kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord vulkanen

1. Los Angeles ieder jaar een halve centimeter ineengedrukt

   donderdag, 30 juni 2005 · Nieuws

   Het noordelijke deel van ‘groot Los Angeles’ wordt langzaam maar zeker samengeperst. Het gaat om een deel dat tussen twee breuklijnen ligt die als onderdelen van de grote San Andreas breuk zijn te beschouwen. Een van de twee breuklijnen, de San Gabriel breuk, is al zo’n 4 miljoen jaar niet meer actief geweest. Daar lijkt nu verandering in te gaan komen.

   Auteur: Tom van Loon

2. Klimaatgevolgen van vulkanische uitbarstingen blijken beperkt

   donderdag, 28 april 2005 · Nieuws

   Bij vulkanische uitbarstingen worden vaak ontzagwekkende hoeveelheden stoffen (gassen en aerosolen) in de atmosfeer gebracht. Tal van studies geven op basis van die hoeveelheden – van onder meer broeikasgassen zoals methaan en koolzuurgas, maar ook van zwavelverbindingen die in de atmosfeer zwavelzuur vormen (en zo bijdragen aan zure regen) – aan dat grote erupties significante klimaatveranderingen kunnen bewerkstelligen.

   Auteur: Tom van Loon

3. Bewegingen van breuksysteem van Roerdalslenk nauwkeurig bepaald

   donderdag, 21 april 2005 · Nieuws

   In het breuksysteem van de Roerdalslenk, een van de meest actieve van Europa, hebben in de laatste miljoenen jaren alleen verticale bewegingen plaatsgevonden. Dat blijkt uit onderzoek door de Vrije Universiteit Amsterdam met een nieuw, digitaal model met een hoge graad van nauwkeurigheid.

   Auteur: Tom van Loon

4. Bijzondere ‘hot spot’ onder Hawaii

   dinsdag, 12 april 2005 · Nieuws

   Uit onderzoek van de Utrechtse geoloog dr. Igor Nikogosian en collega’s, heeft magma dat door de vulkanen van Hawaii wordt geproduceerd eigenschappen die niet overeenstemmen met gangbare modellen die het ontstaan van magma beschreven.

5. Grootste massa-uitsterving vond niet abrupt maar geleidelijk plaats

   donderdag, 7 april 2005 · Nieuws

   Op de grens van Perm en Trias, 251 miljoen jaar geleden, vond de grootste massa-uitsterving plaats die we kennen uit de aardgeschiedenis. Over de oorzaak bestaan tal van hypotheses, maar een algemeen geaccepteerde verklaring is er niet. Uiteraard zijn er diverse hypotheses die uitgaan van een plotselinge wereldwijde catastrofe, zoals die ook ontstond na de inslag van een grote meteoriet op de grens tussen Krijt en Tertiair. Een dergelijke catastrofe lijkt echter niet langer te verdedigen, nu een internationaal team van onderzoekers systematisch is nagegaan hoe de uitsterving verliep, althans voor op het land levende grote gewervelde dieren (die het meest kwetsbaar voor catastrofes lijken).

   Auteur: Tom van Loon

6. Bestaand seismisch netwerk geschikt voor tsunamiwaarschuwing

   donderdag, 10 maart 2005 · Nieuws

   Een bestaand Amerikaans seismisch netwerk met 137 waarnemingsstations kan een belangrijke rol vervullen in een systeem voor tsunamiwaarschuwing. Om echt effectief te kunnen zijn is nog een snelle analysetechniek nodig om aardbevingen te kunnen identificeren die tsunami’s veroorzaken.

   Auteur: Tom van Loon

7. Tsunami waarschuwingssysteem - hebben wij er een nodig in de Noordzee?

   donderdag, 24 februari 2005 · Achtergrond

   De tsunami van tweede kerstdag heeft aan heel veel mensen het leven gekost. Om een zelfde ramp in de toekomst te voorkomen wordt er een tsunami-waarschuwingssysteem aangelegd in de Indische Oceaan. Dat systeem kan een tsunami al op de oceaan opmerken zodat de kustbewoners op tijd gewaarschuwd kunnen worden. Maar zelfs zonder een tsunami-waarschuwingssysteem hadden er veel minder doden kunnen zijn. Een sterke aardbeving is ook een waarschuwing dat er misschien een tsunami op komst kan zijn. En als de zee zich terug trekt, betekent dit dat er een grote golf aan komt. Veel mensen werden verrast door het water omdat ze niet wisten wat een tsunami was. Behalve een waarschuwingssysteem is dus ook voorlichting nodig.

   Auteur: Stella Kortekaas

8. Satellieten zagen tsunami live

   woensdag, 19 januari 2005 · Nieuws

   Onderzoekers van de Delftse Faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek hebben de tsunami van 26 december met satellieten gemeten. Het is de eerste keer dat een tsunami op volle zee is waargenomen.

9. Boren in ‘het achterwerk van de duivel’

   zaterdag, 1 januari 2005 · Achtergrond

   Vijfenzestig miljoen jaar geleden plofte een ongeveer tien kilometer grote planetoïde neer voor de kust van het huidige Mexico. Daar zijn wetenschappers het wel over eens. Maar wat waren de gevolgen van deze inslag? Om daar achter te komen, is een klein, maar diep gat geboord op 66 kilometer van het centrum van de inslagkrater.

   Auteur: Eddy Echternach

10. Tsunami: vernietigende waterkracht

    maandag, 27 december 2004 · Achtergrond

    De aardbeving bij het Indonesische eiland Sumatra van 26 december wekte vloedgolven van tientallen meters op. Die overspoelden de kusten van onder andere Sri Lanka, India, Indonesië en Thailand. Het dodental is inmiddels opgelopen tot méér dan 140.000.

    Auteur: Gieljan de Vries

11. Apocalyps!

    woensdag, 10 november 2004 · Achtergrond

    Een rampzalige gebeurtenis veroorzaakte 250 miljoen jaar geleden de meest massale uitroeiing ooit. De catastrofe, die binnen een relatief korte tijd 95% van al het aardse leven om zeep hielp, markeert het eind van het Perm, een geologisch tijdperk van enorme biodiversiteit. Was hier net zoals ten tijde van de dinosauriërs een meteoriet de schuldige? Hoe kan de inslag van deze reuzenkei uit de ruimte dan zulke vérgaande gevolgen hebben gehad? Of was een enorm gat in de ozonlaag misschien de oorzaak?

    Auteur: Harm Ikink

12. Stromboli getroffen door reusachtige vloedgolf.

    woensdag, 3 november 2004 · Nieuws

    Ongeveer 5000 jaar geleden werd het zuidoosten van het eiland Stromboli (even ten noorden van Sicilië) getroffen door een vloedgolf die minstens 120 m hoog was. Het navrante is dat deze ontzagwekkende vloedgolf werd veroorzaakt door het gedeeltelijk instorten en in zee storten van de Stromboli zelf. Met dit beeld in het achterhoofd krijgt de huidige berichtgeving over de mogelijke instorting van een vulkaan op de Canarische Eilanden (waardoor een vloedgolf zou kunnen ontstaan die zelfs New York zou kunnen overspoelen) meer betekenis: het gaat niet om een imaginair rampscenario maar om een catastrofe die zich in het betrekkelijk recente verleden daadwerkelijk heeft voorgedaan.

    Auteur: Tom van Loon

13. Laser belicht veranderende vulkaan

    donderdag, 28 oktober 2004 · Achtergrond

    Met een vliegende LIDAR installatie van de NASA zijn prachtige beelden gemaakt van de groei van de lava-kegel bij de recente uitbarsting van vulkaan Mount St. Helens in de Amerikaanse staat Washington. In minder dan twee weken groeide de kegel tot de hoogte van de Utrechtse Domtoren.

    Auteur: Harm Ikink

14. Bevingen zoals voorspeld

    donderdag, 7 oktober 2004 · Nieuws

    Een Amerikaans computermodel wist bijna alle Californische aardbevingen van de laatste twee jaar te voorspellen. Met historische gegevens, geavanceerde software en precisiemetingen brachten onderzoekers San Andreas in kaart.

    Auteur: Gieljan de Vries

15. Mount Saint Helens maakt zich op voor uitbarsting

    dinsdag, 5 oktober 2004 · Nieuws

    Mount Saint Helens in de Amerikaanse staat Washington vertoont de belangrijkste tekenen van activiteit sinds de grote ontploffing op 18 mei 1980. Sinds 23 september zijn duizenden kleine trillingen geregistreerd en de vulcaan braakt regelmatig hete stoom en stofwolken uit.

    Auteur: Harm Ikink