kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Wat vind jij van nanotechnologie, wonderwetenschap of waanzin?
Geef je mening!

Want van 1 maart tot 1 juli 2010 woedt op Kennislink de Nanodiscussie.

Professor Feynman had deze ontwikkelingen allang voorzien en in zijn lezing “There’s plenty of room at the bottom” uit 1959 voorspelt hij de opkomst van de nanotechnologie. Hij praat over hoe we in de toekomst hele bibliotheken op één vierkante milimeter kwijt kunnen. Ook voorzag hij wetenschappers die atoom voor atoom de meest onvoorstelbare machines in elkaar zetten.

Door zijn lezing in 1959 wordt Feynman beschouwd als de grondlegger van de nanotechnologie.

Volgens sommigen is het de vraag of nanotechnologie zijn beloften waar kan maken. Anderen hebben het niet over óf maar wánneer. Honderden onderzoeksgroepen over de hele wereld zijn in de weer met nanotechnologie. Spijkerbroeken die nooit meer vies worden en verbeterde zonnebrandcreme zijn een aantal succesjes; echt grote maatschappelijke doorbraken zijn er nog niet. Toch heeft nanotechnologie voorlopig zijn hoogtepunt nog lang niet bereikt.
We zullen zien.

Een wereld van nano

Op het moment zijn wetenschappers over de hele wereld bezig nanobouwstenen te ontwerpen. Molecuul voor molecuul worden motors, propellors en zelfs liften gebouwd. De bouwwerkjes zijn zo klein dat je er op een mensenhaar ruim tienduizend kwijt kunt. Nanowetenschappers hopen met deze nanobouwstenen in de (verre) toekomst ‘grote’ nanomachines te bouwen.

Gezonder leven met nano!

Stel je een wereld voor waar je nooit meer ziek wordt. Nanotechnologie kan deze droom uit laten komen. Nanobotjes die kwaadaardige virussen aanvallen en slimme medicijnen die hun werkzame stof alleen aan zieke cellen afgeven zijn maar twee methodes waarmee nanowetenschappers ziekte voor eens en altijd uit willen bannen. Hoe nano wordt de gezondheidszorg?

Meten, maar niet met een lineaal

Al die nanodeeltjes zijn natuurlijk mooi, maar je hebt er niks aan als je ze niet kunt meten. Daarom bouwen onderzoekers steeds preciezere microscopen waarmee ze elke beweging op atomair niveau kunnen volgen. Want pas als je het gedrag van deeltjes op nanoschaal kent, kan je ze gaan manipuleren.

• De kleinste beweging
• Ionenmicroscoop kijkt bijna naar atomen
• Goud wegen op nanoschaal
• Verbeterde elektronenmicroscoop ziet chemie op atomaire schaal

De heliumionenmicroscoop bij NanoLab.NL Afbeelding: © TNO

Nano – ja of nee?

Is nanotechnologie wel zo’n mooie techniek als de wetenschappers ons doen geloven? Nanorobotjes die de hele aarde verslinden is een bekend horrorscenario. Ook al wordt die grey goo nooit gemaakt, het zit er dik in dat nanotech niet allemaal rozengeur en maneschijn is. Hoe gevaarlijk is nanotechnologie en wegen de voordelen op tegen de nadelen?

Nano, wat moet je ermee?

Nanotechnologie is niet alleen doel op zichzelf; de techniek om met individuele moleculen te bouwen is ook toepasbaar in de onderzoekswereld. Met engelengeduld werken natuurkundigen daar bijvoorbeeld aan de kwantumcomputer, een apparaat dat de vreemde natuurwetten van de allerkleinste deeltjes gebruikt om sneller te rekenen dan welke conventionele computer ook. Voor zo’n kwantumcomputer werkt, moeten de onderzoekers eerst leren bouwen op nanoschaal om die kleine deeltjes te vangen en te bewerken. Maar je kunt nanotechnologie ook voor hele andere dingen gebruiken.

Nanospionnen en supersoldaten

Zoals met alle veelbelovende technologiën is het (Amerikaanse) leger er als de kippen bij om de vruchten van nanotechnologie te plukken. Ze opent een heel nieuw blik van toepassingen voor het leger. Nanospionnen die elke beweging van de vijand registreren, supersoldaten die over huizenhoge muren heen kunnen springen en nóg slimmere bommen. Is nanotechnologie het startsein voor een tweede wapenwedloop?

Nano en bio

Biotechnologie is het toepassen van biologische systemen bij het maken van producten. Biotechnologie is zo’n beetje het zusje van nanotech. Beide zijn ze op ongeveer hetzelfde moment ter wereld gekomen. In beide onderzoeksvelden worden grote doorbraken verwacht. En bij beide worden vraagtekens gezet. Wat kan biotech voor ons betekenen?

• Lees meer op de vakpagina Biotechnologie
• Dit is Biotechnologie.nl