Het immuunsysteem van reumapatiënten valt hun eigen gewrichten aan. Dat heeft zo’n aanslag, dat de botten ten op zichte van elkaar krom gaan staan. © Wikimedia Commons
Ons lichaam zit vol met afweercellen – ook wel immuuncellen – die indringers zoals virussen de nek omdraaien. Helaas werkt het immuunsysteem niet altijd even best en valt het soms zelfs zijn eigen lijf aan. Aanvalsplekken kunnen allerlei organen zijn: wanneer afweercellen bijvoorbeeld iemands gewrichten afbreken is hij een reumapatiënt, en wiens alvleesklier onder vuur ligt en daardoor te weinig van het hormoon insuline aanmaakt, heeft suikerziekte type 1.
Goede behandelingen zijn er nog niet voor auto-immuunziekten – vooralsnog houden artsen het vooral op symptoombestrijding; pijnstillers voor reuma en insuline-injecties voor suikerziekte. Soms probeert de dokter met medicijnen het hele immuunsysteem te verzwakken, maar daardoor word je weer extra gevoelig voor gevaar van buitenaf, zoals virussen.
Hans Stauss en andere biomedici van het University College in London en het Nederlands Kanker Instituut (NKI) komen nu met een veel preciezere manier om auto-immuunziekten te bestrijden. Ze verzwakken afweercellen in het lichaam, maar alleen degenen die eigen organen aanvallen. Andere afweercellen bleven gewoon hun werk doen, waardoor de patiënt zichzelf tegen virussen en kwaadaardige bacteriën blijft beschermen. Dat schrijven de onderzoekers na een proefdieronderzoek in het tijdschrijft Proceedings of the National Academy of Sciences.
De wetenschappers onderdrukten gericht reuma in muizen door het immuunsysteem van de diertjes van nieuwe instructies te voorzien. Daarvoor veranderden ze genen in de zogenaamde T-remmercel; een lichaamseigen cel die afweerreacties het zwijgen oplegt. De nieuwe genen zorgen ervoor dat de T-remmercellen alleen maar op zoek gaan naar afweercellen die reuma veroorzaken. Nadat de onderzoekers de herontworpen T-remmercellen bij de muizen inspoten, bleken reuma-effecten af te nemen.
De roodgevlekte cellen zijn T-remmercellen, gefotografeerd door een microscoop. © Journal of the American Society of Hematology
Hoe lang het duurt voordat de nieuwe methode op mensen wordt getest is onbekend. Zeker is dat je voor andere auto-immuunziekten dan reuma nieuwe genen moet zoeken om de T-remmercellen mee te programmeren. Dat betekent dat een behandeling voor reuma waarschijnlijk eerder op de testbank ligt dan die voor een aandoening.
Zie ook
- Reumafonds
- Darmbacterie beschermt tegen diabetes (Kennislinkartikel)
- Genetisch gemodificeerde bacteriën als medicijn (Kennislinkartikel)
- Auto-immuunziekte (Wikipedia)
Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl
