Onderzoekers van het Nationaal Instituut voor Kernfysica en Hoge Energie Fysica (NIKHEF) in Amsterdam zijn druk bezig met het bouwen van apparatuur die in 2007 het ontbrekende Higgsdeeltje moet gaan opsporen. Natuurkundige Simon Peeters promoveert op 15 april aan de Universiteit van Amsterdam op het voorbereidende test- en ontwikkelwerk.
In de nacht van 29 op 30 mei installeerde een onderzeeër het laatste element van de onderzeese neutrinotelescoop Antares. Die zoekt vanaf de bodem van de Middellandse Zee naar neutrino’s, bijna ongrijpbare deeltjes die onder andere ontstaan in het hart van sterren. Onderzoekers willen met het apparaat meer te weten komen over extreem gewelddadige verschijnselen in de ruimte.
Na de Tsjernobyl-ramp van 26 april 1986 verspreidde zich een radioactieve wolk over Europa. Daaraan stierven zeker tientallen mensen. Zal de kernreactor in Japan, die het na de aardbeving van 11 maart 2011 begaf, net zoveel slachtoffers opleveren? Waarschijnlijk niet.
Niels Bohr en Werner Heisenberg waren briljante natuurkundigen, verantwoordelijk voor grootse doorbraken in de quantumfysica. De Tweede Wereldoorlog dreef een wig tussen de twee vrienden en na een wandeling van tien minuten was de vriendschap voorgoed bekoeld. Wat gebeurde er?
Groningse onderzoekers hebben een bijzondere methode gevonden om vast te stellen hoeveel CO2 er in het recente verleden in de atmosfeer is gekomen als gevolg van de verbranding van fossiele brandstoffen. Door heel diep in allerlei glazen wijn te kijken kunnen ze ook regionale variatie in deze CO2-concentaties aan het licht brengen. Ze laten dat zien in de recent verschenen editie van het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Geophysical Research.
Radioactiviteit is overal om ons heen, en ontstaat als atomen instabiel zijn. Dat betekent dat het atoom zoveel energie nodig heeft om heel te blijven, dat het gunstiger is om in ‘kleine, stabielere atomen’ uiteen te vallen. Bij het verval van een radioactief atoom komt energie vrij in de vorm van straling. Straling kan heel nuttig zijn, bijvoorbeeld voor het opwekken van energie of het behandelen van kanker. Maar het gebruik van radioactief materiaal brengt een probleem met zich mee: wat te doen met het afval?
Het instorten van de New Yorkse Twin Towers had dezelfde reden als het verzwakken van de wanden van een kernfusiereactor. Tot die conclusie kwamen materiaalonderzoekers van de United Kingdom Atomic Energy Agency (UKAEA). Het was al langer bekend dat de Twin Towers konden instorten doordat het stalen frame heet werd en verzwakte, zoals ook in een kernfusiereactor staal blootstaat aan bijzonder hoge temperaturen, wat leidt tot schade. Maar hoe dat precies gebeurde, was tot nu toe een raadsel.
De Dordrechtse vuilverbrandingsinstallatie HVC vond de afgelopen drie maanden tientallen malen radioactief materiaal tussen het aangeboden afval, schrijft het Reformatorisch Dagblad. Het jodium-131, dat veel wordt gebruikt in medische diagnostiek, kwam aan het licht door pas geïnstalleerde detectoren.
Schimmels die normaal op plantenwortels leven, kunnen volgens microbioloog Marina Fomina van de Britse Dundee-universiteit verarmd uranium opruimen. Het radioactieve materiaal wordt in high-tech munitie gebruikt om door tankbepantsering heen te schieten. Bij de inslag verbrokkelt de munitie en komt er uraniumstof in de omgeving terecht. Fomina ontdekte dat Mycorrhiza-schimmels de uraniumdeeltjes opnemen en verwerken in fosfaten, die niet meer in de voedselketen terechtkomen.
Kernenergie is in zijn huidige vorm niet als duurzame technologie te beschouwen en het aandeel van kernenergie in de Europese elektriciteitsvoorziening zal de komende decennia dalen. Dat blijkt uit een rapport dat het Energieonderzoekscentrum ECN uit Petten gisteren presenteerde.
Fijs van Leeuwens onderzoek begon met een tegenslag. Het onderzoek waarmee hij zou beginnen, was al gedaan, ontdekte de promovendus van de Universiteit Twente. “Het idee was om een bepaalde klasse verbindingen te gebruiken om radioactief radium uit afvalwater te zuiveren”, zegt Van Leeuwen. “Na een paar maanden kwam een collega met een publicatie aanzetten die er in de voorbereiding op een of andere manier was langsgeglipt. ‘Heb je dit al gezien?’, vroeg hij.”
Natuurkundigen van de TU München hebben een nieuwe groep halfstabiele atomen gevonden. Veel atoomkernen zwaarder dan uranium vallen in millisecondes uiteen, maar het hassium-270 heeft wel 22 seconden nodig om op te breken. De ontdekking van Jan Dvorak klopt mooi met de theorie van zware atoomkernen, publiceerde hij met zijn team in de vooraanstaande Physical Review Letters.
Na de Tsjernobyl-ramp van 26 april 1986 verspreidde zich een radioactieve wolk over Europa. Volgens het Chernobyl Forum van de VN zullen door die besmetting slechts 4000 mensen aan kanker overlijden, maar andere rapporten hebben het juist over 30.000 tot 100.000 dodelijke slachtoffers. “In al die rapporten wordt selectief gewinkeld in risicomodellen”, vindt dr. Ronald Smetsers, hoofd stralingsonderzoek van het RIVM.
Resistente ziekteverwekkers vormen één van de grootste gezondheidsproblemen ter wereld. Sinds enkele jaren zijn antimicrobiële peptiden, verrassend simpele stukjes eiwit, in beeld als alternatief voor antibiotica. Met een radioactief aanhangsel zijn ze bovendien uitstekend geschikt om infecties op te sporen, laat een team van Leidse onderzoekers zien.
Onderzoekers zijn erin geslaagd aan de hand van zandkorrels te bepalen hoe lang het geleden is dat de korrels voor het laatst aan daglicht zijn blootgesteld. De nieuwe dateringsmethode is nuttig om het zandtransport langs de kust in kaart te brengen. Ook forensisch onderzoek kan er voordeel aan hebben. Het onderzoek is een STW-project en uitgevoerd aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Kortlevende instabiele atoomkernen als microlaboratoria voor fundamenteel natuurkundig onderzoek. Dat is het idee achter het project TRImP dat de komende jaren door onderzoekers en technici van de Stichting FOM en de Rijksuniversiteit Groningen in het Kernfysisch Versneller Instituut (KVI) in Groningen zal worden gerealiseerd. Met TRImP beschikt het KVI over vijf jaar over een faciliteit die uniek is in de wereld. Met TRImP zullen de onderzoekers atomen van vrijwel ieder element in een ‘val’ nagenoeg tot stilstand kunnen brengen, om er vervolgens precisiemetingen aan te kunnen doen. TRImP zal de wetenschap vooruit kunnen helpen op zulke uiteenlopende terreinen als het verklaren van de ongelijke verhouding tussen materie en antimaterie in het heelal en het zichtbaar maken van stofwisselingsprocessen in het menselijk lichaam.
