kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord taalwetenschappen

1. Taal kleurt wereldbeeld

   donderdag, 9 februari 2006 · Nieuws

   In januari 2006 verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift ‘Proceedings of the National Academy of Sciences’ (PNAS) een artikel van vier Amerikaanse wetenschappers, met de spraakmakende titel Whorf Hypothesis is Supported in the Right Visual Field but not in the Left. Aubrey Gilbert (Berkeley), Terry Regier (Chicago), Paul Kay (Berkeley) en Richard Ivry (Berkeley) geven hierin een nieuwe visie op taal en perceptie (waarneming): Taal blijkt namelijk niet onze gehele, maar wel de helft van onze waarneming te bepalen!

   Auteur: Mathilde Jansen

2. Vrolijke ontdekkingstocht door het Nederlands

   woensdag, 1 februari 2006 · Achtergrond

   In het boek ‘Waarom een buitenboordmotor eenzaam is’ bekijkt kinderboekenschrijfster Joke van Leeuwen de Nederlandse taal van alle kanten. Goed gedocumenteerde en vaak humoristische uitleg wordt afgewisseld met speelse taalvondsten en grappige illustraties. Een aanrader.

   Auteur: Loulou Edelman

3. Taal is net zo ingewikkeld als ons DNA

   woensdag, 1 februari 2006 · Nieuws

   William Labov (1927) wordt gezien als de grondlegger van de sociolinguïstiek, een tak van de taalkunde die zich richt op sociale variatie binnen taal. Labov was één van de eerste taalkundigen die de taal van de straat tot onderwerp van studie maakte. In dit artikel een interview met deze beroemde taalkundige, waarin met name wordt ingegaan op het proces van taalverandering.

   Auteur: Mathilde Jansen

4. Jong geleerd…

   dinsdag, 31 januari 2006 · Achtergrond

   Zijn kinderen papegaaien? Tot op zekere hoogte doen kinderen na wat zij in hun omgeving horen. Maar taalverwerving is meer dan alleen maar imitatie. Kinderen stellen hun eigen taalsysteem samen en passen dit net zo lang aan totdat ze ongeveer hetzelfde praten als de mensen in hun omgeving.

   Auteur: Irene Krämer

5. Antwoorden bij Jong geleerd…

   dinsdag, 31 januari 2006 · Achtergrond

   Auteur: Irene Krämer

6. Opdrachten bij Jong geleerd…

   dinsdag, 31 januari 2006 · Achtergrond

   Auteur: Irene Krämer

7. Meer talen op straat!

   donderdag, 26 januari 2006 · Nieuws

   Minister Rita Verdonk wil in navolging van de gemeente Rotterdam een gedragscode instellen, waarin gepleit wordt tegen discriminatie en vóór het gebruik van de Nederlandse taal in het openbare leven. Taalkundigen horen liever meer talen op straat.

   Auteur: Mathilde Jansen

8. Is de automatische taaltoets van Verdonk haalbaar of niet?

   donderdag, 19 januari 2006 · Nieuws

   Vanaf 1 maart moet door migranten een inburgeringsexamen worden afgelegd in het land van herkomst. Met behulp van een spraakherkenningssysteem beoordeelt een computer of mensen de Nederlandse taal goed genoeg beheersen om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning.

   Auteur: Helmer Strik

9. De computer als scherprechter

   donderdag, 19 januari 2006 · Achtergrond

   Half maart veegden enkele deskundigen de vloer aan met de automatische taaltoets die minister Verdonk deze zomer wil invoeren voor immigranten. Wat houdt die toets precies in? En is er echt zo veel mis mee?

   Auteur: Helmer Strik

10. Taalstoornis na hersenletsel

    woensdag, 11 januari 2006 · Nieuws

    Ongeveer een kwart van alle patiënten met een beroerte krijgt afasie, een taalstoornis waarbij het spreken, begrijpen, lezen en schrijven is verstoord. Het woord afasie komt uit het Grieks en betekent “niet kunnen spreken” (a=niet, fasie=spreken). Afasie is bij iedereen anders, afhankelijk van de plaats en de ernst van het hersenletsel. De plaats van het letsel bepaalt bijvoorbeeld welk deel van het taalsysteem is aangetast.

    Auteur: Mathilde Jansen

11. De taal van dieren: vogelzang en bijendans

    dinsdag, 10 januari 2006 · Achtergrond

    Mensen praten, de hele dag door, over van alles en nog wat. Uit onderzoek blijkt zelfs dat mensen zo’n tweederde van de tijd dat ze praten besteden aan roddelen over anderen. Omdat roddelen een gunstige uitwerking kan hebben op je eigen positie binnen een groep, zijn er wetenschappers die menen dat taal om die reden ook is ontstaan. Maar in hoeverre is menselijke taal uniek? Wat zeggen katten tegen elkaar als ze miauwen, of vogels die vanaf een boomtak hun liedje zingen? Roddelen ze misschien ook? Waar hebben ze het eigenlijk over? Om die vragen te beantwoorden is het nodig eerst goed te weten wat taal tot taal maakt.

    Auteur: Frank Landsbergen

12. Hoe fluit je een taal?

    woensdag, 4 januari 2006 · Nieuws

    Op allerlei plaatsen op de wereld bestaan groepen mensen die hun taal fluiten om een boodschap zo over grotere afstand te kunnen overdragen. Hoe kun je rijke en ingewikkele spraakklanken omzetten in gefluit? Taalkundig onderzoek werpt nieuw licht op die vraag.

    Auteur: Marc van Oostendorp

13. Spelling gaat in tegen intuïtie

    zondag, 1 januari 2006 · Achtergrond

    De spellingsnorm schrijft voor dat woorden als alle en sommige in bepaalde gevallen geschreven moeten worden met een –n . Uit onderzoek blijkt dat veel Nederlanders de betreffende spellingsregel niet gebruiken omdat deze niet aansluit bij hun intuïties.

    Auteur: Luuc van der Horst

14. Groot dictee in “oude spelling”

    dinsdag, 20 december 2005 · Nieuws

    Op 19 december werd het 16e Groot Dictee der Nederlandse Taal uitgezonden op de Nederlandse en Vlaamse televisie. Net als vorig jaar werd het Groot Dictee voorafgegaan door het Kinderdictee; beide dictees werden gewonnen door Vlamingen. Ook eerder deze week stonden de kranten vol met spellingnieuws. Diverse media maakten bekend de nieuwe spelling, die in augustus 2006 officieel ingaat, te willen boycotten.

    Auteur: Mathilde Jansen

15. Minkukel en denkraam: de taal van Toonder

    dinsdag, 20 december 2005 · Nieuws

    Ewoud Sanders is taalhistoricus en journalist en schreef diverse boeken over taal. In deze bijdrage gaat hij in op de vraag: Welke plek verdient Maarten Toonder in de Nederlandse taal- en letterkunde?

    Auteur: Ewoud Sanders