Nieuws & Achtergrond
Weg lijkt vrij voor grafeenchips
3 februari 2012 · Nieuws · Het ‘wondermateriaal’ grafeen lijkt zijn naam in elektronica waar te gaan maken. Een team van de Universiteit van Manchester, onder wie Nobelprijswinnaars Andre Geim en Konstantin Novoselov, slaagde erin voor het eerst een transistor van grafeen te maken die geschikt is voor toepassing in computerchips. Dat schrijven ze deze week in het tijdschrift Science. Meer »
Leg je nano-oor te luister in een cel
19 jan 2012
·
Nieuws
·
Duitse onderzoekers hebben ’s werelds gevoeligste oor gemaakt van een in laserlicht gevangen goudbolletje. Je kunt er microscopisch kleine geluidsgolven mee waarnemen. Wellicht weten we binnenkort hoe het klinkt als een virus een cel binnendringt.
Nanodraad houdt quantumwereld weg
12 jan 2012
·
Nieuws
·
Hoeveel kleiner kunnen ze nog worden, de onderdelen op een computerchip? Wellicht toch nog kleiner dan we dachten, zo toont een Australische studie deze week aan in het tijdschrift Science. In dunne siliciumdraden van enkele atomen dik wisten de onderzoekers de gevreesde quantumeffecten te omzeilen. De geleiding hield daardoor stand, tegen de verwachting in.
Bereid je voor op het nanovoer
Achtergrond
·
Minder vet en zout zonder dat je het proeft, snacks waar je sneller vol van zit, of voedsel dat je zelf ontwerpt: met nanotechnologie kun je voedsel op manieren bewerken die nooit eerder mogelijk waren. Maar met een kritische consument en een afwachtende industrie is het de vraag of zulke ‘nanofoods’ een kans maken op ons bord.
Molybdeniet mengt zich in microchipgevecht
9 dec 2011
·
Nieuws
·
Silicium is alleenheerser in computerchips, maar krijgt wellicht concurrentie uit onverwachte hoek. Zwitserse onderzoekers hebben voor het eerst een werkende microchip gebouwd van molybdeniet. Dit materiaal belooft computerchips die kleiner en zuiniger zijn dan de siliciumchip.
Kunstmatige krekel spitst zijn ‘oren’
6 dec 2011
·
Nieuws
·
De haartjes die een krekel op zijn achterlijf heeft, inspireren onderzoekers van de Universiteit Twente tot een nieuw type sensor, ultragevoelig voor luchtstromingen. Deze ‘kunstmatige krekelharen’ zijn ook nog eens heel precies af te stemmen op een bepaald frequentiegebied: daar is het haartje nog een factor tien gevoeliger.
Beeldscherm op je oog
25 nov 2011 · Nieuws · Niet ‘For your eyes only’, zoals de twaalfde James Bond film heet, maar ‘For your eye only’. Onderzoeker Babak Parviz ontwikkelt een contactlens waarmee alleen jouw oog bepaalde informatie te zien krijgt. De contactlens is namelijk een beeldscherm.
Geheimen van een wonderlijke geleider
Achtergrond · Velen zal een ‘topologische isolator’ niet zoveel zeggen. Toch brengt dit materiaal de laatste jaren veel natuurkundigen in staat van opwinding. Door de bijzondere manier van stroomgeleiding bijvoorbeeld, maar vooral omdat dit materiaal niet eerder waargenomen quantumeffecten zou herbergen. De Twentse hoogleraar Alexander Brinkman gaat op zoek naar de geheimen van de topologische isolator.
Elektrische nano-auto uit Groningen
14 nov 2011 · Nieuws · Groningse chemici uit de groep van Spinozaprijswinnaar professor Ben Feringa hebben een moleculaire auto gebouwd met vierwielaandrijving. Het minuscule voertuigje beweegt in een rechte lijn over een metaaloppervlak. De ‘nano four-wheel drive’ prijkt deze week op de omslag van het wetenschappelijke toptijdschrift Nature.
Twentse chip neemt zaad de maat
2 nov 2011 · Nieuws · Met een nieuwe fertility chip van de Universiteit Twente kunnen mannen straks thuis de kwaliteit van hun sperma testen. Het miniatuur vruchtbaarheidslaboratorium in postzegelformaat kan de zaadcellen tellen én hun beweeglijkheid vaststellen. Onderzoekster Loes Segerink promoveert aanstaande vrijdag 4 november op de ontwikkeling van de chip.
Zelfgebouwd DNA plant zich buiten cel voort
Achtergrond · Knutselen met DNA, dat is wat een team van Nederlandse en Amerikaanse onderzoekers gedaan heeft. Ze ontwierpen zelfbedachte structuren van DNA die zichzelf konden vermenigvuldigen. Dat is bijzonder, want nooit eerder is dit kunstje buiten een levende cel vertoond. Hoe kregen ze dit voor elkaar?
Celvriendelijke quantumdots
27 okt 2011 · Nieuws · Quantumdots hebben potentie voor moleculair onderzoek in biologie en geneeskunde. Alleen zijn ze daar lastig te hanteren. Onderzoekers uit Twente en Singapore komen nu met een uitweg: geef de dots een celvriendelijke transparante kunststof coating.
Lood tovert van pannenkoek naar bolletje
3 okt 2011 · Nieuws · Loodatomen blijken te kunnen goochelen. Onderzoekers van de Universiteit Twente zagen een dun laagje lood op een nikkeloppervlak plots van vorm veranderen – zelfs toen de temperatuur nog te laag was om het lood te doen smelten.
Specials
Nanotechnologie goed voor gewassen
De Wageningen UR heeft onderzocht of nanotechnologie een rol kan spelen in gewasbescherming. Uit het onderzoek blijkt dat toepassingen van nanodeeltjes de werking van een biologisch middel op verschillende manieren kan verbeteren. Ook al ziet de WUR het nut in van nanotechnologie voor gewassen, in de praktijk zijn nanotoepassingen nog uit den boze. De verwachting is dat dit in de toekomst gaat veranderen. De WUR dringt overigens ook aan op duidelijkheid over de toxicologische risico’s die een rol spelen.
Kleinste magnetisch geheugen: 12 atomen
Slechts een dozijn ijzeratomen is voldoende om een stabiel magnetisch geheugen te vormen – de kleinste computerbit ooit. In dit (Engelstalige) filmpje zie je wat een enorme prestatie dat is, gezien de huidige computerbits in harddisks miljoenen atomen bedragen. Of het ook praktisch nut heeft is de vraag: het werkt alleen bij flinke kou (268 graden onder nul) en je hebt grote, zware apparaten nodig om de bitjes te bewerken. Maar wie weet, ooit?
Magnetisch grafeen

Afbeelding: © Universiteit van Manchester
Bij het ‘wondermateriaal’ grafeen ontbrak altijd een belangrijke eigenschap: magnetisme. Tot nu, want een team van de Universiteit van Manchester (waar onder andere grafeen-uitvinder Andre Geim deel van uitmaakte) heeft grafeen voor het eerst magnetisch gemaakt. Door her en der in de kippengaasstructuur van koolstofatomen een atoom weg te halen, of te vervangen door een ander atoom, ontstonden magnetische plekken in het oppervlak. Interessant voor bijvoorbeeld spintronica, maar voor een koelkastmagneet is de magneetkracht helaas veel te zwak.
Wat is nanotechnologie?
Steeds vaker kom je het tegen: dat nieuwe woord nanotechnologie. Geen wonder, want ons dagelijks leven begint dankzij deze nieuwe wetenschap nu al drastisch te veranderen. Belangrijk voor iedereen dus – maar wat is dat nou, nanotechnologie? Een afbeelding zegt meer dan duizend woorden, en daarom beeldde Kennislink nanotechnologie helemaal visueel uit.
Agenda
lezing Lood om oud ijzer?
woensdag, 8 februari 201219:3022:30
Burgerweeshuis, Bagijnenstraat 9, Deventer
In het Science Café Deventer legt prof. Jilt Sietsma (TU Delft) uit dat voor het maken van nieuwe of vervangende materialen meer inzicht in de eigenschappen en het gedrag van de materialen nodig is. Dat kan met een STM-microscoop die live wordt gedemonstreerd. Meer…











