Kernwoord taalverandering
-
“Er wordt meer geschreven dan ooit tevoren”
vrijdag, 2 december 2011 · Nieuws
Het 28ste Onze Taal-congres, gehouden op 26 november 2011, ging over het leren van taal. Hans Bennis reageerde met zijn lezing op de veel gehoorde stelling dat de taalvaardigheid van leerlingen almaar slechter wordt. Volgens de directeur van het Meertens Instituut is het tegendeel waar: “Er wordt meer geschreven dan ooit tevoren, dus laten we ophouden ons zo druk te maken om die d’s en t’s.”
Auteur:
-
Evoluerende fluittalen
donderdag, 20 oktober 2011 · Achtergrond
Hoe klonk de eerste pratende oermens? En wat drijft de evolutie van taal? Bij taalevolutie denk je misschien aan biologische evolutie. Hoe het brein steeds beter is geworden in het verwerken van taal en hoe de sprekende mens genetisch verschilt van de niet-sprekende aap. Uit onderzoek blijkt dat niet alleen deze biologische veranderingen een rol spelen bij taalevolutie, maar dat ook culturele evolutie erg belangrijk is.
Auteur:
-
Meldpunt Taal, een jaar later
woensdag, 15 juni 2011 · Nieuws
Op 15 juni is het precies een jaar geleden dat de website Meldpunt Taal werd gelanceerd. Marc van Oostendorp, één van de initiatiefnemers van het Meldpunt, vertelt over de resultaten die het ‘weerstation van de taalwetenschap’ inmiddels heeft opgeleverd.
Auteur:
-
Moet alles maar kunnen?
maandag, 20 december 2010 · Nieuws
Op 19 november verscheen Hun hebben de taal verkwanseld van Jan Stroop. Het boek gaat over de ontwikkeling van het Nederlands: hoe de taal verandert, onder invloed van wie en wat, waarom dat een taal beter maakt en tegelijk droevig stemt. Inmiddels is een tweede druk verschenen, evenals een e-book versie.
Auteur:
-
Dialectverschillen in het Zweeds nemen af
woensdag, 30 juni 2010 · Nieuws
Therese Leinonen deed onderzoek naar dialectverschillen in het Zweedse taalgebied. Er is veel variatie in de uitspraak van klinkers in Zweedse dialecten en in regionale variëteiten van het standaardzweeds. Leinonen bracht de dialectverschillen in klinkeruitspraak in het Zweedse taalgebied in kaart. Uit haar onderzoek komt naar voren dat de dialectverschillen kleiner worden. Ze promoveert op 1 juli aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Auteur:
-
Duizenden paren ogen en oren
dinsdag, 29 juni 2010 · Achtergrond
Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over het leven in de wetenschap of de wetenschap achter het leven. Deze week Marc van Oostendorp over Meldpunt Taal: het weerstation van de taalwetenschap.
Auteur:
-
Biologisch vs. biokoffie; ecosysteem vs. ecoluier
vrijdag, 11 december 2009 · Achtergrond
Bio en eco zijn bijzondere talige elementen. Door de jaren heen hebben ze een betekenisverandering doorgemaakt die overeenkomsten en verschillen laat zien. Bio komt waarschijnlijk uit biologisch en draagt de betekenis ‘natuurlijk’ in zich. Eco komt van ecologisch en laat een ‘milieuvriendelijke’ betekenisontwikkeling zien.
Auteur:
-
Darwin verklaart ook taalverandering
donderdag, 3 september 2009 · Nieuws
De survival of the fittest blijkt ook te gelden voor taal. Bewust of onbewust gemaakte variaties in taal hebben meer kans om te beklijven als zij voordelig zijn voor de taalgebruiker. Dit voordeel kan bijvoorbeeld liggen op sociaal vlak (‘erbij horen’), economisch vlak (kost minder moeite) of op communicatief vlak (duidelijker).
Auteur:
-
Dat gaat anders worden!
woensdag, 1 juli 2009 · Achtergrond
‘Ik ga er zeker bij zijn.’ Ouderen kunnen een zin als deze niet over hun lippen krijgen, maar bij jongeren hoor je steeds vaker dat soort uitspraken met ‘gaan’. Wat zit daarachter? Margot Kraaikamp deed er uitgebreid onderzoek naar.
Auteur:
-
Vitaal ge- onder de loep
woensdag, 13 mei 2009 · Achtergrond
Het voorvoegsel ge- lijkt een vanzelfsprekend onderdeel van onze taal. Toch was het in de middeleeuwen aan het verdwijnen. Onder invloed van de zuidelijke schrijftaal herwon het voorvoegsel zijn plaats in het Nederlands. En volgens promovenda Zsófia Tálasi is het nu vitaler dan ooit.
Auteur:
-
Friesland klaar voor Gooise r
vrijdag, 8 mei 2009 · Nieuws
Friesland is één van de weinige provincies waar de Gooise r nauwelijks voorkomt. De tongpunt-r voert in de noordelijkste provincie nog de boventoon, maar de Gooise r wint aan populariteit. Friese meiden hebben positieve associaties bij sprekers van de Gooise r: die worden gezien als mooi, slim en rijk.
Auteur:
-
Toen het Fries nog op het Engels leek
donderdag, 18 december 2008 · Nieuws
Het Oudfries – het Fries zoals dat in de middeleeuwen werd gesproken – heeft veel overeenkomsten met het Oudengels. Later hebben deze talen zich heel verschillend ontwikkeld. In het Fries ontstonden drie dialectgroepen: het Westerlauwers Fries, het Eemsfries en het Wezerfries.
Auteur:
-
Het einde van de standaardtaal
woensdag, 25 juni 2008 · Nieuws
Is de standaardtaal nog te redden? Nee, denkt hoogleraar Joop van der Horst van de K.U. Leuven. Moeten we daar bang voor zijn? Ook niet. De taalverandering die over heel Europa plaatsgrijpt, is te vergelijken met de verandering tijdens de overgang van middeleeuwen naar renaissance. Van een strikt geregeld taalgebruik gaan we opnieuw naar een veel vrijere opvatting over taal.
-
Beatrix spreekt slot-r steeds minder uit
vrijdag, 15 februari 2008 · Nieuws
De uitspraak van de koningin verandert, net als bij de rest van de Nederlanders. Door kersttoespraken van de koningin met elkaar te vergelijken ontdekte taalkundige Marc van Oostendorp dat Beatrix de r aan het einde van woorden steeds minder uitspreekt.
-
Turks in Nederlands jasje
woensdag, 5 december 2007 · Nieuws
Sprekers van het Turks in Nederland gebruiken soms andere woordconstructies dan sprekers van het Turks in Turkije. Deze constructies zijn terug te voeren op het Nederlands, aldus concludeert promovenda A. Seza Dogruöz op grond van de analyse van gesproken taaldata.
Auteur:
13 nieuwsberichten
30 achtergrondartikelen
43 totaal aantal publicaties