Sprekers van het Turks in Nederland gebruiken soms andere woordconstructies dan sprekers van het Turks in Turkije. Deze constructies zijn terug te voeren op het Nederlands, aldus concludeert promovenda A. Seza Dogruöz op grond van de analyse van gesproken taaldata.

Promovenda Eline Raaphorst onderzocht onderwijsprogramma’s op het ROC van Amsterdam waarin tweede-taalonderwijs en vakonderwijs worden gecombineerd.

Chatten op het internet is goed voor de algemene ontwikkeling van pubers, zo blijkt uit onderzoek van de UvA. In de pubertijd hebben jongeren vaak moeite zich te uiten in een mondeling gesprek. Via de MSN praten ze een stuk makkelijker.

ADHD komt voor bij ongeveer 2 tot 6 procent van de schoolgaande kinderen in Nederland. Veel minder bekend is dat kinderen met ADHD vaak ook taalproblemen hebben.

Het Engels wint terrein, ook in Nederland. Terwijl de Vlamingen volhardend blijven vertalen, laten Nederlanders zich inpalmen door het Engels, dat immers veel cooler is dan de eigen taal. Of toch niet? Tientallen taalkundigen debatteerden gisteren in Brussel over de verengelsing van het Nederlands.

Nieuwperzisch (Farsi) klinkt misschien niet als Nederlands, maar de twee Indo-Europese talen zijn wel degelijk verwant. Deze maand verschijnt een Perzisch-Nederlands basiswoordenboek van drie Leidse wetenschappers. Daar staan ook woorden uit voorbije eeuwen in, want klassiek Perzisch wordt door de sterke literaire traditie in bijvoorbeeld Iran en Afghanistan nog dagelijks gebruikt.

Generaties schoolkinderen zijn opgegroeid met de regel van ’t kofschip, waarmee je zo handig kunt vaststellen wat de werkwoordsuitgang is in de verleden tijd, maar in de praktijk wordt hij niet altijd nageleefd. Mensen kiezen niet meer voor krabde en pochte, zoals het volgens de regel moet, maar voor krabte en pochde. Waar komt dat door? En hoe erg is dat?

Op 30 oktober promoveert Dörte Borchers op het Sunwar. Deze Himalayataal, die gesproken wordt in het oosten van Nepal, telt nog zo’n 20.000 sprekers. Het Sunwar is een bedreigde taal, maar het onderzoek van Borchers lijkt een nieuw taalbewustzijn teweeg te brengen bij de Sunwarsprekers.

Koen van Turnhout ontwierp een spraakherkenner met beeldscherm die niet alleen een gesprek tussen twee mensen kan volgen, maar ook kan voorspellen wanneer het systeem aangesproken wordt.

Asjepraatplakjedwoordegwoonaanukkaar. Baby’s staan voor de taak om uit die brij van gesproken taal woorden te vissen. Hoe leren ze dat? Valesca Kooijman gebruikte nieuwe technieken en ontdekte: al na zeven maanden reageren babyhersens als zij het begin van een woord in een zin herkennen. Klemtoon speelt daarbij een belangrijke rol.

Uit onderzoek van promovenda Valesca Kooijman (Radboud Universiteit Nijmegen) blijkt dat kinderen van zeven en van tien maanden al in staat zijn om losse woorden te herkennen in gesproken zinnen.

Het Fins en het Estisch behoren niet tot de Indo-Europese taalfamilie. Toch zijn er in deze talen veel Indo-Europese leenwoorden te vinden. Paul van Linde van de Rijksuniversiteit Groningen schrijft in zijn proefschrift The Finnic vocabulary against the background of interference over de herkomst van een groot aantal Finse woorden.

Sommige regelmatige werkwoorden waren in vroeger tijden onregelmatig. Voor een onregelmatig werkwoord dat in het dagelijks taalgebruik honderd keer zo vaak wordt gebruikt als een ander onregelmatig werkwoord, duurt het tien keer zo lang voordat het regelmatig wordt. Dit volgt uit een wiskundige analyse die gedaan werd door wetenschappers uit Harvard.

Niels Schiller, hoogleraar psycho- en neurolinguïstiek, brengt taalkundigen en psychologen bij elkaar. ‘Er is nog heel veel te doen. Iedereen moet zich alleen een beetje aanpassen, wat afstand nemen van zijn vakjargon.’ Vrijdag houdt Schiller zijn oratie.

De doorbraak van jongerentaal kwam in de jaren ’60, met de verlenging van de leerplicht. Een dossier over straattaal, Murks en SMS-taal.

In de achttiende eeuw werd al regelmatig in de standaardtaal geschreven, met name door hogeropgeleiden. Maar hoe schreven mensen met een lagere opleiding? Gijsbert Rutten ontving een beurs om hier onderzoek naar te doen aan de Universiteit Leiden.

Veel Nederlandse ouders leren hun kind Nederlands. Die taal wordt ook op school gebruikt. Toch gaat het ene kind naar het vwo en het andere naar het vmbo, ook al zijn ze even intelligent. Dat komt doordat er verschillen zijn in de taal die kinderen thuis leren.

Bij de geboorte beschikken kinderen over een universele talenkennis, waarbij hun gehoor openstaat voor alle denkbare klankverschillen. Toch blijkt uit recent onderzoek dat peuters al na 18 maanden zoveel taalspecifieke kennis hebben vergaard, dat ze uitspraakverschillen die geen betekenis hebben in hun taalsysteem negeren.

Dankzij slimme computers die tekst omzetten in spraak (en andersom) kunnen blinden de krant lezen en doven telefoneren. Maar hoe mooi sommige toepassingen ook zijn, ze blijken nog steeds niet het communicatiewondermiddel te zijn waarop al zo lang wordt gehoopt.