Nieuws & Achtergrond
Weg lijkt vrij voor grafeenchips
3 februari 2012 · Nieuws · Het ‘wondermateriaal’ grafeen lijkt zijn naam in elektronica waar te gaan maken. Een team van de Universiteit van Manchester, onder wie Nobelprijswinnaars Andre Geim en Konstantin Novoselov, slaagde erin voor het eerst een transistor van grafeen te maken die geschikt is voor toepassing in computerchips. Dat schrijven ze deze week in het tijdschrift Science. Meer »
Schrikkelseconde komt met de schrik vrij
Achtergrond
·
Even leek het erop dat het einde van de schrikkelseconde nabij was. Een aantal landen wil van de extra seconde af, maar een internationale top besloot deze week dat het voor afschaffen nog te vroeg is. Al jaren is er veel te doen om die ene luttele seconde – waarom eigenlijk? Alles over de schrikkelseconde in vijf vragen.
Nanodraad houdt quantumwereld weg
12 jan 2012
·
Nieuws
·
Hoeveel kleiner kunnen ze nog worden, de onderdelen op een computerchip? Wellicht toch nog kleiner dan we dachten, zo toont een Australische studie deze week aan in het tijdschrift Science. In dunne siliciumdraden van enkele atomen dik wisten de onderzoekers de gevreesde quantumeffecten te omzeilen. De geleiding hield daardoor stand, tegen de verwachting in.
Historisch geluid te horen via een omweg
Achtergrond
·
Al meer dan honderd jaar liggen oude geluidsopnames klaar om beluisterd te worden, maar de platen en cilinders zijn te fragiel om af te spelen. Onderzoekers vonden er wat op: maak een virtuele versie en speel díe af. Zo zijn opnames van Alexander Graham Bell nu alsnog te horen.
Even geduld: de Higgs-ontknoping nadert
14 dec 2011
·
Nieuws
·
Het langgezochte Higgs-deeltje is nog niet gevonden, maar zijn plaatsen om te verstoppen beginnen snel op te raken. Dat werd duidelijk uit metingen van de LHC-deeltjesversneller. Er zijn sterke aanwijzingen voor het bestaan van het ‘God-deeltje’, maar voor champagne is het nog te vroeg.
Smakelijke reacties in de keuken
Achtergrond
·
Sta je wel eens in de keuken? Dan mag je je ook een beetje chemicus noemen. Het bereiden van voedsel – of het nu het koken van aardappelen is of het bakken van een eitje – is in feite niets anders dan een verzameling chemische reacties. Wat er dan allemaal gebeurt in onze pan? Kennislink geeft je een lesje chemie in de keuken – inclusief fraaie filmbeelden.
Sneller-dan-licht-neutrino’s niet afgeremd
Achtergrond · Eind september werden neutrino’s in één klap wereldnieuws, toen uit metingen bleek dat ze sneller dan het licht hadden gereisd. Inmiddels staat de claim – mede dankzij een nieuwe reeks metingen – nog altijd overeind. Toch blijven er grote twijfels. Wat is er de afgelopen twee maanden allemaal gebeurd?
Geheimen van een wonderlijke geleider
Achtergrond · Velen zal een ‘topologische isolator’ niet zoveel zeggen. Toch brengt dit materiaal de laatste jaren veel natuurkundigen in staat van opwinding. Door de bijzondere manier van stroomgeleiding bijvoorbeeld, maar vooral omdat dit materiaal niet eerder waargenomen quantumeffecten zou herbergen. De Twentse hoogleraar Alexander Brinkman gaat op zoek naar de geheimen van de topologische isolator.
Specials
Onzichtbaar vanuit alle hoeken
Afbeelding: © Andrea Alu et al.
Voor het eerst is het wetenschappers gelukt een losstaand voorwerp geheel onzichtbaar te maken, vanuit alle hoeken. Het betrof de hierboven afgebeelde cilinder, in werkelijkheid 18 centimeter lang en 2,5 centimeter dik. Kleine kanttekening: het lukte alleen met microgolven, dus licht met een grotere golflengte dan het voor ons zichtbare licht. De onderzoekers verborgen de cilinder in een omhulsel van een speciaal materiaal, wat diende als een soort ‘foto-negatief’. Dit omhulsel weerkaatste licht dat precies het licht afkomstig van de cilinder teniet deed. ‘Een echt voorwerp in ons lab was gewoon verdwenen’, aldus één van de onderzoekers.
Einstein verstopt in een breiwerk
Dit is nog eens een bijzondere wandversiering. Recht van voren lijkt het op een weinig bijzonder zwartwit gestreept kleed. Maar vanuit een hoek bekeken, verschijnt plots het hoofd van ’s werelds bekendste genie, Albert Einstein. Deze illusie, bekend onder de Engelse naam illusion knitting, wordt bereikt door rijen te breien met om en om een lichte en een donkere kleur. Het patroon – in dit geval Einsteins gezicht – ontstaat door dikkere knopen te gebruiken dan in de rest van het breiwerk.
Gastcolumn: vinden we Higgs dit jaar?
Afbeelding: © CERN
Dit jaar wordt hét jaar voor het Higgsdeeltje: of we vinden hem, of hij bestaat niet. De speurtocht naar het illustere deeltje is in zijn laatste fase aanbeland. Stan Bentvelsen, projectleider van het Nederlandse onderzoek aan de ATLAS-detector, blikt in een gastcolumn voor Kennislink alvast vooruit op een belangrijk jaar voor de natuurkunde.
Agenda
lezing Einstein ingehaald door neutrino?
dinsdag, 21 februari 201219:3021:00
Vrijhof/Agora, De Veldmaat, Enschede
Natuurkundigen konden hun ogen niet geloven tijdens het OPERA-experiment waarbij neutrino’s uit CERN dwars door de Alpen naar Italië werden gestuurd: de deeltjes gingen sneller dan het licht. Prof. dr. ing. Bob van Eijk legt uit hoe het neutrino-experiment werkt en speculeert over een wereld waarin het mogelijk is om sneller dan het licht te gaan. Meer…
tentoonstelling Verborgen krachten
30 september 201118 maart 2012
Museum Boerhaave, Lange St. Agnietenstraat 10, Leiden
De tentoonstelling Verborgen krachten toont de indrukwekkende prestaties en successen, maar ook de tragiek en daverende mislukkingen van de mens in zijn rusteloze speurtocht naar energie. Meer…
