kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord taalwetenschappen

1. Schrijven niet slechter door MSN

   dinsdag, 20 mei 2008 · Nieuws

   Uit onderzoek van wetenschappers aan de University of Toronto (Ca.) blijkt dat MSN- en sms-taal lang niet zo slecht is voor de taalvaardigheid van scholieren als veel volwassenen denken. Zo zijn er wel degelijk regels verbonden aan het gebruik ervan. Uit ander onderzoek lijkt te blijken dat veel chatten geen negatief effect heeft op de kwaliteit van opstellen en werkstukken.

   Auteur: Erica Renckens

2. Hoe kan je spraakopnames doorzoeken?

   vrijdag, 9 mei 2008 · Achtergrond

   Gesproken bronnen in archieven kunnen van grote waarde zijn voor wetenschappelijk onderzoek. Het nadeel van gesproken materiaal is dat je er meestal wel naar, maar niet in kunt zoeken. Met behulp van taal- en spraaktechnologie kan de spraak worden omgezet in een leesbare tekst waarin gezocht kan worden. Hoewel de techniek nog volop in ontwikkeling is, zijn de huidige resultaten al veelbelovend.

   Auteurs: Erica Renckens en Arjan van Hessen

3. “Speciale taallessen voor peuters slecht idee”

   donderdag, 8 mei 2008 · Nieuws

   Het kabinet heeft plannen om peuters en kleuters speciale taallessen te geven om taalachterstanden, met name bij allochtone kinderen, te voorkomen. De Groningse hoogleraar Taal- en Spraakstoornissen Sieneke Goorhuis-Brouwer vindt dit geen goed idee. Volgens haar hebben de meeste allochtone kinderen helemaal geen taalachterstand: ze spreken hun moedertaal vloeiend en kunnen op school nog makkelijk Nederlands leren.

4. Jonge vogels leren brabbelend hun deuntjes

   dinsdag, 6 mei 2008 · Nieuws

   Vogels leren, net als kinderen die leren spreken, al brabbelend hun ‘moedertaal’ te fluiten, zo blijkt uit onderzoek van MIT Cambridge (VS). Dit brabbelend onderzoeken van de fluitmogelijkheden vindt in een ander gedeelte van de hersenen plaats dan het gefluit van de getrainde deuntjes door een volwassen zebravink.

   Auteur: Erica Renckens

5. Vruchtbare vrouw heeft sexy stem

   vrijdag, 2 mei 2008 · Nieuws

   Tijdens de vruchtbare periode in de menstruatiecyclus wordt de stem van een vrouw aantrekkelijker gevonden dan tijdens de overige dagen in de cyclus. Uit eerder onderzoek is gebleken dat de vrouwenstem tijdens deze periode ook iets hoger is. Waarschijnlijk zijn deze veranderingen het gevolg van hormonale veranderingen.

   Auteur: Erica Renckens

6. Doe-het-zelfsamenstellingen

   donderdag, 1 mei 2008 · Achtergrond

   Spoor en weg worden samengevoegd tot spoorweg, en voet en bal tot voetbal. Onze woordenschat bestaat voor een groot deel uit samenstellingen: aaneensmedingen van losse woorden. Maar hoe langer hoe meer zie je ook combinaties van een zín en een woord: blijf-van-mijn-lijfhuis, reken-je-rijkfilosofie, doe-het-zelfmakelaar. In welke behoefte voorzien zulke lange samenstellingen? En hoe worden ze gebruikt?

   Auteurs: Theo Janssen en Esther Pascual

7. Zien maakt horen makkelijker

   woensdag, 16 april 2008 · Achtergrond

   Afasiepatiënten kunnen spraak beter verstaan als zij naast auditieve informatie ook visuele informatie (liplezen) kunnen gebruiken. Dit blijkt het promotie-onderzoek van de Groningse Julia Klitsch. Bovendien blijkt dat jongeren minder vatbaar zijn voor het McGurk-effect dan ouderen.

   Auteur: Erica Renckens

8. Computertaalkunde helpt bij ontwikkelen Nintendo-spel

   dinsdag, 15 april 2008 · Nieuws

   Twee taalkundigen hebben voor het Nintendo-spel My Word Coach 20.000 Nederlandse woorden geselecteerd en verdeeld over 20 moeilijkheidsniveaus. Zij hebben hiervoor gebruik gemaakt van de frequentie waarin de verschillende lemma’s voorkwamen in een verzameling teksten van 600 miljoen woorden. Doel van het spel is spelenderwijs je woordenschat te vergroten.

   Auteur: Erica Renckens

9. Stottervrij dankzij een minuscuul apparaatje

   dinsdag, 15 april 2008 · Achtergrond

   Zou het niet mooi zijn als een stotteraar met één druk op de knop vloeiend kan spreken? Sinds kort lijkt deze droom voor stotteraars werkelijkheid geworden met de komst van de Speech Easy op de Nederlandse markt. Maar werkt dit apparaatje wel ècht en voor èlke stotteraar? En hoe dan?

   Auteur: Erica Renckens

10. Computer gaat tv-programma’s ondertitelen

    donderdag, 10 april 2008 · Nieuws

    Deze week is het de Week van de Ondertiteling. Steeds meer Nederlandse televisieprogramma’s moeten ondertiteld gaan worden, een arbeidsintensieve klus. Het NEON-project gaat verschillende mogelijkheden onderzoeken om met behulp van spraak- en taaltechnologie de ondertiteling zoveel mogelijk geautomatiseerd te verzorgen.

    Auteur: Erica Renckens

11. Waddendialecten: op sterven na dood?

    dinsdag, 8 april 2008 · Nieuws

    De dialecten op de verschillende Waddeneilanden worden steeds minder gesproken, doordat de gemeenschappen waarin de bewoners leven steeds minder geïsoleerd leven. Hierdoor worden de meeste Wadden-dialecten met uitsterven bedreigd. Alleen het Amelander dialect wordt nog door het merendeel van de jongeren gesproken.

    Auteur: Erica Renckens

12. Dialectafstand gebaseerd op zinnen

    donderdag, 3 april 2008 · Nieuws

    In het proefschrift van Marco René Spruit wordt de syntactische variatie van het Nederlands, dat wil zeggen de variatie die er bestaat op het zinsniveau, in kaart gebracht. Deze methode geeft een nieuw beeld van de verscheidenheid in Nederlandse dialecten.

    Auteur: Mathilde Jansen

13. Hardop denken helpt peuters

    donderdag, 3 april 2008 · Nieuws

    Uit onderzoek van de George Mason University (VS) blijkt dat hardop denken peuters en kleuters helpt bij de uitvoering van motorische taken. Door in zichzelf te praten kunnen ze bovendien oefenen met taal, waardoor hun taalontwikkeling gestimuleerd wordt.

    Auteur: Erica Renckens

14. Praten in catchphrases: gewoon lekker

    donderdag, 27 maart 2008 · Nieuws

    Citaten uit reclames, films of tv-series, oftewel catchphrases, worden veelvuldig gebruikt door een brede laag van de bevolking, zo blijkt uit een peiling van Onze Taal. Hoewel vooral gebruikt om groepsbinding uit te drukken, zijn catchphrases ook sterk aan mode onderhevig.

15. Babyhersens nemen kleur anders waar

    woensdag, 12 maart 2008 · Nieuws

    In het vroegste stadium van de taalverwerving wordt tijdens de waarneming van kleur de rechter hersenhelft geactiveerd. Pas wanneer kinderen hun moedertaal hebben verworven, is hersenactiviteit zichtbaar in de linker hersenhelft. Deze hersenhelft is betrokken bij alle taken die met taal te maken hebben.

    Auteur: Mathilde Jansen