Op meerdere manieren kan worden voldaan aan de vraag naar digitale muziek. Deze kanalen beinvloeden elkaar (zie figuur 1). In dit artikel staat het legaal downloaden, piraterij (illegaal downloaden en kopieren) en de verkoop van cd’s in fysieke winkels centraal (de witte blokjes in de figuur).
Figuur 1: structuur van de digitale muziekmarkt
Substitutie in de muziekmarkt
Terwijl het legale downloaden toeneemt, de piraterij zich stabiliseert, dalen de verkopen in fysieke winkels. Vaak wordt er dan ook vanuit gegaan dat de verkoop in de traditionele muziekwinkels vooral door het downloaden daalt (Chen en Png, 2003). Er treedt substitutie op: vervanging van aankoop van muziek in fysieke winkels door het downloaden van muziek. Het e-winkelen kan ook juist een complementaire rol vervullen (Gopal et al., 2006). Voor Nederland vonden Van Rietbergen et al. (2000) al dat een groot deel van de consumenten die muziek downloaden niet hun aantal fysieke cd-aankopen verandert. Deze consumenten breiden vooral hun muziekverzameling uit. Zij zijn downloaders maar kopen ook in fysieke winkels. Deze complementariteit wordt vooral door het samplingeffect verklaard: Consumenten beluisteren korte muziekfragmenten op het internet voordat zij in de winkel tot aankoop overgaan. Informatie van het internet stimuleert dan juist het fysieke winkelen. Ook de vaak lagere kwaliteit van de illegale bestanden of ontbrekende extra bestanden bevordert dit.
Talrijke factoren
In hoeverre downloaden en substitueren internetters nu in Nederland? Om antwoord op deze vraag te vinden voerden Lambert van der Laan, Jesse Weltevreden en Ton van Rietbergen een analyse uit, waarbij rekening werd gehouden met allerlei factoren. Belangrijkste factoren
In hoeverre downloaden en substitueren internetters nu in Nederland?
Internet leidt niet altijd tot meer substitutie
Van het totaal van de consumenten downloadt 56 procent muziek, maar slechts 22 procent gaat inderdaad over tot substitutie. Dat betekent dat meer mensen op het internet en meer muziekdownloaders slechts gedeeltelijk tot substitutie leiden. Het vaak gesuggereerde directe verband tussen enerzijds het internet en anderzijds downloaden en substitutie is dus zeker niet rechtlijnig. Toch is er nog een wezenlijke groep die minder in een fysieke winkel koopt.
