Vliegtuigstrepen heten ze in Nederland, maar de Amerikanen zeggen contrail, een afkorting van condensation trail. Die strepen beginnen als een strakke baan achter een vliegtuig, maar waaieren langzaam uit tot veerachtige cirrus-wolken. Wolken hebben invloed op weer en klimaat: ze kaatsen bijvoorbeeld licht van de zon terug de ruimte in. Extra bewolking zorgt dus dat de aarde lichtjes afkoelt. Hoe dat precies in elkaar steekt, weet nog niemand. Klimaatwetenschappers willen om te beginnen graag weten hoeveel vliegtuigstrepen er eigenlijk zijn.
Een netwerk van contrails bedekt de hemel. Geen strakblauwe luchten vlakbij het vliegveld!
bron: Louis Nguyen.
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.
In het wereldwijde GLOBE-project werken wetenschappers en scholen samen in aardwetenschappelijk onderzoek. Deze herfst houdt GLOBE een wereldwijde telling van vliegtuigstrepen. De telling maakt deel uit van de Amerikaanse Earth Science Week (10 tot 16 oktober), maar alle wereldburgers mogen meedoen aan de meting.
Contrail
Hoe ontstaat een vliegtuigstreep? De hete uitlaat van een hoog vliegend straaltoestel bevat een hoop waterdamp. Als die mengt met de koude lucht op 10 kilometer hoogte, condenseert een deel van de waterdamp. Koude lucht heeft namelijk minder capaciteit voor waterdamp dan warme. De druppels water bevriezen snel en vormen zwevende ijskristallen. Langzaamaan verwaaieren die over een stuk hemel. Zo kan één vliegtuig toch een flink stuk hemel met wolken bedekken.
Zigzaggend vliegtuig tegen de avondlucht. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.
Meer weten?
- Contrail-tellen bij GLOBE (Engels)
- Het GLOBE-programma (Engels)
- Vliegtuigstrepen in de lucht (Kennislinkartikel)
- Weersverwachting: zonnig met vliegtuigstrepen (Kennislinkartikel)
- Vliegtuigstrepen dempen het weer (Kennislinkartikel)
