kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord vulkanisme

1. Vulkanisme zorgde voor massa-uitsterving

   woensdag, 10 juni 2009 · Nieuws

   Wetenschappers hebben een extinctie van 260 miljoen jaar geleden ontdekt in zuidwest China. Lava stroomde massaal de oceaan in en vernietigde het zeeleven op haar weg.

   Auteur: Adiël Klompmaker

2. De langste lavastromen op aarde

   dinsdag, 27 mei 2008 · Nieuws

   De dikke lavastromen van de Deccan Traps (India) stroomden tot een afstand van 1000 km van de bron, veel verder dan gedacht. Regelmatige uitstroom van veel lava in combinatie met het stromen door een dal zorgden voor deze enorme afstand. De vrijgekomen gassen van de lavastromen vergiftigden waarschijnlijk de atmosfeer en hielpen mee aan de massauitsterving op de Krijt/Tertiair-grens.

   Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

3. Chloor en zwavel vernietigden milieu op einde van Krijt

   dinsdag, 15 april 2008 · Nieuws

   De uitsterving van dinosauriërs en vele andere dieren en planten op de Krijt-Tertiair grens (65 miljoen jaar geleden) is waarschijnlijk veroorzaakt door de massale uitstroom van lava. Deze zorgde ervoor dat gassen als chloor en zwavel de atmosfeer vergiftigden. Zwaveldioxide veroorzaakte een afkoeling van de aarde. De inslag van een meteoriet (Yucatan, Mexico) was minder belangrijk voor de massale uitsterving.

   Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

4. Vulkanen – Directe en indirecte gevolgen

   donderdag, 3 april 2008 · Achtergrond

   Een direct gevolg van een vulkaanuitbarsting is de eruptie zelf, waarvan verschillende typen bestaan. Deze kan tal van indirecte gevolgen veroorzaken zoals allesvernietigende modderstromen (lahars) en hete gasstromen (pyroclastische stromen). Zelfs het wereldwijde klimaat kan sterk beïnvloed worden door één enkele uitbarsting. Een spectaculaire temperatuursdaling van enkele graden is zelfs mogelijk.

   Auteur: Adiël Klompmaker

5. Vulkaanobservatie en economie

   donderdag, 3 april 2008 · Achtergrond

   Vulkanen worden steeds meer en beter in de gaten gehouden met behulp van allerlei instrumenten zoals seismometers, satellieten en gasmeetapparatuur. Aardbevingen, tremoren, vervormingen van de vulkaan, de gasuitstoot, de temperatuur, rivieren/stroompjes en de aswolk worden gemeten en nauwkeurig geobserveerd. Daar waar nodig wordt een alarm afgegeven. Als het toch tot een uitbarsting komt kunnen de kosten alsnog in de miljarden lopen. Toch zijn vulkanisch actieve gebieden niet alléén maar lastig; uit de warmte van het gesmolten gesteente is geothermische energie te winnen.

   Auteur: Adiël Klompmaker

6. Kilauea vulkaan explodeert

   maandag, 31 maart 2008 · Nieuws

   De Kilauea op Hawaï is op 19 maart voor het eerst sinds 1924 geëxplodeerd. Ook grote hoeveelheden van het schadelijke gas zwaveldioxide kwamen vrij. De gasuitstoot is nog steeds onverminderd hoog en een bedreiging voor de lokale bevolking.

   Auteur: Adiël Klompmaker

7. Vulkanen – Opbouw, vorm/type en locatie

   vrijdag, 28 maart 2008 · Achtergrond

   Een vulkaan komt pas in het nieuws bij een uitbarsting en dat terwijl hij zich toch vaak tientallen tot honderden jaren rustig heeft gehouden. Na het nieuws, met de nodige spectaculaire beelden, verdwijnt de vulkaan weer snel uit de belangstelling. Het verhaal van een vulkaan is daarmee echter niet af. Vragen die kunnen rijzen zijn bijvoorbeeld hoe zo’n vulkaan opgebouwd is, welke vormen en typen zijn er zijn en waar vulkanen voorkomen? Dit artikel geeft hiervan een informatief overzicht.

   Auteur: Adiël Klompmaker

8. Mars kende vijf vulkanische periodes

   maandag, 17 maart 2008 · Nieuws

   Volgens planeetonderzoeker Gerhard Neukum van de Vrije Universiteit in Berlijn heeft de planeet Mars in de afgelopen miljarden jaren vijf periodes van grootschalig vulkanisme meegemaakt.

   Auteur: Govert Schilling

9. Vulkanisme doet zeeniveau eerst stijgen, dan dalen

   maandag, 31 december 2007 · Nieuws

   Vulkanisme heeft niet alleen invloed op het klimaat maar ook op het zeeniveau. Grote vulkaanuitbarstingen brengen deeltjes hoog in de atmosfeer die de verdamping van zeewater verminderen waardoor het zeeniveau eerst stijgt. Afkoeling en ‘inkrimping’ van het zeewater volgt waarna de zeespiegel weer daalt.

   Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

10. Vulkanen vertraagden stijging zuurstofconcentratie

    donderdag, 8 november 2007 · Nieuws

    Onderzoekers Kump (USA) en Barley (Australië) hebben ontdekt dat onderzeese vulkanen de aanwezigheid zuurstof in de atmosfeer ongeveer 200 miljoen jaar hebben vertraagd. Pas rond 2,5 miljard jaar geleden kwam er veel zuurstof in de atmosfeer terecht.

    Auteur: Adiël Klompmaker

11. Aardbeving nabij Yogyakarta

    dinsdag, 30 mei 2006 · Nieuws

    Na het gerommel van de Merapi vulkaan werd het Indonesische eiland Java vorige week vrijdag ook nog eens opgeschrikt door een aardbeving. Met 6.3 op de schaal van Richter niet de allerzwaarste aardbeving, maar omdat de beving slechts op 10 kilometer diepte plaatsvindt, is de schade en het aantal slachtoffers groot.

    Auteur: Bernd Andeweg

12. Indonesische vulkaan Merapi actief

    woensdag, 17 mei 2006 · Nieuws

    De Indonesische Merapi vulkaan is al lange tijd actief en lijkt aan de vooravond van een nieuwe uitbarsting te staan; reden te meer om de vulkaan met lokale meetstations goed in de gaten te houden!

13. Lava op Hawaii komt van grens tussen aardkern en aardmantel

    donderdag, 6 april 2006 · Nieuws

    De vulkanen van Hawaii worden voortdurend gevoed door de aanvoer van nieuw magma uit het binnenste van de aarde. Lange tijd heeft men gedacht dat dit magma uit de aardmantel afkomstig was. Er zijn nu echter aanwijzingen dat dit materiaal uit een tot nu toe voor onmogelijk gehouden diepte komt: het grensvlak tussen aardmantel en kern, zo’n 3000 km diep.

    Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

14. Ritme van de Vesuvius bedreigt Napels

    donderdag, 16 maart 2006 · Nieuws

    Volgens vulkanologisch onderzoek barst de Vesuvius ongeveer elke 2000 jaar uit. De laatste uitbarsting van 79 n.Chr. is wel de bekendste, omdat deze de Romeinse stad Pompeï letterlijk in as legde. Inmiddels is dit alweer bijna 2000 jaar geleden en sommige vulkanologen beginnen zich dan ook ernstige zorgen te maken over de veiligheid van de Italiaanse stad Napels.

    Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

15. Basaltuitvloeiingen van de Karoo waren te langzaam voor massauitsterving

    donderdag, 15 december 2005 · Nieuws

    In de loop van de geologische geschiedenis zijn er herhaaldelijk perioden opgetreden waarin enorme massa’s basalt uitvloeiden. Deze basaltuitvloeiingen worden daarom vaak in verband gebracht met plotseling veranderende klimaatomstandigheden die mede oorzaak waren voor massauitstervingen.

    Auteur: prof. dr. A.J. van Loon