Kernwoord wiskunde
-
Historie van de informatica
vrijdag, 8 januari 2010 · Achtergrond
Onderstaande tijdbalk geeft een overzicht van belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van informatica.
Auteur:
-
Eerlijk spel
donderdag, 7 januari 2010 · Achtergrond
Hans Freudenthal (1905-1990) is een van de beroemdste Nederlandse wiskundigen. In 1974 beschreef hij in het tijdschrift Pythagoras een methode om met een munt iets op een eerlijke manier te verloten onder drie personen.
Auteur:
-
Fundamentele lemma Langlandsprogramma in Time toptien
zaterdag, 2 januari 2010 · Nieuws
Het Amerikaanse tijdschrift Time stelt aan het eind van elk jaar toptien-lijstjes samen in allerlei categorieën. In 2009 eindigde in de categorie wetenschap op de zevende plaats een wiskundige stelling die dertig jaar lang op een bewijs moest wachten: het zogeheten ‘fundamentele lemma’ uit het Langlandsprogramma.
Auteur:
-
Record tetraëders pakken
zondag, 13 december 2009 · Nieuws
Een team van wiskundigen heeft een verrassend compacte stapeling van tetraëders – regelmatige viervlakken – gevonden. De vullingsgraad is 85,03%; dat wil zeggen dat 85,03% van een grote doos gevuld kan worden met deze objecten door ze efficiënt te stapelen. Nooit eerder heeft iemand méér piramides in een doos gekregen. Een bijkomstig resultaat is dat de stapeling de structuur van een quasikristal vertoont; dit tot ieders grote verrassing.
Auteur:
-
De vorm van de ruimte
zondag, 13 december 2009 · Achtergrond
Wat is de vorm van de ruimte om ons heen en hoe kunnen we daar achter komen? Op deze vraag vond de beroemde wiskundige Henri Poincaré in 1904 een gedeeltelijk antwoord, maar hij kon zijn vermoeden niet bewijzen. Honderd jaar later werd zijn vermoeden bewezen door de Rus Grisja Perelman.
Auteur:
-
Kelvins schuim opnieuw verslagen
donderdag, 10 december 2009 · Nieuws
Een onderzoeker van de University of Bath heeft een nieuwe methode gevonden om een oud geometrisch probleem op te lossen. Het gaat om de vraag hoe je op de meest efficiënte manier objecten met eenzelfde volume kunt stapelen. Lord Kelvin vroeg zich dit al af in 1887 en dacht dat je het beste afgeknotte icosaëders kunt gebruiken. Na een weerlegging van dit vermoeden in 1994 komt Ruggero Gabbrielli nu opnieuw met een vorm die Kelvins vermoeden weerlegt. Het gaat om een structuur die bestaat uit vier verschillende soorten veelvlakken.
Auteur:
-
Veel, veler, veelst
donderdag, 26 november 2009 · Achtergrond
Het is een bekende valkuil voor eindredacties: het Amerikaanse en het wetenschappelijk-Engelse ‘trillion’ is bij ons een biljoen, en ‘billion’ is bij ons een miljard. Maar klassiek-Brits ‘trillion’ is nog steeds triljoen. Geen wonder dat dit voor verwarring zorgt en dat er fouten in de krant komen. In dit artikel geven we een paar hilarische voorbeelden uit de praktijk.
Auteurs: en
-
Wiskunde met zijn allen
donderdag, 12 november 2009 · Nieuws
Het ‘Polymath Project’ heeft bewezen dat vele breinen gezamenlijk tot de oplossing van een moeilijk wiskundig vraagstuk kunnen komen. Initiatiefnemer van dit project is Timothy Gowers.
Auteur:
-
De arrogantie van de statisticus
donderdag, 5 november 2009 · Nieuws
Van ongeveer 30 procent van de medische studies blijkt dat het beweerde effect achteraf geen stand houdt: ‘Dit geneesmiddel werkt tóch niet,’ stelt Peter Grünwald vrijdag 6 november in zijn oratie. Dit is schrikbarend meer dan op grond van de statistiek verwacht mag worden.
-
SASTRA Ramanujanprijs voor 32-jarige vrouw
vrijdag, 30 oktober 2009 · Nieuws
De Duitse Kathrin Bringmann is dit jaar de winnaar van de SASTRA Ramanujanprijs, die op 22 december zal worden uitgereikt. Zij werkt als wiskundige aan de universiteit van Keulen (Duitsland) en de universiteit van Minnesota (VS).
Auteur:
-
De scheve bol van Brussel
dinsdag, 27 oktober 2009 · Achtergrond
Pisa heeft zijn scheve toren, Brussel zijn scheve bol. Er is iets vreemds gebeurd bij de restauratie: een zeshoek is onregelmatig geworden, rechthoekige dekplaten zijn schuine trapezia geworden en ook een aslijn staat schuin. En het geheel blinkt als een lachspiegel.
Auteur:
-
De Aha-Erlebnissen van Martin Gardner
woensdag, 21 oktober 2009 · Nieuws
Martin Gardner is ‘s werelds bekendste ’recreatief wiskundige’. Vandaag wordt hij 95 jaar. Dat wordt gevierd met de uitgave van een nieuw boek. In totaal schreef hij meer dan zeventig boeken, waarin wiskundige puzzels een centraal element vormen. Zijn favorieten zijn puzzels waarvan je plotseling, na lang nadenken, de oplossing ziet. Dat aha! moment kun je bij verschillende soorten puzzels hebben, maar het schept een speciaal genoegen als het inzicht wiskundig – en dus eeuwig, zoals Gardner het ziet – is.
Auteur:
-
Israel Gelfand: beroemd om niet-beroemde wiskunde
vrijdag, 16 oktober 2009 · Nieuws
De Russische wiskundige Israel Gelfand overleed maandag 5 oktober op 96-jarige leeftijd. Hij deed onderzoek in vrijwel alle deelgebieden van de wiskunde, iets wat in deze tijd uniek mag worden genoemd. Zijn belangstelling ging niet alleen uit naar zuiver abstracte wiskunde. Ook heeft hij baanbrekend werk gedaan in de toegepaste wiskunde; zo legde hij de wiskundige fundamenten voor het maken van MRI-scans, waarmee artsen gedetailleerd in een lichaam kunnen kijken.
Auteur:
-
Statistische fouten in psychologisch onderzoek
donderdag, 1 oktober 2009 · Nieuws
Als je heel kritisch kijkt, zitten er eigenlijk in elke publicatie over psychologisch onderzoek wel statistische fouten. Dat constateert de Groningse promovendus Rinke Hoekstra. Dat komt vooral door onwetendheid: de gemiddelde psycholoog heeft te weinig verstand van de manier waarop je statistische toetsen moet duiden en gebruiken. “De fouten zijn zo gewoon geworden, dat niemand ze meer ziet.”
Auteurs: en
-
Doorbraak congruente getallen
donderdag, 24 september 2009 · Nieuws
Wiskundigen hebben met behulp van computers de eerste biljoen (een één met twaalf nullen) gevallen van een eeuwenoud wiskundig probleem gevonden. Het gaat om zogeheten ‘congruente getallen’: gehele getallen die de oppervlakte kunnen zijn van rechthoekige driehoeken waarvan de lengtes van de drie zijden rationale getallen zijn. De doorbraak was mogelijk door nieuwe, slimme methoden om zeer grote getallen met elkaar te vermenigvuldigen. Denk hierbij aan getallen die uitgeschreven in een normaal handschrift een lengte hebben van de aarde tot de maan en weer terug.
Auteur:
5 dossiers
265 nieuwsberichten
285 achtergrondartikelen
555 totaal aantal publicaties