Kernwoord taalverandering
-
Biologisch vs. biokoffie; ecosysteem vs. ecoluier
vrijdag, 11 december 2009 · Achtergrond
Bio en eco zijn bijzondere talige elementen. Door de jaren heen hebben ze een betekenisverandering doorgemaakt die overeenkomsten en verschillen laat zien. Bio komt waarschijnlijk uit biologisch en draagt de betekenis ‘natuurlijk’ in zich. Eco komt van ecologisch en laat een ‘milieuvriendelijke’ betekenisontwikkeling zien.
Auteur:
-
Darwin verklaart ook taalverandering
donderdag, 3 september 2009 · Nieuws
De survival of the fittest blijkt ook te gelden voor taal. Bewust of onbewust gemaakte variaties in taal hebben meer kans om te beklijven als zij voordelig zijn voor de taalgebruiker. Dit voordeel kan bijvoorbeeld liggen op sociaal vlak (‘erbij horen’), economisch vlak (kost minder moeite) of op communicatief vlak (duidelijker).
Auteur:
-
Vitaal ge- onder de loep
woensdag, 13 mei 2009 · Achtergrond
Het voorvoegsel ge- lijkt een vanzelfsprekend onderdeel van onze taal. Toch was het in de middeleeuwen aan het verdwijnen. Onder invloed van de zuidelijke schrijftaal herwon het voorvoegsel zijn plaats in het Nederlands. En volgens promovenda Zsófia Tálasi is het nu vitaler dan ooit.
Auteur:
-
Friesland klaar voor Gooise r
vrijdag, 8 mei 2009 · Nieuws
Friesland is één van de weinige provincies waar de Gooise r nauwelijks voorkomt. De tongpunt-r voert in de noordelijkste provincie nog de boventoon, maar de Gooise r wint aan populariteit. Friese meiden hebben positieve associaties bij sprekers van de Gooise r: die worden gezien als mooi, slim en rijk.
Auteur:
-
Toen het Fries nog op het Engels leek
donderdag, 18 december 2008 · Nieuws
Het Oudfries – het Fries zoals dat in de middeleeuwen werd gesproken – heeft veel overeenkomsten met het Oudengels. Later hebben deze talen zich heel verschillend ontwikkeld. In het Fries ontstonden drie dialectgroepen: het Westerlauwers Fries, het Eemsfries en het Wezerfries.
Auteur:
-
Het einde van de standaardtaal
woensdag, 25 juni 2008 · Nieuws
Is de standaardtaal nog te redden? Nee, denkt hoogleraar Joop van der Horst van de K.U. Leuven. Moeten we daar bang voor zijn? Ook niet. De taalverandering die over heel Europa plaatsgrijpt, is te vergelijken met de verandering tijdens de overgang van middeleeuwen naar renaissance. Van een strikt geregeld taalgebruik gaan we opnieuw naar een veel vrijere opvatting over taal.
-
Beatrix spreekt slot-r steeds minder uit
vrijdag, 15 februari 2008 · Nieuws
De uitspraak van de koningin verandert, net als bij de rest van de Nederlanders. Door kersttoespraken van de koningin met elkaar te vergelijken ontdekte taalkundige Marc van Oostendorp dat Beatrix de r aan het einde van woorden steeds minder uitspreekt.
-
Turks in Nederlands jasje
woensdag, 5 december 2007 · Nieuws
Sprekers van het Turks in Nederland gebruiken soms andere woordconstructies dan sprekers van het Turks in Turkije. Deze constructies zijn terug te voeren op het Nederlands, aldus concludeert promovenda A. Seza Dogruöz op grond van de analyse van gesproken taaldata.
Auteur:
-
Eerst nachecken, dan uitprinten
woensdag, 4 juli 2007 · Achtergrond
Waarom plakken we zo graag woordjes als na en uit vast aan bijvoorbeeld checken en proberen? Die voegen toch niets toe? Ja, toch wel, was drie jaar terug in Onze Taal te lezen: ze maken een ideale zinsstructuur mogelijk. Er blijkt nóg een verklaring te zijn.
Auteur:
-
Andere mensen, andere taal
woensdag, 13 juni 2007 · Achtergrond
Het Nederlands verandert snel, en volgens velen niet altijd ten goede. Hier en daar klinkt heimwee naar de strakke ABN-norm van zo’n vijftig jaar geleden. Toen was tenminste duidelijk hoe beschaafd taalgebruik moet klinken. Historisch taalkundige Joop van der Horst schetst de ontwikkeling van het ABN en gaat na hoe reëel dat verlangen naar vroeger is.
Auteur:
-
Wereldnederlands
woensdag, 6 juni 2007 · Achtergrond
Voor veel mensen is de ‘verengelsing’ de meest in het oog springende ontwikkeling die het Nederlands momenteel doormaakt. Maar wie zijn oor te luisteren legt bij de jeugd, ontdekt heel andere invloeden, namelijk van de zogenoemde etnische variëteiten van het Nederlands. Wat hebben die variëteiten met elkaar gemeen? En wat zal er uiteindelijk van in onze taal terechtkomen?
Auteur:
-
‘Hoe is dat kunnen gebeuren?’
woensdag, 6 juni 2007 · Achtergrond
Een zin als ‘Zij is niet durven gaan’ klinkt Vlamingen volstrekt normaal in de oren. Nederlanders niet, die zouden zeggen ‘Zij heeft niet durven gaan.’ Maar dat gaat veranderen volgens taalkundige Joop van der Horst. Wat gaat er schuil achter deze taalverandering?
Auteur:
-
Op hem verliefd / verliefd op hem
zondag, 13 mei 2007 · Achtergrond
Een eeuw geleden was ‘Zij is op hem verliefd’ heel gewoon. Tegenwoordig zouden we zeggen: ‘Zij is verliefd op hem.’ Kennelijk is er iets veranderd, zodat we een andere volgorde zijn gaan kiezen. Wat is er precies veranderd? En waarom gebeurde dat?
Auteur:
-
De grote worden verzocht-dwaling
zondag, 13 mei 2007 · Achtergrond
Hij scoort hoog in de top-tien van taalergernissen: ‘De reizigers worden verzocht over te stappen.’ Volgens deskundigen moet het zijn ‘De reizigers wordt verzocht over te stappen’: de reizigers is hier tenslotte geen onderwerp, maar meewerkend voorwerp. Het lijkt een waterdichte redenering, maar er blijkt wel wat op af te dingen te zijn. Volgens Peter-Arno Coppen klopt er zelfs helemaal niets van.
Auteur:
-
Alles wat waar is, is koud zonder waarde
vrijdag, 11 mei 2007 · Achtergrond
In het onlangs verschenen boekje ‘Verandering en verloedering’ gaan drie taalkundigen in op veelgehoorde opvattingen over taal, zoals ‘Taalverandering is taalverloedering.’ Volgens Jan Renkema is hier nog wel meer over te zeggen. “De kern van het probleem is dat veel taalwetenschappers nauwelijks aandacht hebben voor normatieve kwesties.”
Auteur:
9 nieuwsberichten
27 achtergrondartikelen
36 totaal aantal publicaties
