebakende stappen in de hersenen. Bij volwassenen is het lopendebandwerk, maar bij baby’s die leren praten is het mechanisme nog incompleet. Claartje Levelt onderzoekt welke uitspraakfouten bij welke productiestappen horen.

   Auteur: Hilje Papma

3. “Hoe noemde de minister het ook alweer?”

   zondag, 15 april 2007 · Achtergrond

   Eind 2002 verklaarde demissionair minister Remkes dat het strategisch akkoord wat hem betreft niet “geprullenbakkeerd” zou worden. Deze taalvondst kreeg nogal wat media-aandacht, en werd daarna ook door anderen veel gebruikt – meestal in verhaspelde vorm. Wat is er zo bijzonder aan dit woord?

   Auteur: Ariane van Santen

4. Tal van informatie

   zondag, 15 april 2007 · Achtergrond

   Multatuli had het nog over “een tal van vrouwen” en “een tal van aanmerkingen”, maar in de loop van de twintigste eeuw schudde tal dat lidwoord een van zich af. Hiermee heeft tal een voorsprong op telwoorden als een heleboel en een paar, die de komende decennia naar alle verwachting hun lidwoord af zullen werpen. Intussen lijkt tal van nu bezig met een nieuwe verandering.

   Auteur: Joop van der Horst

5. De binnenkant van de inburgering

   zondag, 15 april 2007 · Achtergrond

   De verplichte inburgering voor nieuwkomers heeft een slechte reputatie. De resultaten zouden bedroevend zijn, de uitval hoog. Ook de organisatie laat te wensen over. Hoe zit dat? En wat houdt een cursus inburgeren in?

   Auteur: Jan Erik Grezel

6. “Met uitleg van grammatica kun je heerlijk de docent uithangen”

   zondag, 15 april 2007 · Achtergrond

   Moet grammatica? De kersverse hoogleraar Hans Hulshof kent geen twijfel. Hij maakt zich al jaren sterk voor een stevige portie taalkunde in het voortgezet onderwijs. Door een politieke beslissing verdween alles wat met taalkunde te maken had in 1996 officieel uit de bovenbouw. Maar docenten besteden er nog altijd veel aandacht aan. Waarom eigenlijk?

   Auteur: Jan Erik Grezel

7. “Ik vind taal leren is voor mij makkelijk”

   zondag, 15 april 2007 · Achtergrond

   Bij de vele discussies over de inburgering van nieuwkomers wordt er vaak vol bewondering gesproken over het Nederlands van Maxima. Maar hoe indrukwekkend haar prestaties op dit gebied ook zijn, ze is natuurlijk niet representatief voor al die andere nieuwe Nederlanders. René Appel – die zich al eerder verdiepte in Maxima als tweedetaalverwerver – observeerde een Amsterdamse schakelklas en sprak uitvoerig met een van de leerlingen.

   Auteur: René Appel

8. Een virtueel gemaskerd bal

   zondag, 15 april 2007 · Achtergrond

   “Ff koffie brb”, " ’ z w i j g t * " , “lekkerrrrr”. In de duizenden chatboxen op internet wordt taal in een strak keurslijf gedwongen: alles moet snel, kort en losjes. Het resultaat is een geschreven spreektaal waar nieuwkomers nauwelijks een touw aan vast kunnen knopen. Toch maken steeds meer mensen zich het ‘Chats’ eigen. Waarom? En hoe wijs te worden uit die brij van ogenschijnlijk onsamenhangende zinnen?

   Auteur: Mark Traa

9. Taalkunde van de straat

   zaterdag, 14 april 2007 · Achtergrond

   Deze maand viert de Amerikaanse taalkundige William Labov zijn 75ste verjaardag. Labov wordt wel beschouwd als de vader van de sociolinguïstiek. Wat is dat voor vak? En waarom vraagt Labov mensen of ze weleens het gevoel hadden dat ze bijna dood waren?

   Auteur: Marc van Oostendorp

10. Keert zich niet weer?

    zaterdag, 14 april 2007 · Achtergrond

    Geregeld wordt erover geklaagd dat het woordje zich op z’n retour is, op grond van zinnetjes als: ‘Zij herinneren hem als een inspirerend man’ en ‘Dit verschijnsel breidt uit.’ Maar bijna net zo vaak wordt er juist een opmars van zich gesignaleerd, in bijvoorbeeld: ‘Zij beseften zich dat niet’ of ‘Hij irriteerde zich.’ Wat is er toch aan de hand met dat kleine woordje?

    Auteur: Peter-Arno Coppen

11. “Taalkunde is een vak om verliefd op te worden”

    zaterdag, 14 april 2007 · Achtergrond

    In juni 2002 aanvaardde dr. Fred Weerman het ambt van hoogleraar in de Nederlandse Taalkunde aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn oratie ‘Dynamiek in taal en de explosie van de neerlandistiek’ toonde hij hoe fascinerend zijn vak kan zijn. Een gesprek over taalverandering, taalverwerving en de weerbaarheid van het Nederlands.

    Auteur: lan Erik Grezel

12. Wat doet de letter met de lezer?

    zaterdag, 14 april 2007 · Achtergrond

    Welk lettertype kies je voor welke soort brief of tekst? Is het meer dan alleen een kwestie van smaak? Ja, meent de Engelse psycholoog dr. A. Sigman: bij de ene boodschap past een zakelijke, schreefloze letter beter, bij de andere juist een zwierige cursief. Valt zijn stelling ook te bewijzen?

    Auteurs: Frank Jansen en Jet Mok

13. Eigen taal eerst?

    zaterdag, 14 april 2007 · Achtergrond

    Het nieuwe kabinet wil een streep halen door het Onderwijs in Allochtone Levende Talen, zo blijkt uit het ‘strategisch akkoord’ tussen CDA, LPF en WD. Is dat verstandig? En wat houdt onderwijs in de eigen taal eigenlijk precies in?

    Auteur: Marc van Oostendorp

14. Vijf voor twaalf voor gebarentaal

    vrijdag, 13 april 2007 · Achtergrond

    Het aantal ‘native speakers’ van Nederlandse gebarentaal neemt af. Voor taalkundigen die onderzoek doen naar gebarentaal is het daarom vijf voor twaalf: ze moeten nú zo veel mogelijk materiaal verzamelen. Aan de Radboud Universiteit in Nijmegen wordt daarom een groot Corpus Nederlandse Gebarentaal aangelegd.

    Auteur: Onno Crasborn

15. Vogelzang en menselijke spraak

    vrijdag, 13 april 2007 · Nieuws

    Vogelzang vertoont meer overeenkomsten met menselijke spraak dan men altijd heeft aangenomen. Mensen gebruiken bij het praten namelijk een ander hersengebied dan bij het leren praten. Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat eenzelfde mechanisme ook voorkomt bij zebravinken.