Gaatjesdrager
Afbeelding: © Dr. Howard J. Spero, University of California, Davis
Deze gaatjesdrager (Orbulina universa) is door duikers opgevist langs de kust van Californië. Het is een eukaryote eencellige die is opgebouwd uit een skelet van kalk waaruit een heleboel kalkachtige stekels groeien. De stekels vormen een thuis voor symbiotische dinoflagellaten die aan fotosynthese doen. Na een levenscyclus van vier weken zakt het skelet naar de bodem en wordt onderdeel van het sediment. Door die snelle evolutie zijn gaatjesdragers belangrijke gidsfossielen voor het dateren van marine gesteenten.
Drinkende fruitvlieg
Deze fruitvlieg drinkt van een druppel sucrose oplossing. Hoe weet hij dat het druppeltje niet te heet is en geen schadelijke stoffen bevat? Dat detecteert de fruitvlieg met het TRPA1 kanaal. Een deel van de receptoren in dat kanaal is ongevoelig voor warmte en detecteert dus de chemische signalen. De rest is gevoelig voor warmte en controleert dus de temperatuur van het druppeltje. Afbeelding: © Kyeongjin Kang and Paul Garrity
Vliegende duif
Deze bijzondere opname van een vliegende duif is gemaakt met een hogesnelheidscamera. Duiven maken tijdens hun vlucht ongeveer dezelfde rotaties als helikopters en insecten doen. Door omliggende lucht weg te duwen met hun lichaam en hun vleugels komen ze vooruit. Afbeelding: © S.A. Combes
‘Sabeltand eekhoorn’
Herinner je je Scrat uit de Ice Age films nog? Zo’n ‘sabeltand eekhoorn’ heeft waarschijnlijk echt bestaan en leefde ongeveer 94 miljoen jaar geleden in Argentinië. Dit is een reconstructie van het insectenetende diertje met de wetenschappelijke naam Cronopio dentiacutus. De reconstructie is gemaakt op basis van fossiele schedels en kaken die van het diertje terug zijn gevonden. Afbeelding: © Artist: Jorge Gonzalez/copyright: Guillermo Rougier
Van larve naar kolonie
Op deze foto zie je Botrylloides leachi, een kolonievormende zakpijp. Het lijkt net één organisme, maar bestaat in werkelijkheid uit een heleboel individuen (zoïden). Zoïden ontwikkelen zich in eerste instantie door de seksuele voortplanting van kikkervisachtige larven. Zodra zo’n larve zich vastzet aan een substraat onder water begint een heel ander leven. De larve transformeert en schakelt over op aseksuele reproductie waarbij nieuwe zoïden gevormd worden uit de ouder zoïd. Zo ontstaat uiteindelijk een kolonie. Afbeelding: © Liza Gross, PLoS Biology
Plant begraaft zaad
Amateur plantenkenner Alex Popovkin heeft in Brazilië een bijzondere plant gevonden. De plant begraaft namelijk zijn eigen zaden. Nadat vruchten zijn gevormd gaan de stengels van de plant helemaal doorhangen waardoor de zaden in de grond terecht komen. Soms worden ze zelfs begraven onder een laagje mos. Het zaad blijft op die manier dicht bij de moederplant in de buurt, wat de kans op voortplanting in een volgend seizoen groter maakt. Afbeelding: © Alex Popovkin
Bacterie ruimt uranium
Met de kleine haar-achtige uitsteeksels op zijn oppervlakte kan deze Geobacter bacterie (oranje) uranium verwijderen uit grondwater. De haar-achtige uitsteeksels produceren een soort nanodraadjes (geel) tussen afzonderlijke uraniumdeeltjes waardoor uranium veel slechter oplost in het water. Afbeelding: © Dena Cologgi en Gemma Reguera
Tandloze vis
Deze vis leefde 400 miljoen jaar geleden in China en Vietnam. Hij was tandloos, maar de anatomie van de kaak lijkt wel al sterk op die van moderne vissen met tanden. Een internationaal onderzoeksteam heeft de kaak van de fossiele vis onder de loep genomen om meer te weten te komen over de evolutie van tanden bij vissen. Afbeelding: © Brian Choo en Zhikun Gai
Kleurig RNA
Eiwitten volgen in een levende cel gaat gemakkelijk door ze te merken met een gekleurd fluorescerend eiwit, zoals GFP. RNA volgen wordt straks net zo makkelijk, want wetenschappers zijn erin geslaagd fluorescerende eiwitten te koppelen aan kleine stukjes RNA. Het resultaat zie je in de kleurige buisjes hierboven. Afbeelding: © Science/AAAS
Slimme hagedis
Hagedissen zijn niet dom. Dit exemplaar van de soort Evermanns anolis is in staat om een kleur te koppelen aan een voedselbeloning. In een experiment leerden Amerikaanse onderzoekers deze hagedis eerst dat hij zijn voedsel kon vinden onder een blauw schijfje. Vervolgens boden zij zowel een blauw als een geel schijfje aan. In alle gevallen zocht de hagedis zijn voedsel het eerste onder het blauwe schijfje. Afbeelding: © Manuel Leal, Duke University
Zeewier op de boerderij
Deze week opent in Zeeland de eerste zeeboerderij van Nederland. Op de zeeboerderij worden verschillende soorten zeewier op een duurzame manier geteeld. Bovendien bekijken onderzoekers er hoe ze zeewier het beste kunnen verwerken en vermarkten. Want zeewier kent een hoop potentiële toepassingen. Bijvoorbeeld in biobrandstof, maar ook in chocolade of tandpasta. Afbeelding: © Wikimedia Commons
Fruitvlieg up-close
Maar goed dat fruitvliegjes zo klein zijn, want van dichtbij zien ze er toch een beetje freaky uit. Wie iets langer kijkt, valt direct één ding op: de fruitvlieg heeft, net als alle insecten trouwens, geen oogleden. Hoe het oog dan schoon blijft? Daarvoor zitten er een heleboel minuscule borsteltjes tussen de individuele vlakjes van het facetoog. Afbeelding: © Martin Oeggerli, Bilder der Forschung
Blad met sterretjes
Afbeelding: © S. Schuller, Wellcome Images
De onderkant van het blad van deze vetplant ligt bezaaid met ‘sterretjes’. Het zijn speciale haren (trichomen genoemd). Zulke haren voorkomen dat de plant veel water verliest en beschermen het blad bovendien tegen het schadelijke geknaag van insecten.
Een vlot van mieren
Eén mier verdrinkt onherroepelijk als hij in het water terecht komt, maar een kolonie mieren kan zich prima redden op het water. De mieren pakken elkaars kaakdelen vast en bouwen zo een soort vlot. Onder zo’n vlot van mieren bevinden zich ‘luchtzakjes’ die ervoor zorgen dat zelfs de mieren op de laagste rij niet verdrinken. Afbeelding: © Nathan Mlot e.a., PNAS
Kleurige wesp
Deze prachtig gekleurde goudwesp (Chrysis ignita) heeft een wel heel aparte houding. Het onderlijf van de wesp is ‘hol’ zodat hij zich gemakkelijk op kan rollen als er gevaar dreigt. Deze wesp kan zich namelijk niet op een andere manier verdedigen. Hij heeft wel een angel – op deze foto zie je die zelfs uit het achterlijf komen (het bruine staafje) – , maar kan daar niet mee steken. Bovendien hebben de meeste goudwespen geen gif. Afbeelding: © Spike Walker, Wellcome Images
Atletische gifkikker
Gifkikkers zijn atletischer dan hun niet-giftige neefjes en nichtjes, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Hoe dat komt? De kikkers maken hun gifstoffen niet zelf aan – zoals bijvoorbeeld slangen doen – , maar halen ze uit hun eten. Daarom zijn gifkikkers heel kieskeurig en moeten ze soms grote afstanden afleggen voordat ze een geschikt insectenmaaltje tegenkomen. Afbeelding: © Cesar Barrio-Amoros
Harig tomaten zaadje
Robert Rock Belliveau maakte ongeveer een jaar geleden deze close-up foto van een twee millimeter groot tomaten zaadje. Dat leverde hem een eervolle vermelding op in de International Science and Engineering Visualization Challenge. Op het tomatenzaadje zitten ontelbare kleine haartjes (die zijn op de foto rood gekleurd). De haartjes geven een stofje af dat de tomaat zijn karakteristieke smaak geeft, en dat bovendien hongerige insecten op een afstandje houdt. Afbeelding: © Robert Rock Belliveau
Wandelende Cactus
Deze ‘wandelende cactus’ leefde 500 miljoen jaar geleden in het zuidwesten van China. Het diertje was zo’n zes centimeter lang, had een zacht lichaam (ongeveer als een worm), en had tien paar stevige poten. De wetenschappers die het fossiele diertje vonden, denken dat deze het sterkst verwant is aan moderne geleedpotigen. Dat zou betekenen dat in de evolutie eerst de poten zijn verstevigd en daarna pas het lichaam. Afbeelding: © Jianni Liu
Duinsterretjesmos
Deze foto van duinsterretjesmos is te zien op de tentoonstelling Schoonheid in de Wetenschap, van 12 februari t/m 5 juni in Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. De foto werd eerder gepubliceerd in het boek Plantenparade (2001). Meer informatie, met onder andere een gesproken toelichting van samensteller prof.dr. Hans Galjaard, vind je hier op Kennislink. Doe ook mee aan onze fotowedstrijd! Afbeelding: © Ruth van Crevel uit publicatie Plantenparade (2001)
Kunst met bacteriën
Plaatjes maken met behulp van fluorescerende bacteriën, dat is wat het project bio.display op dit moment doet. Het begint allemaal met het laden van een figuurtje in de computer. Een robot druppelt vervolgens een voedingsbodem, in de vorm van het figuurtje, in een petrischaaltje. Overnacht groeien fluorescerende bacteriën op de voedingsbodem. De volgende dag heb je een petrischaaltje met een fluorescerend figuurtje. Uiteindelijk wil bio.display niet alleen stilstaande figuurtjes, maar ook dynamische displays maken met bacteriën. Afbeelding: © bio.display
Anemonen met bubbels
Dit is een kolonie anemonen van de soort Entacmaea quadricolor. In de Indische Oceaan vormen zulke kolonies de favoriete schuilplaats van clownvissen. De anemonen op deze foto hebben aan het uiteinde van hun tentakels karakteristieke bubbels, maar dat hebben lang niet alle Entacmaea quadricolor.Waarschijnlijk zorgt licht voor de vorming van bubbels. Daarom hebben individuen die diep in de oceaan leven vaak geen bubbels aan hun tentakels, en anemonen die aan de oppervlakte zitten wel. Afbeelding: © Nick Hobgood, Wikimedia Commons
Tropische maretak
De maretak is nog altijd een populaire versiering rond de jaarwisseling. Engelse wetenschappers hebben nu een nieuwe, tropische maretak beschreven. De Engelsen vonden het plantje in het noorden van Mozambique en gaven het de wetenschappelijke naam Helixanthera schizocalyx. Afbeelding: © Royal Botanic Gardens Kew
Fruitvlieg in mozaïek
Op deze mozaïek staat de afbeelding van een volwassen fruitvlieg. Maar dit is niet zomaar een mozaïek met gekleurde steentjes. De afbeelding is namelijk opgebouwd uit ongeveer 4000 plaatjes waarbij de genexpressie in een ontwikkelend fruitvlieg embryo is te volgen. Knutselen met je meetresultaten dus. Afbeelding: © Pavel Tomancak
Hap slik weg
Een grote internationale fotowedstrijd leverde afgelopen mooie natuurplaten op. Zoals deze twee reptielen: een hagedis legt het af tegen een slang. Afbeelding: © Burrard-lucas.com/Hari Venkatesh K. Rajaraman
De reuzenpinguïn die geen pinguïn was
Oké, een pinguïn was het niet echt. Maar deze, inmiddels uitgestorven, reusachtige vogel leek er wel verdomd veel op. Hij heette officieel dan ook Pinguinus impennis. In het Nederlands de is dat reuzenalk. Zijn kleinere verwanten leven nog wel. De tekening is gemaakt door de in 1935 overleden Heinrich Harder, die ook prehistorische afbeeldingen tekende. Afbeelding: © Heinrich Harder
Schubbige pootjes
De winnares van de nieuwste New Scientist-fotowedstrijd, Mary ’O Brien, schoot deze foto van leguanenpoten bij de Rio Grande in Puerto Rico. Een Caribisch klauwenplaatje, waarop je maar al te goed de overeenkomsten met een kippenpootje kunt zien.
Vogel kruipt uit ei
Twee weken geleden zagen we een schildpad uit het ei kruipen; aanschouw de gelijkenis met zijn vogelneef. Ook deze van het stel Jürgen-Koch doet mee aan de Duitse wetenschapsfotowedstrijd. Afbeelding: © Heidi en Hans Jürgen-Koch, via Scienceblogs.de
Fantasierijke naam diepzeevis
Britse marien biologen hebben een nieuwe vis ontdekt op maar liefst zeven kilometer diepte, in een onderwaterkloof nabij Chili. Dat is geen recorddiepte voor vissen, maar het komt wel in de buurt. De redactie van New Scientist" hebben om een of andere reden de vis vernoemd naar Smeagol van Lord of the Rings – het verband is, op het bleke huidje na, niet echt duidelijk. Afbeelding: © Oceanlab, University of Aberdeen, UK
Schildpadje doorstaat test
Echte acrobaten zijn schildpadden niet, maar tijdens hun geboorte moeten ze een bijzonder harde eierschaal doorbreken. Zwakkere dieren lukt het niet eens om eruit te komen. Dit babyreptiel lukte het wel. Afbeelding: © Heidi en Hans-Jürgen Koch, via Scienceblogs.de
Uitgestorven wallaby maakt het goed
Vorige week waren de uitgestorven maar herontdekte dieren vers van de pers; deze wallaby is in 1973 al herontdekt. En er is wat positief nieuws aan toe te voegen. Volgens biologe Diana Fisher gaat het goed met de herontdekte zoogdieren. Deze wallaby-soort, met de naam Onychogalea fraenata, heeft een eigen reservaat en is op zijn terugtocht. Afbeelding: © Diana Fisher
Kikker herontdekt
Terug van de dood en herontdekt: de kikker Hyperolius nimbae. Iedereen dacht dat deze soort sinds 1967 was uitgestorven, maar hij is zojuist weer gevonden in zijn thuisland Ivoorkust. De lokale wetenschapper N’Goran Kouame vond hem zittend op een blad en schoot er meteen een boel foto’s van. Twee andere amfibieën zijn -elders ter wereld- ook herontdekt, en je kunt ze bekijken op Conservation International Afbeelding: © Conservation International
Haaienvinnenhandel
Haaienvinnensoep is een luxe product. Haaien vangen en vinnen afsnijden is nog altijd booming business in Zuid-Oost Azië. Afbeelding: © Paul Hilton, New Scientist galleries
Onder de olievlek
De olieramp in Verenigde Staten lijkt inmiddels voorbij, en dat is maar goed ook: unieke wezens leven er op de diepzeebodem. Zoals deze anemoon. Hij heeft wel wat weg van een venusvliegenvanger. En dat klopt eigenlijk wel een beetje: de anemoon doet zijn ‘kaken’ echt op elkaar als een prooi te dicht bij zijn tentakels komt. Afbeelding: © I. MacDonald
Veenlandschap
Hoogvenen stoten het broeikasgas methaan uit. Methaanetende bacteriën, die leven op mossen in het veenlandschap, zorgen ervoor dat het broeikasgas niet in de atmosfeer terecht komt. Zo verlagen zij de methaanuitstoot van het veen. Methaanetende bacteriën komen wereldwijd voor maar doen hun werk het beste bij hogere temperaturen, blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen. Afbeelding: © Richard Webb, Wikimedia Commons
Vlindervleugels
De onderste vier vlinders op deze afbeelding behoren tot twee verschillende soorten. Door mimicry lijken ze zeer sterk op elkaar. De gele strepen op de vleugels van deze vlinders staan onder controle van een en hetzelfde gen. Dat gen vonden biologen ook terug bij de bovenste vier vlinders (allemaal van één soort). Verrassend, omdat die vlinders er totaal anders uitzien dan de onderste vier. Hoe het kan dat een gen zorgt voor verschillende kleurpatronen is nog niet duidelijk. Afbeelding: © A. Meyer, PLoS Biology
Fytoplankton
Fytoplankton behoren tot de belangrijkste zuurstofproducenten op aarde. In de afgelopen honderd jaar zijn deze marine micro-organismen flink in aantal gedaald. De oorzaak ligt waarschijnlijk in de opwarming van het water in de oceanen. Op de foto zie je diatomen, een aparte groep binnen de fytoplankton. Afbeelding: © Karl Bruun, Nostoca Algae Laboratory (Nikon Small World)
Camouflage
Je ziet hem nauwelijks, maar hij zit er toch echt: de zachte koraalkrab (Hoplophrys oatesii). Zoals zijn naam al zegt, leeft deze krab op zachte koralen. Hij houdt zich schuil door zoveel mogelijk op zijn gastheer te lijken. Door stukjes van het koraal op te eten, neemt de krab waarschijnlijk de goede kleur aan. Hij optimaliseert zijn camouflage vervolgens door zichzelf te bedekken met afgebroken stukjes koraal. Afbeelding: © Nhobgood, Wikimedia Commons
Muggenlarven
Dit zijn muggenlarven van het geslacht Culex. De larven leven in grote groepen in het water en voeden zich met planten. Na ongeveer twee weken verpoppen zij zich. Het donkere bolletje in het midden van deze foto, is zo’n verpopte larve. De volwassen steekmug is een belangrijke vector voor ziekten, waaronder het West-Nijl virus. Afbeelding: © James Gathany, CDC/PLoS Biology
Zebravis kunst
Het lijkt wel moderne kunst, maar in werkelijkheid laat dit plaatje de laterale lijn van de zebravis zien. Om dit orgaan te ontwikkelen moeten cellen in het zebravisembryo zich allemaal in dezelfde richting oriënteren, en zich rangschikken rond een centrale cel die niet van positie verandert. Het resultaat is de rosetvorm die je hier ziet. Afbeelding: © Virginie Lecaudey, EMBL
