kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord wetenschapsfilosofie

1. Moraal versus technologie

   dinsdag, 20 september 2011 · Achtergrond

   Snel even je e-mail checken op je smartphone, met je laptop op schoot buiten in de zon werken of met de auto naar je werk. Technologie is niet weg te denken uit ons dagelijks leven. “Hoewel techniek ons veel geeft, leren we ook dat zij niet alleen maar zegeningen met zich meebrengt. Vaak kleven er ook gevaren of negatieve gevolgen aan en brengt techniek verantwoordelijkheden met zich mee, die je misschien niet meteen verwacht”, aldus prof. dr. Tsjalling Swierstra, hoogleraar Wijsbegeerte aan de Universiteit Maastricht.

   Auteur: Dunja Bajic

2. Schoonheid in de wetenschap - Fysica

   zaterdag, 12 februari 2011 · Achtergrond

   In het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek is behalve kennis en inzicht ook schoonheid te vinden. Dat laat de tentoonstelling “Schoonheid in de wetenschap” in het Museum Boijmans van Beuningen zien. De fysica levert bijvoorbeeld mooie beelden van botsende deeltjes en lichtverschijnselen op.

   Auteur: Lydwin van Rooyen

3. Schoonheid in de wetenschap

   dinsdag, 1 februari 2011 · Achtergrond

   Is er in het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, behalve kennis en inzicht, ook schoonheid te vinden? Hans Galjaard, emeritus hoogleraar humane genetica, vindt van wel. Jarenlang verzamelde hij esthetische beelden uit het lab, vanonder de microscoop en vanuit het observatorium. Het resultaat van zijn zoektocht is vanaf 12 februari in het Museum Boijmans Van Beuningen te zien.

4. “Medicijntests moeten onafhankelijk zijn”

   donderdag, 13 januari 2011 · Achtergrond

   Net als Amerika moet ook de EU resultaten van farmaceutisch onderzoek in beginsel verplicht openbaar maken. Dat vindt Trudy Dehue, wetenschapsfilosofe aan de Rijksuniversiteit Groningen.

   Auteur: Trudy Dehue

5. Besmet door de netwerktijd

   vrijdag, 31 december 2010 · Achtergrond

   Kom jij ook moeilijk een dag door zonder mobiele telefoon, email en facebook? Begeef jij je dus dieper en dieper in de netwerktijd? Besef je wel dat dit leidt tot geheugen- en concentratieverlies?

   Auteur: Robert Hassan

6. Gammacanon (slot): 51 concepten, theorieën en verschijnselen

   zaterdag, 25 december 2010 · Achtergrond

   Een jaar lang passeerden in de Volkskrant kernthema’s uit de sociale- en gedragswetenschappen. Deze week is die Gammacanon klaar, dik vijftig lemma’s groot. Voorzitter Paul Schnabel van de canoncommissie maakt de balans op. ‘Ondanks verschillen is er een opmerkelijke eenheid.’

   Auteur: Paul Schnabel

7. Doodgaan: wanneer is het zover?

   woensdag, 15 december 2010 · Achtergrond

   Sterven is allesbehalve vanzelfsprekend. Om te overleven moeten delen van ons lichaam juist afsterven. Uiteindelijk gaan we pas dood wanneer er teveel van ons lijf is versleten; eigenlijk een mysterie, want slijtage gaat niet voor alle dieren op. En zelfs wanneer het lichaam ermee ophoudt, is het voor artsen niet bepaald helder wanneer je nou écht dood bent. Om eindeloos twijfelen hierover te voorkomen, hebben wetenschappers afspraken gemaakt over wanneer het lichaam hopeloos is verloren.

   Auteur: Ronald Veldhuizen

8. Doodgaan is een afspraak

   vrijdag, 29 oktober 2010 · Achtergrond

   Als je hart en je ademhaling er langdurig en onherstelbaar mee ophouden, of als je hersenstam niet meer functioneert, dan ben je dood. Zo hebben artsen dat afgesproken. Maar uit onderzoek blijkt dat het zo simpel niet ligt. Zo kan een EEG tot drie dagen na het doodverklaren van je hersenstam nog hersenactiviteit waarnemen. Aan de andere kant: volgens veel hersenwetenschappers kan je ‘zelf’ al overlijden voordat je hart, ademhaling en hersenstam de pijp aan maarten geven. Dat roept de vraag op: wanneer gaat wat jou jou maakt nou precies het hoekje om?

   Auteur: Asha ten Broeke

9. Een fundamenteel nut

   dinsdag, 22 juni 2010 · Achtergrond

   Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnisten schrijven vanuit hun vakgebied over de betekenis van wetenschap voor de maatschappij of voor ons dagelijks leven. Deze week: deeltjesfysicus Lucie de Nooij over wetenschappers en gewone mensen.

   Auteur: Lucie de Nooij

10. Technologie en cultuur bepalen onze kijk op de hersenen

    dinsdag, 9 februari 2010 · Achtergrond

    Hoe ziet het brein eruit? Wat weten we eigenlijk over onze hersenen? Al eeuwenlang houden we onszelf steeds opnieuw voor dat we nú een objectief beeld van onze hersenen hebben. Maar objectiviteit is afhankelijk van onder meer technologische ontwikkelingen, menselijke ingrepen en sociale en culturele factoren. Dat blijkt uit onderzoek waarop Sarah de Rijcke 18 februari promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen.

11. Onfatsoenlijke wetenschap is ook wetenschap

    dinsdag, 21 juli 2009 · Achtergrond

    Er is geen gen aan te wijzen dat zowel ras als IQ ‘regelt’. En toch blijft de theorie dat zwarte mensen van nature minder intelligent zijn dan witte de kop op steken. Vijftien jaar na The Bell Curve krijgt deze theorie nog steeds een platform in hoog aangeschreven vakbladen. Op zich prima: de wetenschap moet ook politiek incorrecte theorieën serieus nemen. Maar dan moeten de aanhangers wel met beter bewijs komen. “Dit is bizar slecht,” aldus IQ-expert Jelte Wicherts.

    Auteur: Asha ten Broeke

12. Het benul van dieren

    zaterdag, 1 november 2003 · Achtergrond

    Copernicus en Galilei hadden het er moeilijk mee en Darwin wist er ook alles van. Nieuwe wetenschappelijke kennis stuit vaak op sterke weerstanden. De oorzaak is dat er een bevredigender, comfortabeler wereldbeeld voor moet worden prijsgegeven, verklaarde socioloog Norbert Elias in zijn ‘Problemen van betrokkenheid en distantie’. AMC Magazine vraagt twintig gerenommeerde wetenschappers en schrijvers om commentaar. Wat willen we niet weten en waarom niet? Deze maand: emeritus-hoogleraar Ethologie en socio-ecologie Jan A.R.A.M. van Hooff.

    Auteur: prof. Jan van Hooff

13. Wetenschap in alle redelijkheid

    zondag, 1 juli 2001 · Achtergrond

    In zijn nieuwe boek Terug naar de rede bepleit wetenschapsfilosoof Stephen Toulmin een herstel van het evenwicht tussen rationaliteit en redelijkheid. We moeten ons niet alleen maar laten leiden door abstracte, universele theorieën, maar meer dan vroeger rekening houden met de praktische kant van onze kennis. “We weten bijvoorbeeld veel beter dát aspirine werkt tegen hoofdpijn dan hóe.” Een interview met de auteur.

    Auteur: Bennie Mols

14. Creativiteit in de natuurwetenschap

    vrijdag, 30 augustus 1996 · Achtergrond

    Van Dale definieert creativiteit als “scheppingsvermogen (van kunstenaars)”. Creativiteit is ook in wetenschappelijk onderzoek een cruciaal element. Toch is er een wezenlijk verschil tussen de creativiteit van de kunstenaar en die van de wetenschapper.

    Auteur: prof. dr. Arnold van den Hooff