Maria Agnesi
In de eerste helft van de achttiende eeuw organiseerde de welgestelde Milanese professor Pietro Agnesi bij hem thuis wetenschappelijke bijeenkomsten. Al als kind nam zijn dochter Maria Gaetana Agnesi daaraan actief deel. De gesprekken, die wetenschappelijke onderwerpen betroffen, werden altijd gevoerd in het Latijn, maar Maria sprak met vrijwel alle buitenlandse bezoekers in hun eigen taal.
János Bolyai
De Hongaar János Bolyai stortte zich op een wiskundig probleem dat al twintig eeuwen op een oplossing wachtte. Hij slaagde en was daarmee een van de grondleggers van de niet-Euclidische meetkunde. Maar in plaats van een wereldberoemd geleerde werd hij een gehate zonderling.
L.E.J. Brouwer
Van de Nederlandse wiskundigen is Luitzen Egbertus Jan Brouwer de grootste. Met zijn intuïtionisme ontketende hij een revolutie in de grondslagen van de wiskunde. In de topologie wordt hij vooral herinnerd vanwege zijn ‘dekpuntstelling’.
René Descartes
Sommige dingen zijn zó gewoon dat het lijkt alsof ze er altijd geweest zijn. Onze manier om vergelijkingen op te schrijven is zoiets. Kun je je voorstellen dat er een tijd was waarin men een uitdrukking als ‘x2 – 4x + 3 = 0’ als een vergelijking herkend zou hebben?
Paul Erdős
De Hongaar Paul Erdős reisde met een koffer en een plastic tas de wereld rond om met honderden wiskundigen samen te werken. Meestal onaangekondigd stond hij bij een collega-wiskundige op de stoep en zei dan: ‘My brain is open’, waarmee hij zichzelf uitnodigde enige tijd te komen logeren. En: om samen over wiskundige problemen na te denken.
M.C. Escher
Op 17 juni 1998 was het honderd jaar geleden dat de graficus Maurits Cornelis Escher in Leeuwarden geboren werd. Het werk van Escher is nauw met wiskunde verbonden. Toch beweerde Escher zelf nooit wiskundig bezig te zijn – hij deed alles op zijn gevoel.
Leonhard Euler
De Zwitserse wiskundige Leonhard Euler (1707-1783) schreef meer dan 800 artikelen; tot aan zijn dood bedreef hij wiskunde van een buitengewone diepgang en helderheid. Sinds 1765 deed hij dit in duisternis, want toen werd hij blind.
Évariste Galois
De Fransman Évariste Galois werd afgewezen voor de polytechnische school, omdat zijn wiskundekennis ontoereikend zou zijn. Volkomen onterecht, want op zijn twintigste zette hij een revolutionaire theorie op papier. Dat deed hij in de nacht voor hij stierf in een duel.
Martin Gardner
Martin Gardner is ‘s werelds bekendste ’recreatief wiskundige’. Beroemd werd hij met zijn column in Scientific American, waarvoor hij meer dan twintig jaar schreef. De puzzels van Gardner zijn bijzonder. Ze geven je het gevoel dat je ze moet oplossen. Het gaat Gardner om maar één ding: een goede puzzel heeft eeuwigheidswaarde. Door wie de puzzel is bedacht, doet er niet toe. Hij heeft duizenden puzzels verzameld. Het is de manier waarop Gardner de puzzels weet te presenteren en uit te leggen, die hem zo’n unieke persoon maakt.
Carl Friedrich Gauss
Gauss zijn naam kom je in de wiskunde overal tegen. De stelling van Gauss, het vlak van Gauss, de methode van Gauss, de kromme van Gauss, de wet van Gauss, het lemma van Gauss, het andere lemma van Gauss, het nog niet eerder genoemde lemma van Gauss… Wie was deze man en hoe heeft hij het voor elkaar gekregen zijn naam overal aan te verbinden?
Israel Gelfand
De Rus Israel Gelfand deed onderzoek in vrijwel alle deelgebieden van de wiskunde, iets wat in deze tijd uniek mag worden genoemd. Zijn belangstelling ging niet alleen uit naar zuiver abstracte wiskunde. Ook heeft hij baanbrekend werk gedaan in de toegepaste wiskunde; zo legde hij de wiskundige fundamenten voor het maken van MRI-scans, waarmee artsen gedetailleerd in een lichaam kunnen kijken.
Christiaan Huygens
‘Mijn kleine Archimedes’ werd hij door zijn vader, de dichter en diplomaat Constantijn Huygens, genoemd. Christiaan was een wonderkind: reeds op zijn zeventiende toonde hij aan dat een vrij hangende ketting niet de vorm van een parabool aanneemt, zoals in die tijd werd verondersteld. Christiaan Huygens (1629-1695) werd een van de grootste geleerden in Europa.
Sofia Kovalevskaja
Het leren van de tafels van vermenigvuldiging vond Sofia Kovalevskaja maar saai. Maar toen zij ze eenmaal kende, stortte ze zich meteen maar op de wiskunde. Een vrouw als wiskundige? Mannen vonden het maar belachelijk.
Hendrik Lenstra
Hendrik Lenstra is een van de grootste Nederlandse wiskundigen van de huidige generatie. Tot 2003 was hij werkzaam in Berkeley, het Mekka van wiskundig onderzoek. Nu is hij Akademiehoogleraar aan de Universiteit Leiden.
Ada Lovelace
“De Analytische Machine heeft niet de pretentie iets uit zichzelf te doen. Alleen de dingen die wij de machine kunnen leren zijn uitvoerbaar. […] Maar waarschijnlijk heeft de machine wel degelijk een invloed op de wetenschap. De aard van veel zaken en de onderlinge verbanden komen onvermijdelijk in een nieuw licht te staan, en worden dieper onderzocht.
Mohammad ibn Musa Al-Khwarizmi
De geschiedenis van de wiskunde heeft zich niet alleen afgespeeld in Europa, ook andere beschavingen kennen een rijke wiskundige traditie: zo heeft de Indiase wiskunde in diverse perioden in de geschiedenis op hoog niveau gestaan en bestond in de Islamitische wereld ooit een bloeiende wiskunde-cultuur.
Florence Nightingale
Florence Nightingale staat bekend als de Lady with the Lamp, die bij nacht en ontij liefdevol gewonde soldaten verzorgde. Maar als ‘passionate statistician’ is ze veel minder bekend. Wat maar weinig mensen weten, is dat zij een hartstochtelijk beoefenaar van de statistiek was.
Srinivasa Ramanujan
Slechts met behulp van een paar waardeloze wiskundeboeken ontwikkelde Srinivasa Ramanujan schijnbaar moeiteloos formules waarvan geleerden alleen maar konden dromen. Hij was zo bezeten van rekenen dat hij er overal en altijd mee doorging: ’s nachts, tijdens het eten en zelfs op zijn sterfbed. Het geniale werk dat hij naliet, zou alleen door een nieuwe Ramanujan helemaal begrepen kunnen worden.
Frans van Schooten jr.
In 1584 vestigde zich in Leiden bakker Van Schooten, die uit Vlaanderen gevlucht was voor de Spanjaarden. Zijn zoon Frans studeerde in Leiden wiskunde. Vanaf 1610 gaf hij wiskunde aan de Leidse Ingenieursschool en later ook aan de universiteit. Frans had twee zoons, Frans (geboren in 1615) en Pieter.
Simon Stevin
Aan Simon Stevin (1548-1620) danken we het Nederlandse woord ‘wiskunde’. Stevin was een Bruggeling en aanvankelijk een boekhouder. Als jonge man schijnt hij veel gereisd te hebben, daarbij een schat van wiskundige en ingenieurswijsheid vergarend.
Alan Turing
Alan Turing (1912-1954) was een Britse wiskundige en ‘avant la lettre’ informaticus. Hij werd beroemd dankzij de naar hem vernoemde ‘Turingtest’ en ‘Turingmachine’. Hij stierf in verdachte omstandigheden aan het gif van een cyanideappel.
Jan de Witt
Iedereen kent wel de naam van Jan (of Johan) de Witt (1625-1672). Hij was afkomstig uit een Dordtse familie van regenten en vanaf 1653 raadpensionaris van de Staten van Holland.
