De ziekte van Alzheimer ontstaat door ophoping van het eiwit amyloïd β (plaques) tussen de zenuwcellen in de hersenen. Deze plaques verhinderen dat zenuwcellen berichten naar elkaar kunnen versturen. Hierdoor raakt de hersenfunctie verstoord. Hoe het precies komt dat sommige mensen wel Alzheimer krijgen en anderen niet is heel lastig te bepalen. Erfelijke factoren spelen waarschijnlijk een rol, maar welke genen bij de ziekte betrokken zijn, is nog allerminst duidelijk. Daarom is het ook heel lastig om Alzheimer te voorkomen of genezen.
Aardappels besmet met aardappelvirus Y.
Aardappelvirus Y is een standaardinfectie
En toch is de wetenschap hard bezig met het zoeken naar HET medicijn tegen Alzheimer. Een aantal jaar geleden werd bekend dat een injectie met antistoffen tegen amyloïd β een hoop voor patiënten kan betekenen. Bij die behandeling was echter een probleem. Het gebruik van menselijke antistoffen gaf een hoog risico op de auto-immuunziekte hersenontsteking. Tests met patiënten moesten vanwege dit risico worden stopgezet. Nu probeert de Amerikaanse neuroloog Robert Friedland het opnieuw, maar zonder menselijke antistoffen.
Friedland ontdekte dat aardappels, die geïnfecteerd waren met aardappelvirus Y, een amyloïd-achtig eiwit produceerden. Hij besloot dit eiwit in te spuiten bij muizen om op die manier antistoffen te winnen. En antistoffen kwamen er genoeg, in hoge concentraties bij gebruik van pure virusdeeltjes en in iets lagere concentratie bij gebruik van geïnfecteerd plantenmateriaal. In het laboratorium binden deze antistoffen aan amyloïd β, aanwezig in weefsel van Alzheimer patiënten. Op die manier wordt de vorming van plaques voorkomen.
Ook als muizen geïnfecteerd worden door bladmateriaal van de aardappelplant, produceren zij een lage concentratie antistoffen tegen aardappelvirus Y.
Maar is deze behandeling dan gelijk bruikbaar? Friedland: “De laboratoriumtests zijn veelbelovend. Bovendien is aardappelvirus Y een standaardinfectie, die niet gevaarlijk is voor mensen. Sterker nog, bijna iedereen heeft waarschijnlijk al eens besmette aardappelen gegeten.” Of de aardappelantistoffen ook buiten het laboratorium bruikbaar zijn, moet in de komende jaren blijken.
Zie ook:
- Onderdrukte afweer ruimt Alzheimer op (Kennislinkartikel)
- Eiwit voorspelt Alzheimer
- Zenuwcel nekt zichzelf (Kennislinkartikel)
- Niks helpt tegen Alzheimer
- Hersenen op hol
- Gezakt voor het simpelste examen
- Gezonde leefstijl vertraagt dementie (Kennislinkartikel van Erasmus MC)
