kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord vulkanen

1. Vulkanen

   donderdag, 24 april 2008 · Dossier

   Het woord vulkaan laat direct een grote alarmbel afgaan bij veel mensen, en terecht. Actieve vulkanen zijn extreem gevaarlijk. Vulkanen bestaan in allerlei vormen en typen en komen vooral voor rond tektonisch actieve gebieden. De verschillende soorten uitbarstingen zijn gevaarlijk door de lava, maar ook door indirecte effecten als modderstromen, hete luchtstromen en wereldwijde temperatuursdalingen. Vulkanen worden dan ook goed in de gaten gehouden, maar energiecentrales gebruiken de vrijkomende aardwarmte nuttig!

   Auteur: Adiël Klompmaker

2. Chloor en zwavel vernietigden milieu op einde van Krijt

   dinsdag, 15 april 2008 · Nieuws

   De uitsterving van dinosauriërs en vele andere dieren en planten op de Krijt-Tertiair grens (65 miljoen jaar geleden) is waarschijnlijk veroorzaakt door de massale uitstroom van lava. Deze zorgde ervoor dat gassen als chloor en zwavel de atmosfeer vergiftigden. Zwaveldioxide veroorzaakte een afkoeling van de aarde. De inslag van een meteoriet (Yucatan, Mexico) was minder belangrijk voor de massale uitsterving.

   Auteur: Tom van Loon

3. Vulkanen – Directe en indirecte gevolgen

   donderdag, 3 april 2008 · Achtergrond

   Een direct gevolg van een vulkaanuitbarsting is de eruptie zelf, waarvan verschillende typen bestaan. Deze kan tal van indirecte gevolgen veroorzaken zoals allesvernietigende modderstromen (lahars) en hete gasstromen (pyroclastische stromen). Zelfs het wereldwijde klimaat kan sterk beïnvloed worden door één enkele uitbarsting. Een spectaculaire temperatuursdaling van enkele graden is zelfs mogelijk.

   Auteur: Adiël Klompmaker

4. Vulkaanobservatie en economie

   donderdag, 3 april 2008 · Achtergrond

   Vulkanen worden steeds meer en beter in de gaten gehouden met behulp van allerlei instrumenten zoals seismometers, satellieten en gasmeetapparatuur. Aardbevingen, tremoren, vervormingen van de vulkaan, de gasuitstoot, de temperatuur, rivieren/stroompjes en de aswolk worden gemeten en nauwkeurig geobserveerd. Daar waar nodig wordt een alarm afgegeven. Als het toch tot een uitbarsting komt kunnen de kosten alsnog in de miljarden lopen. Toch zijn vulkanisch actieve gebieden niet alléén maar lastig; uit de warmte van het gesmolten gesteente is geothermische energie te winnen.

   Auteur: Adiël Klompmaker

5. Kilauea vulkaan explodeert

   maandag, 31 maart 2008 · Nieuws

   De Kilauea op Hawaï is op 19 maart voor het eerst sinds 1924 geëxplodeerd. Ook grote hoeveelheden van het schadelijke gas zwaveldioxide kwamen vrij. De gasuitstoot is nog steeds onverminderd hoog en een bedreiging voor de lokale bevolking.

   Auteur: Adiël Klompmaker

6. Vulkanen – Opbouw, vorm/type en locatie

   vrijdag, 28 maart 2008 · Achtergrond

   Een vulkaan komt pas in het nieuws bij een uitbarsting en dat terwijl hij zich toch vaak tientallen tot honderden jaren rustig heeft gehouden. Na het nieuws, met de nodige spectaculaire beelden, verdwijnt de vulkaan weer snel uit de belangstelling. Het verhaal van een vulkaan is daarmee echter niet af. Vragen die kunnen rijzen zijn bijvoorbeeld hoe zo’n vulkaan opgebouwd is, welke vormen en typen zijn er zijn en waar vulkanen voorkomen? Dit artikel geeft hiervan een informatief overzicht.

   Auteur: Adiël Klompmaker

7. Verschil in zinken van aardplaten

   vrijdag, 29 februari 2008 · Nieuws

   Het proces waarbij de ene aardplaat onder de andere duikt, heet subductie. Jonge oceaanplaten blijken dit veel sneller te doen dan oude. Deze informatie kan helpen bij het voorspellen van grote aardbevingen.

   Auteur: Adiël Klompmaker

8. Stromingen in aarde beter bekend

   dinsdag, 19 februari 2008 · Nieuws

   Door het toepassen van een nieuwe methode zijn stromingen van (gesmolten) gesteente in de aarde (0-700 km diepte) met grote zekerheid te bepalen (99%). De nieuwe methode gebruikt hiervoor de trillingen van aardbevingen. Het blijkt dat de stromingen overeenkomen met de plaattektoniek.

   Auteurs: Adiël Klompmaker en Karin Visser

9. Aardbevingen bij Rwanda

   zondag, 10 februari 2008 · Nieuws

   Zondag 3 februari hebben twee grote aardbevingen Rwanda en Congo opgeschrikt en tientallen doden veroorzaakt. De aardbevingen zijn het gevolg van het opbreken van oostelijk en westelijk Afrika.

   Auteur: Adiël Klompmaker

10. Aardbevingen op Antillen

    maandag, 28 januari 2008 · Nieuws

    Op 27 januari zijn op Saba opnieuw twee aardbevingen gevoeld, om 04:18 en 04:38 UTC (00:18 en 00:38 lokale tijd). Ze hadden sterktes van 3,6 en 3,7 op de schaal van Richter. De lokaties zijn dezelfde als van de bevingen eerder deze maand.

    Auteur: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI)

11. Vulkanisme doet zeeniveau eerst stijgen, dan dalen

    maandag, 31 december 2007 · Nieuws

    Vulkanisme heeft niet alleen invloed op het klimaat maar ook op het zeeniveau. Grote vulkaanuitbarstingen brengen deeltjes hoog in de atmosfeer die de verdamping van zeewater verminderen waardoor het zeeniveau eerst stijgt. Afkoeling en ‘inkrimping’ van het zeewater volgt waarna de zeespiegel weer daalt.

    Auteur: Tom van Loon

12. Kettingreactie veroorzaakte broeikas

    maandag, 31 december 2007 · Nieuws

    Een kettingreactie rond 55 miljoen jaar geleden zorgde voor extreme opwarming. Verhoogde CO2 uitstoot veroorzaakt door toennemende vulkanische activiteiten en vervolgens de uitstoot van grote hoeveelheden methaan, een heel sterk broeikasgas, zorgden voor een extreem snelle stijging van de wereldtemperatuur. Een dergelijk rampscenario zou ook in de toekomst kunnen plaatsvinden.

    Auteur: Adiël Klompmaker

13. Snelle stijging supervulkaan Yellowstone

    donderdag, 22 november 2007 · Nieuws

    De kraterbodem van de supervulkaan Yellowstone in de Verenigde Staten laat een versnelde stijging (opzwelling) zien. Dit is de snelste stijging ooit gemeten en bedroeg 7 centimeter per jaar van 2004 tot eind 2006. Onderzoekers verwachten echter niet dat het aanwijzingen zijn voor een superuitbarsting op de korte termijn.

    Auteur: Adiël Klompmaker

14. Vulkanen vertraagden stijging zuurstofconcentratie

    donderdag, 8 november 2007 · Nieuws

    Onderzoekers Kump (USA) en Barley (Australië) hebben ontdekt dat onderzeese vulkanen de aanwezigheid zuurstof in de atmosfeer ongeveer 200 miljoen jaar hebben vertraagd. Pas rond 2,5 miljard jaar geleden kwam er veel zuurstof in de atmosfeer terecht.

    Auteur: Adiël Klompmaker

15. Aardbeving voor de kust van Peru

    vrijdag, 17 augustus 2007 · Nieuws

    Op 15 augustus om 23:40 (18:40 in Peru) heeft er vlak voor de kust van Peru een zware aardbeving plaatsgevonden met een kracht van 8,0 op de schaal van Richter en op een diepte van ongeveer 30 kilometer.