kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord taalwetenschappen

1. Woordenboek der Friese taal online

   vrijdag, 16 juli 2010 · Nieuws

   Liefhebbers van de Friese taal kunnen sinds deze maand hun hart ophalen: eindelijk staat het woordenboek van de tweede taal van Nederland online. 118.000 trefwoorden, volledig doorzoekbaar en het mooiste is: iedereen kan er gebruik van maken.

   Auteur: Sven de Jong

2. Friesland klaar voor Gooise r

   vrijdag, 8 mei 2009 · Nieuws

   Friesland is één van de weinige provincies waar de Gooise r nauwelijks voorkomt. De tongpunt-r voert in de noordelijkste provincie nog de boventoon, maar de Gooise r wint aan populariteit. Friese meiden hebben positieve associaties bij sprekers van de Gooise r: die worden gezien als mooi, slim en rijk.

   Auteur: Mathilde Jansen

3. De stemmenfabriek

   donderdag, 9 april 2009 · Achtergrond

   Bij spraaksynthesesoftware voor je computer krijg je vaak maar één of twee stemmen. Lang niet iedereen vindt deze stemmen prettig om altijd maar naar te luisteren. Het Nederlandse bedrijf Fluency maakt het nu mogelijk om zelf een stem op te nemen. Het enige dat je hiervoor hoeft te doen, is een flink aantal woorden en zinnen voorlezen. Het bedrijf maakt de opnamen vervolgens geschikt voor spraaksynthese.

   Auteur: dr. Arthur Dirksen

4. Het slimme hoortoestel komt eraan

   maandag, 6 april 2009 · Nieuws

   Hersenen kunnen zelfs in een lawaaierige omgeving spraak herkennen en verstaan. Computers en hoorapparaten kunnen dit niet; zij kunnen hun aandacht niet richten. Maastrichtse onderzoekers zien mogelijkheden om deze apparaten meer te laten werken zoals het menselijk brein. Zo kan je met een hoortoestel zelf bepalen welk geluid versterkt wordt. En weet de computer wanneer je iets tegen hem zegt en wanneer niet.

   Auteur: Research Magazine

5. Een goed gesprek met je computer

   vrijdag, 3 april 2009 · Achtergrond

   Communiceren met je computer is al jaren mogelijk. Je verzendt je boodschap via de knopjes op je muis of toetsenbord en ontvangt een reactie terug via het beeldscherm. Dankzij spraak- en taaltechnologie is het steeds vaker ook mogelijk om door middel van spraak met je computer te communiceren. Je zegt gewoon wat je wilt en de computer praat tegen je terug. Dit loopt nog niet altijd even gesmeerd. Welke typen miscommunicatie komen er zoal voor?

   Auteur: Erica Renckens

6. Europa verbetert imago streektalen

   woensdag, 1 april 2009 · Nieuws

   De Nederlandse streektalen die door Europa erkend zijn als minderheidstaal, worden met uitsterven bedreigd. Dat staat in de atlas van bedreigde talen van de Unesco. Toch zijn er ook onderzoeken die een rooskleuriger beeld geven van de taalsituatie. Streektaalfunctionarissen zijn voorzichtig positief. Europa heeft tot nu toe vooral bijgedragen aan de imagoverbetering van de streektalen.

   Auteur: Mathilde Jansen

7. Eerder Arabisch dan islam in Egypte

   woensdag, 1 april 2009 · Nieuws

   Toen de Arabieren in 642 Egypte veroverden werd het Grieks en het Koptisch al vrij snel vervangen door het Arabisch. Het islamitische geloof dat de veroveraars meenamen, werd pas vele eeuwen later door de meerderheid van de bevolking aangehangen. De Leidse hoogleraar Petra Sijpesteijn onderzoekt aan de hand van papyri de verspreiding van het Arabisch in Egypte.

   Auteur: Annemarike Stremmelaar

8. Kinderen en meertaligheid

   dinsdag, 31 maart 2009 · Nieuws

   Aan de UvA is een nieuw onderzoek gestart naar de taalontwikkeling van meertalige kinderen. De onderzoekers zijn niet alleen geïnteresseerd in verschillen en overeenkomsten met eentalige kinderen, maar vooral met kinderen die een taalstoornis hebben. Zowel kinderen met een taalstoornis als meertalige kinderen hebben soms taalproblemen. Volgens de onderzoekers zijn deze van verschillende aard.

   Auteur: Elma Blom

9. Eén op vijf brugklassers heeft technische leesachterstand

   woensdag, 25 maart 2009 · Nieuws

   Bijna één op de vijf brugklassers heeft een flinke achterstand in technisch lezen. Dit concludeert Truus Schijf, promovenda aan de Universiteit van Amsterdam, in haar proefschrift . Deze leerlingen hebben moeite om de juiste klank te koppelen aan letters en woorden. Sommige van deze kinderen kunnen echter wel goed stillezen en begrijpend lezen. Dit is volgens haar goed nieuws voor zwakke lezers, waaronder veel dyslectici.

   Auteur: Erica Renckens

10. Dyslexie in de Engelse les

    dinsdag, 24 maart 2009 · Nieuws

    Sommige leerlingen met dyslexie lezen beter Engels dan verwacht. Dat komt omdat ze een strategie gebruiken die effectief is voor een taal met een onregelmatige schrijfwijze. Voor het schrijven in het Engels geldt dit positieve effect niet.

    Auteur: Joyce Haisma

11. Beter lezen door muzieklessen

    dinsdag, 24 maart 2009 · Nieuws

    Kinderen die langere tijd muziekonderwijs krijgen, hebben betere leesvaardigheden dan kinderen die dit niet krijgen. Zo blijkt uit onderzoek van wetenschappers van de Long Island University. De muzieklessen stimuleren vaardigheden die ook van pas komen bij het lezen. De onderzoekers pleiten er daarom voor dat muzieklessen worden opgenomen in het reguliere basisonderwijs.

    Auteur: Erica Renckens

12. Hoe de computer woordbetekenis leert

    woensdag, 18 maart 2009 · Achtergrond

    ‘Jeans’ en ‘spijkerbroek’ zijn twee woorden voor hetzelfde ding. Gitaren, piano’s en cello’s behoren tot dezelfde groep van dingen. Bij het woord ‘feest’ denk je ook aan woorden als ‘avond’ en ‘dansen’. Zulke relaties tussen woorden leren mensen door taal te gebruiken in hun dagelijks leven. Maar hoe leert een computer dit?

    Auteur: Lonneke van der Plas

13. Onbekend woord maakt onbemind

    maandag, 16 maart 2009 · Nieuws

    Voedseltoevoegingen met moeilijk uitspreekbare namen worden als schadelijker ervaren dan toevoegingen met herkenbare namen. Maar pretparkattracties zoals achtbanen zijn juist gebaat bij een moeilijke naam: deze worden over het algemeen als spannender en avontuurlijker ervaren.

    Auteur: Mathilde Jansen

14. Horen met een bionisch oor

    donderdag, 12 maart 2009 · Achtergrond

    Met een cochleair implantaat kunnen sommige doven toch horen. Niet zo goed als iemand met een gezond werkend oor, maar sommigen kunnen er vrij makkelijk spraak mee verstaan. Dit is onder andere afhankelijk van hoe lang iemand al doof is en of hij vroeger wel gesproken taal heeft geleerd.

    Auteur: Erica Renckens

15. Hoe het Nederlands is ontstaan

    woensdag, 11 maart 2009 · Nieuws

    Om te begrijpen hoe het Nederlands is ontstaan, moet je goed kijken naar teksten in het Oudnederlands. Met het verschijnen van het Oudnederlands Woordenboek is dit een stuk eenvoudiger geworden. De Leidse onderzoeker dr. Michiel de Vaan gaat zich hier de komende jaren mee bezig houden.

    Auteur: Steven Hagers