kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord taal & spraak

1. Spraaktechnologie fixt de helpdesk

   dinsdag, 7 december 2010 · Achtergrond

   Youp van ’t Hek legt de telefonische helpdesks flink het vuur aan de schenen. De oplossing is echter simpel: investeer in een spraakherkenner die de klant vraagt waar hij voor belt en hem vervolgens automatisch doorschakelt naar de juiste afdeling. Technologische toepassingen op het gebied van taal en spraak kunnen veel kosten besparen en diensten verbeteren.

   Auteur: Erica Renckens

2. Ontspannen over d en t

   woensdag, 1 december 2010 · Achtergrond

   Geregeld klagen personeelsfunctionarissen over de vele spelfouten in sollicitatiebrieven. Maar vallen zulke missers in andere teksten óók zo op? En wordt er net zo hard over gestruikeld? Aan de Utrechtse universiteit is er onderzoek naar gedaan.

   Auteur: Frank Jansen

3. Asielzoeker dupe van verkeerde aannames over taal

   woensdag, 24 november 2010 · Nieuws

   Taalkundig antropoloog Jan Blommaert van de Universiteit van Tilburg heeft de Barbara Metzger Price gewonnen met een artikel in het gerenommeerde wetenschappelijk tijdschrift Current Anthropology. Het artikel reconstrueert het lot van een asielzoeker uit Rwanda. Blommaert laat zien dat aan de afwijzing van diens aanvraag een foutief oordeel over taal ten grondslag ligt. Een oordeel dat uiteindelijk kan gaan over het verschil tussen leven en dood.

4. Taalkeuze bepaalt intimiteit

   donderdag, 11 november 2010 · Nieuws

   In Kenia speelt sms-taal een veel grotere rol dan in westerse culturen. Omdat gewoon bellen voor veel Kenianen te duur is, zijn sms’jes essentieel voor het onderhouden van hun sociale contacten. Sandra Barasa deed onderzoek naar sms-taal en communicatie via de computer in Kenia. Ze promoveert op 11 november aan de Universiteit Leiden.

   Auteur: Mathilde Jansen

5. Gewonde taal

   maandag, 1 november 2010 · Achtergrond

   Raken onze hersenen beschadigd, dan kan dat ook vervelende gevolgen hebben voor ons taalvermogen. Wat kan iemand met zo’n aangetast taalvermogen (oftewel ‘afasie’) niet meer en wat nog wél? Dat valt nauwelijks te voorspellen. In elk geval zijn patiënten tegenwoordig beter te behandelen, dankzij taalkundige modellen.

   Auteur: Gaston Dorren

6. De meest uitgeleende Nederlandse woorden

   maandag, 1 november 2010 · Achtergrond

   Welke Nederlandse woorden zijn volgens u in de meeste andere talen terechtgekomen, vroeg Nicoline van der Sijs in het septembernummer van Onze Taal. In deze aflevering van ‘Etymologica’ de reacties – én de juiste antwoorden.

   Auteur: Nicoline van der Sijs

7. “Met één woord kun je een hele zin uitdrukken”

   maandag, 1 november 2010 · Achtergrond

   Het Soemerisch is een van de oudst overgeleverde talen. En het is ook een van de best bewaarde oude talen. Dat komt doordat de Soemeriërs niet schreven op papier, maar op klei. Daardoor konden de teksten moeilijk vergaan. Bram Jagersma deed promotieonderzoek naar de grammatica van het Soemerisch. Een taal die ooit gesproken werd in het oude Mesopotamië, het tegenwoordige Irak.

   Auteur: Mathilde Jansen

8. “Tweetaligheid heeft de toekomst”

   maandag, 1 november 2010 · Achtergrond

   Nederlandse kinderen moeten zo vroeg mogelijk Engelse les krijgen. Dat is de mening van Janet van Hell, expert op het terrein van taalontwikkeling. Onlangs kreeg ze een Amerikaanse miljoenensubsidie voor een internationaal onderzoek naar tweetaligheid. Een gesprek over taalexperimenten, het effect van een accent, en Engels op de basisschool.

   Auteur: Jan Erik Grezel

9. Wat zij herwonnen na hun verlies

   maandag, 1 november 2010 · Achtergrond

   De Britse historicus John Hale en de Nederlandse jurist Jan Koenen, beiden zeer taalvaardig, kregen rond hun zeventigste afasie. Van journalist Sheila Hale, echtgenote van John, verscheen in 2002, drie jaar na zijn overlijden, The Man Who Lost His Language (het boek is niet vertaald). Liesbeth Koenen, ‘dochter van’, journalist én taalkundige, publiceerde in 2006 Hoe mijn vader zijn woorden terugvond. Het ziekteverloop van de twee mannen was, zoals de titels al suggereren, heel verschillend.

   Auteur: Gaston Dorren

10. Lezen op je eigen niveau

    zondag, 31 oktober 2010 · Achtergrond

    Een nieuwe taal leren is het leukst met teksten en oefeningen die je interessant vindt. Voor volwassenen zijn dit doorgaans niet de boekjes waarmee kinderen leren lezen. Maar volledige romans zijn meestal weer te moeilijk voor hen. Hoe bepaal je de moeilijkheidsgraad van een tekst?

    Auteur: Erica Renckens

11. Kritiek op de taalanalyse

    dinsdag, 26 oktober 2010 · Achtergrond

    Bij het bepalen van de herkomst van asielzoekers op basis van de taalanalyse worden nog teveel fouten gemaakt. Dat concludeert Joachim Detailleur, student Arabisch, in zijn doctoraalscriptie. Zijn belangrijkste bezwaar is dat de taalanalisten van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), zogenaamde ‘native speakers’, niet voldoende taalkundige kennis in huis hebben.

    Auteur: Corine Hendriks

12. Rijmen met Google Translate

    vrijdag, 22 oktober 2010 · Nieuws

    Het vertalen van een gedicht is misschien wel de moeilijkste taak die je een vertaler voor kunt leggen. Niet alleen de betekenis, maar ook de vorm moet goed worden omgezet in de doeltaal. Taaltechnologen hebben daarom altijd gesteld dat het automatisch vertalen van poëzie een brug te ver is. Google probeert het toch.

    Auteur: Erica Renckens

13. Talen kun je niet tellen

    maandag, 11 oktober 2010 · Nieuws

    Talen kun je niet tellen; je kunt niet zeggen dat er zoveel verschillende ‘talen’ in de wereld zijn. In de praktijk is er slechts ’getaal; net zomin als er verschillende ‘muzieken’ zijn, maar muziek. Kasper Juffermans kwam tot dit inzicht na etnografisch onderzoek naar taal in Gambia waarop hij op 13 oktober promoveert aan de Universiteit van Tilburg; de conclusies zijn ook voor Nederland van belang.

14. NELL bakt zelf cookies

    maandag, 11 oktober 2010 · Nieuws

    Tekst is voor een computer niks meer dan een lange rij eentjes en nulletjes. Het is dan ook erg moeilijk om een computer taal te laten begrijpen. En dat is nu net wat veel wetenschappers proberen te bereiken: het semantische web heeft de toekomst. Computer NELL komt daar al aardig dicht bij in de buurt.

    Auteur: Erica Renckens

15. ‘Wandelde’ zit net als ‘liep’ gewoon in je geheugen

    maandag, 11 oktober 2010 · Nieuws

    De frequente vormen van regelmatige werkwoorden worden – vervoegd en wel – opgeslagen in het mentale woordenboek, blijkt uit promotieonderzoek van Wieke Tabak. Ze neemt daarbij stelling tegen een belangrijke theorie uit de taalkunde. 12 oktober promoveert ze aan de Radboud Universiteit Nijmegen.