Het coronavirus SARS, dat eind 2002 een grote uitbraak veroorzaakte, blijkt een zusje te hebben. Afgelopen juni dook een nieuw type coronavirus op in het Midden-Oosten. Op dit moment zijn er negen mensen ernstig ziek geworden na besmetting. Vijf van hen zijn uiteindelijk overleden. Moeten we een nieuwe uitbraak vrezen of zal het allemaal wel meevallen?

Amerikaanse microbiologen hebben op de huid van proefpersonen elf virussen gevonden die zich specifiek richten tegen Propionibacterium acnes, de bacterie die een belangrijke rol speelt bij acne. De vondst kan wellicht leiden tot de ontwikkeling van een nieuwe behandeling tegen deze vervelende huidaandoening.

Voordat er ooit een topsporter op is betrapt, stond het al op de zwarte lijst: gendoping. Het idee van genetisch gemanipuleerde atleten spreekt tot de verbeelding. Maar hoe werkt gendoping eigenlijk? Wat onderscheidt het van andere soorten doping, en hoe wordt het opgespoord?

Bij een virus denk je eerder aan ziekte dan aan elektriciteit. Bijzonder dus dat het Amerikaanse onderzoekers is gelukt stroom op te wekken uit een virus. Niet veel, maar het is goed nieuws voor wie ooit zijn mobiele telefoon wil opladen door een stukje te wandelen.

Gentherapie lijkt dichterbij dan ooit. Amsterdamse onderzoekers hebben aangetoond dat een door hen ontwikkelde therapie werkt en veilig is. Het gaat om een behandeling voor patiënten met LPL-deficiëntie, een erfelijke vetstofwisselingsziekte die gepaard gaat met ontstekingen van de alvleesklier.

Griep- en andere virussen die via de luchtwegen binnenkomen, worden in de longen razendsnel bestreden. Door doelgerichte afweercellen die alleen daar huizen. Dat klinkt logisch, maar tot nu toe dachten wetenschappers dat afweercellen vanuit het bloed de rest van het lichaam in trekken. Niets is minder waar, ontdekte promovenda Berber Piet. Haar onderzoek verklaart waarschijnlijk ook waarom we slechts sporadisch griep krijgen.

Geneesmiddelen ontwerpen is een nieuwe trend. Deze week zeggen Amerikaanse onderzoekers in het tijdschrift Science dat ze een kunstmatig eiwit in elkaar hebben geknutseld die als een sleutel het griepvirus vergrendelt. Een doorbraak.

Wetenschappers van MIT hebben het rendement van op kleurstof gebaseerde zonnecellen met eenderde verhoogd. Ze maakten daarbij gebruik van een op het oog opmerkelijke combinatie: een genetisch gemodificeerd virus met koolstofnanobuisjes. Ze beschrijven hun nieuwe zonnecel deze week in het blad Nature Nanotechnology.

Italiaanse wetenschappers hebben een totaal nieuwe manier gevonden om het aidsvirus HIV te bestrijden: een kunstmatig eiwit dat voorkomt dat het virus bij mensencellen afmeert. Het eiwit is precies ontworpen en vertoont daarom vrijwel zeker geen bijwerkingen als medicijn.

Het virus dat de ziekte aids veroorzaakt, beter bekend als HIV, blijkt zich te kunnen aanpassen aan nieuwe vaccinaties. Dat schrijven Amerikaanse wetenschappers in het blad Nature Medicine. Met deze kennis gaan onderzoekers werken aan een beter ontwerp voor een aids-vaccin.

We waren even bang. Toen vorig jaar de Mexicaanse griep uitbrak, vreesde de overheid dat griepvaccins te langzaam werden geproduceerd om voldoende mensen te vaccineren. Nieuwe griepvaccins zijn sneller, maar zijn ze goed? Een nieuwe, grote studie, wijst erop van wel.

Een internationaal onderzoeksteam heeft ontdekt dat de rondworm C. elegans van nature vatbaar is voor virussen. Slecht nieuws voor de worm, maar groot nieuws voor biologen die het diertje gebruiken voor onderzoek. Voortaan kunnen zij C. elegans nog beter inzetten bij het bestuderen van virale infecties.

Onderzoekers van de afdeling Moleculaire Celbiologie van het LUMC hebben een nieuwe manier om therapieën tegen kanker te testen. Benodigd: kippeneieren.

Mensen met een HIV-besmetting moeten hun hele leven medicijnen slikken, maar zullen nooit genezen. Kan dat niet anders? Amerikaanse wetenschappers denken van wel. Zij ontwikkelden een gentherapie die het HIV-virus op drie fronten hard aanpakt. De eerste klinische test geeft hoopvolle resultaten.

De eerste stap van fotosynthese kan nu ook buiten een plantencel. Op MIT hebben ze alle benodigdheden aan een virus gehangen om water te splitsen. Over twee jaar denken de Amerikaanse wetenschappers een prototype zonnecel te hebben dat zonne-energie in waterstofgas kan opslaan.

Onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen hebben hun methode verbeterd om lege virussen te gebruiken als transportdeeltjes. Ze maakten een soort lichtgevoelig moleculair klittenband om de nanocontainertjes in clusters aan elkaar te koppelen.

Na 20 jaar puzzelen hebben onderzoekers eindelijk de structuur van een belangrijk HIV infectie-eiwit opgelost. Dankzij deze ontdekking zijn nieuwe AIDS-remmers in zicht.

Veruit de meeste besmettingen met het HIV-virus vinden plaats na seksueel contact en vooral via het sperma van de man. Zaadcellen in het sperma blijken een hoofdrol te spelen bij de verspreiding van HIV.

Bij twee derde van de patiënten met het chronische vermoeidheidssyndroom (CVS) komt het virus XMRV voor. Of XMRV ook de veroorzaker is van deze ziekte blijft voorlopig onduidelijk.

Kleine containertjes die door het lichaam kunnen reizen om een pakketje af te leveren horen tot de veelgenoemde beloften van de nanotechnologie. Dat is geen buitenissige gedachte, want virussen doen niet anders. Bij het Institute for Molecules and Materials van de Radboud Universiteit onderzoeken ze of de virussen zelf voor dit doel zijn te gebruiken.