Voor kinderen is het niet alleen leuk om apps te gebruiken, het kan ook heel nuttig zijn voor hun taalontwikkeling. Pedagoge Daisy Smeets onderzocht welke kenmerken in prentenboeken-apps waardevol zijn om de woordenschat van vier- en vijfjarigen te vergroten zonder dat daar een ouder of leerkracht bij te pas komt. Smeets promoveert donderdag 20 december aan de Universiteit Leiden.
Ook kinderen uit lagere sociale milieus hebben voordeel bij een meertalige opvoeding. Onderzoekers uit Luxemburg berichten hierover in het nieuwste nummer van Psychological Science. Tot voorheen was alleen onderzoek bekend onder meertalige gezinnen in de middelste inkomensklasse.
Over meertaligheid bestaan allerlei vooroordelen. Zo denken nog steeds veel mensen dat een meertalige opvoeding nadelig is voor de verwerving van het Nederlands. Maar het tegendeel is waar, zegt Leonie Cornips, auteur van het pas verschenen boekje Eigen en vreemd. Meertaligheid in Nederland.
Taalstimulering is niet altijd de oplossing om taalproblemen te verminderen. Veel van de jonge kinderen bij wie een taalachterstand wordt vermoed, hebben bij nader inzien andere problemen. Ze horen bijvoorbeeld niet goed of hebben een achterstand in de algehele ontwikkeling.
Het kabinet heeft plannen om peuters en kleuters speciale taallessen te geven om taalachterstanden, met name bij allochtone kinderen, te voorkomen. De Groningse hoogleraar Taal- en Spraakstoornissen Sieneke Goorhuis-Brouwer vindt dit geen goed idee. Volgens haar hebben de meeste allochtone kinderen helemaal geen taalachterstand: ze spreken hun moedertaal vloeiend en kunnen op school nog makkelijk Nederlands leren.
Kinderen die een taalachterstand hebben op het moment dat ze leren lezen en schrijven, behalen op latere leeftijd slechtere resultaten bij het lezen. Judith Stoep deed een promotieonderzoek naar de beginnende geletterdheid van zo’n 900 kinderen van 4 tot 6 jaar uit heel Nederland. De ontwikkeling van de taalvaardigheid en beginnende geletterdheid blijkt mede beïnvloed door de inschatting die leerkrachten maken van de ouderlijke betrokkenheid bij school.
Veel Nederlandse ouders leren hun kind Nederlands. Die taal wordt ook op school gebruikt. Toch gaat het ene kind naar het vwo en het andere naar het vmbo, ook al zijn ze even intelligent. Dat komt doordat er verschillen zijn in de taal die kinderen thuis leren.
Staatssecretaris Sharon Dijksma wil peuters die opgroeien in achterstandswijken een taaltoets laten afnemen. Vergelijkbare beleidsvoornemens waren er dertig jaar geleden ook. Taalkundige Frans Hinskens stelt voor om de uitwerkingen van eerder beleid mee te laten wegen in de huidige gedachtenvorming.
Nijmeegs onderzoek wijst uit dat dialectsprekers gemiddeld genomen enige achterstand hebben op ABN-sprekers. Een verklaring voor de negatieve sociale consequenties zoekt onderzoeker Gerbert Kraaykamp in de ‘wederzijdse attitudes’ van de dialectsprekende leerling/werknemer en de ABN-pratende docent/werkgever.
Bij de algemene beschouwingen in de Tweede Kamer stelde VVD-leider Mark Rutte voor om een verplichte taaltoets in te voeren voor peuters van 2 jaar. De meerderheid van de Tweede Kamer is het met Rutte eens. Maar waarom willen ze peuters eigenlijk toetsen, kan dat wel en hoe doe je dat dan?
Om taalachterstanden te voorkomen is het van belang dat kinderen op de peuterspeelzaal al spelenderwijs gestimuleerd worden in hun taalontwikkeling. Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat nog lang niet alle peuterspeelzalen de speciaal ontwikkelde VVE-programma’s volgen.