Deze illustratie laat zien hoe monoklonale antilichamen (groen) binden aan speciale ‘dood-receptoren’ op de oppervlakte van borstkankercellen. Deze illustratie kreeg een eervolle vermelding in de Science Visualization Challenge, waarvan de winnaars vorige week bekend werden gemaakt. Afbeelding: © Emiko Paul en Quade Paul, Echo Medical Media; Ron Gamble, UAB Insight
Een plaatje van de bloedvaten in muizenhersenen met in blauw de aders en in bruin alle andere bloedvaten. Met dit systeem kunnen wetenschappers onderzoek doen naar een afwijking in de bloedvaten waarbij aders en slagaders met elkaar vergroeien en het bloed vrijelijk heen en weer kan stromen. Afbeelding: © Science/AAAS
Antibiotica zorgen ervoor dat bacteriën minder voedingsstoffen tot hun beschikking hebben. Daardoor gaan ze dood. Tenminste, dat is de bedoeling. Sommige bacteriën bezitten speciale genen die er voor zorgen dat zij zelf voedingsstoffen aan kunnen maken. Zo blijven ze toch leven. Op dit plaatje zie je dat de bacterie Pseudomonas aeruginosa gewoon doorgroeit na een behandeling met antibiotica. Afbeelding: © Torsten Bernhardt
Amerikaanse wetenschappers hebben een speciale katheter ontwikkeld, waarmee het mogelijk wordt om live in bloedvaten te kijken. Hier zie je het bloedvat van een konijn. Met in grijs de bloedvatwand, in blauw de structuur van een stent die eerder in het bloedvat geplaatst werd, en in geel/oranje materiaal dat zich op de vaatwand heeft afgezet. De Amerikanen hopen dat hun nieuwe katheter ingezet kan worden voor een vroege opsporing van atherosclerose. Afbeelding: © Massachusetts General Hospital
Vorige winter raakten spelers en stafleden van verschillende basketbalteams binnen de Amerikaanse NBA besmet met het norovirus dat buikgriep veroorzaakt. Een druk schema en veel contactmomenten tussen spelers onderling en tussen spelers en stafleden heeft de epidemie veroorzaakt, blijkt nu uit onderzoek. Afbeelding: © neepster, Wikimedia Commons
Sporen van de schimmel Aspergillus fumigatus (rood) worden hier gevangen door granulocyten (groen), speciale witte bloedcellen van het afweersysteem. De granulocyten vormen lange vangarmen met ‘kleverige’ stukjes waaraan de sporen blijven plakken. Afbeelding: © Prof.dr. Matthias Gunzer, Bilder der Forschung
Bij honden zijn twee genen ontdekt die het hartritme coördineren. Wetenschappers denken dat het mogelijk is die genen te activeren met behulp van gentherapie of medicatie. Dat is voor patiënten met hartfalen wellicht een alternatief voor de traditionele pacemaker. Afbeelding: © Science/AAAS
Deze nanosensor van DNA (blauw en paars) is gemaakt om transcriptiefactoren (groen) te detecteren. De sensor heeft verschillende toepassingen en kan bijvoorbeeld gebruikt worden om stamcellen te controleren en nieuwe medicijnen te testen. Afbeelding: © Peter Allen
Tumorcellen die behandeld worden met het kleine molecuul curaxine kunnen zich niet langer delen. Dat komt doordat het molecuul zichzelf vastzet in het DNA van de tumorcel en daar de structuur van het genetische materiaal aanpast. In een muismodel pakt curaxine tumorcellen net zo goed aan als traditionele kankerbehandelingen. Of het molecuul in mensen hetzelfde effect heeft, moet nog onderzocht worden. Afbeelding: © Science/AAAS
Deze zaden zijn afkomstig van Ambrosia, beter bekend als de hooikoortsplant.Die bijnaam heeft Ambrosia niet voor niks. Eén plant kan tijdens zijn bloeiperiode (van eind augustus tot en met oktober) tot een miljard pollen verspreiden, waarvan de allergische werking enkele malen sterker is dan die van graspollen. Afbeelding: © Gerhard Doerries, Wikimedia Commons
Met behulp van nanotechnologie is het wetenschappers van het Brigham and Women’s Hospital (BWH) gelukt om sensoren op de oppervlakte van cellen te plakken. Dat maakt het mogelijk om individuele cellen, bijvoorbeeld na een transplantatie, in detail te volgen. Afbeelding: © Brigham and Women’s Hospital
Normaal gesproken zijn röntgenfoto’s zwart-wit en een beetje saai om lang naar te kijken. Maar fotograaf Nevit Dilmen heeft van deze röntgenopname van het hoofd een bijzonder plaatje weten te maken. Door de valse kleuring en de projectie van het gezicht op de achtergrond zie je op deze foto weer net even iets anders dan op een normale röntgenfoto. Afbeelding: © Nevit Dilmen, Wikimedia Commons
Deze prachtig gekleurde cellen zijn afkomstig van een menselijke dikke darm tumor. De geel/groene kleur representeert het eiwit bèta catenine. Bij gezonde cellen bevindt bèta catenine zich alleen aan de rand. In deze tumorcellen zit het eiwit ook in de kern. En dat is foute boel, want daar geeft bèta catenine de cellen opdracht om van goedaardig te veranderen naar kwaadaardig. Afbeelding: © Peter Herter/Gesine Schulte, Bilder der Forschung
Deze speciale witte bloedcellen (neutrofielen) zijn uitstekende bacterievangers. Zij kunnen aan elkaar klitten en vormen zo een soort netwerk waar binnendringende bacteriën (de rode staafjes) verstrikt in raken. Afbeelding: © Bilder der Forshung
Wat doe je als je met een mesje in je vinger snijdt? Je plakt er een pleister overheen. En hoe ziet die pleister eruit na gebruik? Zo dus. Tussen de vezels van de pleister (grijs/blauw) bevinden zich rode bloedcellen (rood) en ophopingen van het bloedstollingseiwit fibrine (beige). Anne Weston won met deze bijzondere microscopische opname een Wellcome Image Award 2011. Afbeelding: © Anne Weston, Wellcome Images
Het lijken net kwallen, maar wat je hier ziet zijn clusters van cellen afkomstig uit een menselijke borst. Dit zijn gezonde cellen, maar iedere dag worden er in de borst ook zo’n duizend abnormale cellen geproduceerd. Die komen niet terecht in clusters, maar worden – dankzij het feit dat zij een extra receptor bevatten – direct door het afweersysteem onschadelijk gemaakt. Afbeelding: © Drs. Sun-Young Moonlee en Mina Bissell
Colitis ulcerosa is een chronische ontsteking van het slijmvlies van de dikke darm. Deze patiënt koos voor een experimentele behandeling om de ontsteking te remmen: het doorslikken van eitjes van de zweepworm (de roze ovale vormen op dit plaatje). Zweepwormen infecteren de dikke darm en stimuleren de productie van interleukine-22, een stofje dat waarschijnlijk betrokken is bij de aanmaak van slijm. Op die manier verlichten de wormen de symptomen van de darmontsteking. Afbeelding: © Kimberly Evason, UCSF
Op winkelwagentjes zitten soms meer bacteriën dan op de toiletbril van een openbaar toilet. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek. Op de helft van de onderzochte wagentjes vonden de Amerikanen de darmbacterie E. coli. Winkelwagentjes zijn trouwens niet de enige plek waar bacteriën zich thuis voelen. Ook het toetsenbord van je computer en je tandenborstel zitten er vol mee. Afbeelding: © Wikimedia Commons
Geen dokter meer naast je bed, maar een smartphone. Het kan. Ralph Weissleder ontwikkelde deze microNMR chip die gevaarlijke tumoren kan opsporen. De chip gebruikt magnetische nanodeeltjes als sensor om bijvoorbeeld de hoeveelheid eiwitten, peptiden, en afvalstoffen in cellen te meten. De chip werd getest in het ziekenhuis van Massachusetts en bleek succesvol bij 44 van de 50 kankerpatiënten. Afbeelding: © C. Min, H. Lee, R. Weissleder
Deze opname van een menselijke foetus van 9 weken is te zien op de tentoonstelling Schoonheid in de Wetenschap, van 12 februari t/m 5 juni in Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. De opname is gemaakt op de afdeling Verloskunde van het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam. Meer informatie, met onder andere een gesproken toelichting van samensteller prof.dr. Hans Galjaard, vind je hier op Kennislink. Afbeelding: © Titia E. Cohen, Afdeling Verloskunde en Vrouwenziekten Erasmus MC Rotterdam
Het UMC St Radboud heeft een nieuw type hoorimplantaat voor mensen met otosclerose, een abnormale verbening in het middenoor. Het implantaat bestaat uit twee delen. Een deel dat geïmplanteerd wordt in het middenoor en onder de huid achter de oorschelp, en een deel dat bestaat uit een klein uitwendig hoortoestel. Het implantaat omzeilt de normale route van geluid via het trommelvlies en de gehoorbeentjes en brengt direct het slakkenhuis in trilling. Afbeelding: © UMC St Radboud
Een nieuw jaar, tijd voor goede voornemens. Stoppen met roken, meer bewegen en gezond eten staan bij veel mensen hoog op het lijstje. Uit een opiniepeiling blijkt dat Amerikanen zich niet zo druk maken over hun eetgewoonten. Bijna negentig procent van de ondervraagden denkt gezond te eten, terwijl veertig procent aangeeft alles te eten waar ze trek in hebben. Afbeelding: © Sandy Austin, Wikimedia Commons
In december 2010 werd voor het eerst een kind geboren in een MRI-scanner. Wetenschappers van de Charité universiteitskliniek in Berlijn maakten een heleboel beelden van deze bijzondere bevalling en hopen er zo achter te komen waarom 15 procent van de vrouwen uiteindelijk een keizersnede nodig heeft. Afbeelding: © Charité universiteitskliniek Berlijn
Aan de Duitse fotowedstrijd Bilder der Forschung 2010 doet ook deze bizarre kiek mee. Een proefpersoon in het laboratorium van Oral-B (sorry voor de reclame) laat een uitgebreide scan maken van zijn of haar tanden, om vast te stellen hoe nieuwe poetstechnieken je mond wat schoner kunnen houden. Afbeelding: © Frank Rumpenhorst, Bilder der Forschung
Chirurgie vereist een bijzonder vaste hand, vooral wanneer je het liefst in exact ronde cirkels wilt snijden, wat bij oogoperaties vaak het geval is. Duitse wetenschappers tonen deze week aan dat een laser als snij-apparaat niet alleen preciezer is dan een scalpel, maar ook beter is voor de patiënt zelf: die hebben dan minder klachten. Op deze foto zie je een test: bovenin is met scalpel gesneden, onderin met een laser. Afbeelding: © Daniel Palanker
Wanneer een zenuwcel een signaal afgeeft, stuurt hij deze naar zijn uitlopers: de axonen. In deze foto zijn alleen de axonen ingekleurd. Dat kan door een lichtgevend molecuul te koppelen aan een klein deeltje dat alleen blijft plakken op het axon. Zo’n plakdeeltje dat celdelen staat ook wel bekend als een antilichaam. Afbeelding: © Michael Hendricks en Suresh Jesuthasan
Het is weer die tijd van het jaar: de griepprikken worden uitgedeeld. Vooral mensen die al ziek moeten op hun hoede blijven. Volg je eigen griep en die van anderen op De Grote Griepmeting. Afbeelding: © CDC
Kankercellen blijven stug doorgroeien – daarom zijn ze ook zo gevaarlijk. Hier zie je er een paar die zelfs buiten het lichaam groeien, in een petrischaaltje om precies te zijn. Zo kunnen kankercellen bijzonder lang meegaan: de oudste kankercellen ter wereld tot Henrietta Lacks, die in 1951 eraan overleed. De mooie foto is genomineerd voor Bilder der Forschung 2010, een Duitse fotowedstrijd waar wereldwijd creatieve wetenschappers en fotografen erkenning krijgen voor hun werk. Afbeelding: © Bilder der Forschung
Staar is een vervelende aandoening die het zicht behoorlijk kan vertroebelen: je ooglens verandert van glashelder naar ondoorzichtig. Staar kun je om allerlei redenen krijgen, maar met name ouderdom en diabetes type 1 zijn de bekendste. Afbeelding: © Wikimedia Commons
Deze foto eindigde in 2009 op de derde plaats voor de Duitse wetenschapsfotowedstrijd Bilder der Forschung. Op het eerste gezicht is er niets bijzonders aan de hand, en dat is het punt: de man op de foto is Robert Jordan, en hij mist een been. Omdat zijn beenprothese een slim geprogrammeerde computer bevat, kan Jordan ondanks zijn gebrek nog altijd paardrijden en zijn ranch runnen. Afbeelding: © Marco Moog, Bilder der Forschung
Zeg maar hallo tegen Acanthamoeba polyphaga. Het is een vormeloos eencellig diertje, een amoebe, die in al ons drinkwater voorkomt. Meestal geen probleem, maar bij sommige mensen kan hij ineens ziekteverwekkend zijn. Afbeelding: © CDC, Catherine Armbruster & Margaret Williams
Slechtziende mensen dragen veelal een bril of lenzen, maar wanneer je beschadigingen in de natuurlijke lens eronder hebt, heeft dat weinig zin. De ontdekking om kunstlenzen chirurgisch in te brengen, is daarom een doorbraak, zoals deze postzegel afbeeldt. De postzegel is gemaakt door het Britse postbedrijf Royal Mail. Ze heeft een hele serie uitgebracht met wetenschappelijke ontdekkingen. Zou TNT ook mogen doen. Afbeelding: © British Royal Mail
Mensen met sikkelcelanemie hebben vervormde rode bloedcellen. Dat komt doordat het gen voor hemoglobine een belangrijke stof voor de cellen een foutje bevat. Omdat de vervormde hemoglobine niet goed bindt met zuurstof, is het bloed van mensen met deze ziekte niet zo best in het vervoeren van zuurstof – ze hebben dus een tekort. Afbeelding: © CDC
Een kind dat net is gevaccineerd tegen de pokken, krijgt de eerste dagen na de prik lichte verschijnselen van de ziekte. Het zijn de kleine pukkels hier. Na enkele weken is er niets meer van te zien. Een kleine prijs om beschermd te zijn tegen de echte pokken. Afbeelding: © CDC, Arthur Kaye
De minst erge parasiet die je je kunt voorstellen is wel een van de engst om van dichtbij te zien: de hoofdluis. De spinachtige beestjes veroorzaken hoogstens wat jeuk en irritatie. Opmerkelijk is dat ze nergens anders leven dan op mensenhoofden. Je kunt ze schijnbaar niet van je hond of kat krijgen Afbeelding: © Cath Covacin – University of Queensland, Australia.jpg
Wereldwijd hebben miljoenen mensen last van een nikkelallergie. Duitse wetenschappers hebben ontdekt waar die reactie vandaan komt. Bij gevoelige mensen bindt nikkel aan de TLR4 receptor, die normaal gesproken betrokken is bij het opsporen van ziekteverwekkers. Door die binding komt een afweerreactie op gang met roodheid, zwelling en jeuk tot gevolg. Afbeelding: © University of Würzburg, Department of Dermatology
De kleurrijke schijfjes op deze afbeelding zijn blaasstenen, gezien onder een lichtmicroscoop. Een blaassteen is eigenlijk niets anders dan een verkalking van stoffen die in de urine zitten, zoals urinezuur. Vaak ontstaan de stenen in de nieren en worden ze met de urine meegevoerd naar de blaas. Daar groeien ze steeds groter en blokkeren ze uiteindelijk de doorgang door de plasbuis. Afbeelding: © Spike Walker, Wellcome Images
Een menselijke haar is opgebouwd uit twee lagen. Bij deze gespleten haarpunt kun je die verschillende lagen mooi zien liggen. In de buitenste laag liggen de cellen dakpansgewijs. Ze zijn bedekt met een dun laagje vet dat de haar waterafstotend maakt. De binnenste laag bevat melanine, het pigment dat de kleur van de haar bepaalt. Afbeelding: © Wellcome Images
De diameter van een borstkankercel is niet groter dan 15 micrometer. Toch kun je zo’n cel met behulp van scanning electron microscopie tot in detail vastleggen. Het resultaat zie je op deze afbeelding. Afbeelding: © Anne Weston, Wellcome Images
Er is veel te doen over de vuvuzela, de Afrikaanse WK-toeter. Wetenschappers van de Universiteit van Pretoria waarschuwden al voor het oorverdovende geluid van het blaasinstrument, dat tot gehoorbeschadigingen kan leiden. Nu blijkt het uiteinde van de vuvuzela een verzamelplaats te zijn voor kleine druppeltjes (aërosolen). Daardoor kan de toeter zorgen voor verspreiding van verkoudheids- en griepvirussen, zeggen wetenschappers van de London School of Hygiene and Tropical Medicine. Afbeelding: © Dundas Football Club, Wikimedia Commons
Giardiasis is een infectie van de dunne darm, veroorzaakt door de eencellige Giardia parasiet. Het belangrijkste symptoom van de ziekte is diarree. In Nederland heeft acht tot twaalf procent van de mensen die met chronische diarree bij de huisarts komt last van deze infectie.
Op de afbeelding zie je de soort Giardia muris, vastgezogen aan een epitheelcel van de darm. Rechts daarvan zijn twee ronde cirkels zichtbaar. Dit zijn afdrukken, afkomstig van andere Giardia muris parasieten. Afbeelding: © Stan Erlandsen (CDC)
T-cellen zijn belangrijke cellen van ons afweersysteem. Zij rijpen in de thymus en verplaatsen zich vanuit daar door het hele lichaam. Nu hebben wetenschappers ontdekt dat T-cellen de thymus op een specifieke plek verlaten, namelijk bij een belangrijk knooppunt van bloedvaten.
In de afbeelding is te zien hoe dat gaat. De op elkaar gepakte witte bolletjes vormen de buitenste rand van de thymus. De migrerende T-cel (rood) verlaat het bloedvat (blauw) in het centrale deel van de thymus. Het bloedvat bevat speciale moleculen om de T-cel de weg te wijzen. Afbeelding: © Jessica Huppi
Deze gele bolletjes (officieel heten ze PVL-toxines) vormen het krachtige wapen van gevaarlijke stammen van de ziekenhuisbacterie MRSA. De toxines maken kleine gaatjes in witte bloedcellen. Daardoor gaat het afweersysteem extra signaalstoffen produceren, die kunnen zorgen voor een nare longontsteking. Afbeelding: © PNAS
Deze sneeuwvlokachtige superstructuur is een nanomedicijn, ontworpen door Russische wetenschappers. De structuur is opgebouwd uit magnetische deeltjes, quantumdeeltjes en antilichamen. Het medicijn kan wellicht worden ingezet om kankercellen (grijze oppervlak) aan te vallen. Afbeelding: © Maxim Nikitin
Trichomonas vaginalis is, zoals de naam al zegt, een parasiet die de vagina kan infecteren. Toen wetenschappers in 2007 het genoom van de parasiet onder de loep namen, ontdekten zij een bijzondere geschiedenis.
De parasiet is in een ver verleden verhuisd van het darmstelsel naar het urogenitaal stelsel. Dat zorgde voor een enorme toename van genetisch materiaal. De parasiet nam daardoor ook fors toe in formaat en dat heeft hem waarschijnlijk een evolutionair voordeel gegeven. Afbeelding: © Antonio Pereira-Neves e.a., Santa Ursula University
Het rabiësvirus en het VSV-virus behoren tot de kogelvormige rhabdovirussen. Dertig jaar geleden bestonden er alleen nog maar 2D-plaatjes van die virussen. In de afgelopen jaren hebben wetenschappers de structuur van verschillende onderdelen van een rhabdovirus beter in kaart gebracht. Op basis van die onderzoeken is nu een 3D-model van het VSV-virus gemaakt. De kogelvorm ontstaat doordat het N-eiwit in spiralen naar beneden loopt. Afbeelding: © Dr. Z. Hong Zhou
Deze valsimulator, van het UMC St Radboud, is de enige ter wereld die een val zeer nauwkeurig kan meten. Het platform kan onverwacht in alle mogelijke richtingen bewegen om proefpersonen uit balans te brengen. Op die manier hopen wetenschappers de mechanismen achter valpartijen bij ouderen en neurologische patiënten beter in kaart te brengen. Afbeelding: © UMC St Radboud
Ze zien eruit als doodgewone rode bloedcellen, maar zijn dat zeker niet. Deze bloedcellen zijn gemaakt van synthetisch materiaal en omhuld met laagjes hemoglobine en andere eiwitten.
De synthetische rode bloedcellen hebben dezelfde vorm en flexibiliteit als natuurlijke rode bloedcellen. Daardoor zijn zij wellicht geschikt voor het afleveren van medicijnen op de juiste plaats in het lichaam. Afbeelding: © Nishit Doshi
Met behulp van deze nanosensor chip wordt het mogelijk om kanker in een vroeg stadium op te sporen. In het bloed van een patiënt zitten een aantal signaalstoffen die specifiek zijn voor de ziekte. Deze chip filtert het bloed eerst en stuurt het vervolgens door naar de sensoren. Zo kunnen artsen met een klein beetje bloed binnen 20 minuten bepalen of iemand wel of geen kanker heeft. Afbeelding: © Jonathan Abel, Fathom
Dit is de microgripper. Een handig apparaatje dat artsen in de toekomst wellicht kunnen gebruiken om biopten te nemen. De gripper is op afstand bestuurbaar en pakt pas wat vast bij een temperatuur boven 40 graden Celsius of als hij chemisch geprikkeld wordt.
In de afbeelding linksboven zie je dat de gripper (rood) sterk genoeg is om een klontje cellen (groen) op te pakken en vast te houden. Toch vind je de gripper nog niet in de praktijk. Dat komt doordat er in ons lichaam teveel prikkelende factoren zijn die de gripper doen dichtklappen. Afbeelding: © National Academy of Sciences (PNAS)
Wat gebeurt er allemaal als een bacterie je keel infecteert? De bacterie (groen) maakt eiwitten aan. Je ziet ze hier als ‘grassprietjes’ op het bacterieoppervlak. Die eiwitten verspreiden zich door het lichaam en worden opgepikt door een B-cel.
Die ene B-cel wordt actief en gaat delen, waardoor een heel legertje B-cellen ontstaat. Die B-cellen produceren antistoffen (geel) die precies op de ‘grassprietjes’ van de bacterie passen. Zo zijn deze bacteriën herkenbaar voor de opruimploeg van je afweersysteem. Afbeelding: © Etsuko Uno en Drew Barry
Zo gedetailleerd heb je de bloedvaten in je voet vast nog nooit bekeken. Deze afbeelding is gemaakt op basis van de MRI-techniek, maar er is speciaal gefocused op het in beeld brengen van de bloedvaten.
Waar is dat voor nodig? Artsen kunnen aan de hand van zo’n plaatje bepalen of er geen bloedvaten vernauwd of beschadigd zijn. De techniek komt goed van pas bij de diagnose van aderverkalking. Afbeelding: © Dr. K. F. Kreitner, Johannes Gutenberg Universiteit
Last van muggen? Je insmeren met DEET helpt lang niet altijd om ze weg te houden. Nieuwe insectenwerende middelen, op basis van het actieve ingrediënt in peper, doen hun werk een stuk beter.
Kijk maar eens naar de handen van de proefpersoon op deze afbeelding. Rechts is ingesmeerd met DEET, links met het nieuwe middel. De linkerhand blijft tot drie keer zo lang mugvrij. Afbeelding: © Gary Clark
Olympische zwemmers persen zichzelf in gestroomlijnde pakken om snel door het water te bewegen. Zwemmend sperma heeft ook topsnelheid nodig, anders kan het bevruchting van de eicel wel vergeten. Sperma heeft zo zijn eigen trucjes om gestroomlijnd te zijn.
Het eiwit Brdt (paars) zorgt ervoor dat het losse DNA (cellen linksboven) in de kop van een spermacel stevig bij elkaar gedrukt wordt (cellen rechtsonder), waardoor het sperma veel makkelijker kan zwemmen. Mannelijke muizen zonder Brdt zijn zelfs onvruchtbaar. Afbeelding: © EMBL/IBS
Wat kun je in de tropen allemaal oplopen? Bijvoorbeeld een infectie met deze mooie platworm, Schistosoma mansoni. De parasiet wordt uitgescheiden door slakken die in ondiep, stilstaand zoetwater leven en dringt de huid van argeloze slachtoffers binnen.
In de lever groeien de wormen uit tot het volwassen stadium. Mannetjes en vrouwtjes vertrekken per paar naar de bloedvaten van de dikke darm. De larven die zij daar produceren, komen gedeeltelijk in de ontlasting terecht en blijven gedeeltelijk in het lichaam achter. Zo kunnen volwassen wormen vele jaren lang in hun slachtoffer voortleven. Afbeelding: © Dr. Sulzer (CDC)
Deze gespecialiseerde cellen in de maag produceren slijm (roze). Dat is niet alleen van belang voor het verteren van voedsel, maar ook voor de reparatie van kleine wondjes op het oppervlak van de maagwand.
Onderzoek uit 2006 wijst uit dat de beschadigde maagwand een signaal uitzendt, waardoor de productie van slijm lokaal op gang komt. Calcium speelt hierbij een belangrijke rol. Zonder calcium komt de slijmproductie niet op gang en blijft reparatie van het wondje uit. Afbeelding: © PLoS Biology
Wat gebeurt er als je DNA zo programmeert dat het zich in verschillende vormen kan buigen? Hiernaast zie je het resultaat van dat experiment: met DNA kun je een grote diversiteit aan driedimensionale figuren maken.
In vakblad Science beschrijft een team van Duitse en Amerikaanse wetenschappers precies hoe deze DNA-origami tot stand is gekomen en wat de mogelijke toepassingen zijn. In de toekomst moeten dergelijke figuurtjes verschillende medicijnen op de juiste plaats in het menselijk lichaam afleveren. Afbeelding: © H. Dietz, TUM Dept. of Physics
Je mobiele telefoon gebruiken als lichtmicroscoop? Binnenkort is het wellicht realiteit. Amerikaanse onderzoekers ontwikkelden de CellScope, waarvan je hier een prototype ziet. Met de uitvinding willen de Amerikanen vooral werken aan een snelle diagnose van infectieziekten; iedereen heeft immers altijd zijn mobieltje op zak.
Dat dit technisch mogelijk is bewezen zij door met de CellScope duidelijke opnamen te maken van de tuberculosebacterie en de malariaparasiet. Onderzoek naar de betrouwbaarheid en het gebruiksgemak van de mobiele microscoop is nog in volle gang. Afbeelding: © David Breslauer e.a., PLoS ONE
De laatste weken veel in het nieuws vanwege een uitbraak in Brabant: Q-koorts. Q-koorts is een infectieziekte, veroorzaakt door een bacterie die graag in geiten en schapen leeft. Zieke dieren verspreiden Q-koorts door het uitscheiden van bacteriën die vervolgens in stofdeeltjes in de lucht terecht komen.
Mensen die zulke stofdeeltjes inademen, kunnen ziek worden. De meeste zieken hadden voor besmetting contact met dieren of wonen binnen een straal van één kilometer van een veehouderij. De bacterie kan niet van mens op mens overgaan.
Eén van de kenmerken van schizofrenie en sommige andere hersenaandoeningen is dat de zijventrikels vergroot zijn.
Op deze afbeelding zie je modellen van de zijventrikels in de hersenen van eeneiige tweelingen. Bij elk paar is het linker model van een patiënt met schizofrenie en het rechter model van een gezond broertje of zusje. Je ziet dat ze qua vorm weinig van elkaar verschillen. De vorm van een zijventrikel wordt dan ook sterker bepaald door de genetische achtergrond dan door schizofrenie. Afbeelding: © Martin Styner e.a., PNAS
Deze neutrofiel (geel) is hard aan het werk om een antraxbacterie (oranje) te verslinden. Neutrofielen zijn kortlevende witte bloedcellen die op veel verschillende plaatsen in ons lichaam voorkomen. Zij vormen de eerste bescherming tegen infectie met bacteriën en schimmels. Mensen met weinig neutrofielen zijn daarom vaak extra gevoelig voor zulke infecties. Afbeelding: © Volker Brinkmann, Wikimedia Commons
Een mooi waterplantje, een vieze schimmel? Nee, hier zie je een kolonie van de vrijlevende bacterie Mycobacterium marinum, die bij mensen vervelende infecties kan veroorzaken.
Infectie met de bacterie komt met name voor bij zwemmers en aquariumbezitters. Je kunt de bacterie oplopen via direct contact met vissen, maar veel vaker vindt besmetting via het water plaats. De bacterie kan alleen leven bij temperaturen onder 37 graden Celsius en infecteert daarom de koelere delen van het lichaam (handen, voeten).
Zijn naam doet het niet vermoeden, maar deze ‘schapenteek’ kan ook gevaarlijk zijn voor mensen. Via een beet kan dit beestje een bacteriële infectie (ziekte van Lyme) of een virale infectie overbrengen. Met name jonge teken vormen een risico, omdat zij niet gemakkelijk zichtbaar zijn op de huid. Deze jonge teken kun je vinden van mei tot september. Afbeelding: © Richard Bartz, Wikimedia Commons
Escherichia coli (E.coli) is een bacterie die voorkomt in onze dikke darm. Daar is hij nodig voor het verteren van voedsel en het aanmaken van vitamine K. E.coli komt in zeer grote getale in de darm voor. Dagelijks verliezen we minimaal 100 miljard van deze bacteriën via de ontlasting.
Een E.coli bacterie is goedaardig, maar kan gevaarlijk zijn als hij op de verkeerde plaats in het lichaam terecht komt. Op die manier kunnen bijvoorbeeld buikvliesontsteking en blaasontsteking ontstaan.
Het hooikoortsseizoen is weer begonnen. Op dit moment zweven er ontzettend veel van deze stuifmeelkorrels (pollen) door de lucht. Ze zien er prachtig uit, maar zijn bij veel mensen ook verantwoordelijk voor een allergische reactie.
