De Noord-Zuidlijn is een metrolijn die, de naam zegt het al, het noorden en zuiden van Amsterdam met elkaar gaat verbinden. Al jaren is het project aan de gang en de berichten op het nieuws zijn vaak niet erg positief. Toch lijkt er nu schot in de zaak te komen.
Het ‘donor principe’
Met het bereiken van het Rokin door tunnelboor ‘Gravin’ is een mijlpaal bereikt. Hiermee is de eerste tunnelbuis voor de metro af, één van de twee buizen van noord naar zuid. De tweede buis (waarin de metro de andere kant op rijdt) komt voor rekening van ‘Noortje’. Zij zal ook vanaf het Damrak richting het zuiden gaan boren.
Op deze afbeelding kun je zien hoe de Noord-Zuidlijn zal gaan lopen. Gemeente Amsterdam/Noord-Zuidlijn
‘Noortje’ staat al gedeeltelijk klaar bij het Damrak, maar moet nog afgebouwd worden. Ze gebruikt namelijk een aantal onderdelen van de ‘Gravin’. Die staat nu ‘geparkeerd’ bij het Rokin in de grond voor de wand van het station. De graafkamer, met daarin het graafwiel, is volgepompt met mortel, zodat ze voor langere tijd stabiel in de Amsterdamse bodem kan blijven staan. Ondertussen worden haar onderdelen hergebruikt door ‘Noortje’, het zogenaamde ‘donor principe’.
Voor eeuwig onder de grond
Het voorste deel van een tunnelboormachine bestaat uit een acht meter lang boorschild waarin het graafwiel ronddraait. Die onderdelen zullen van alle vier de boormachines voor altijd in de bodem blijven zitten. Het graafwiel wordt nog wel gesloopt: om een doorgang van het station naar de tunnel te maken.
Dit zelfde principe wordt nogmaals toegepast wanneer ‘Noortje’ haar einddoel bereikt. Aangekomen op het Rokin, wordt ook zij ‘ontmanteld’ en zullen haar onderdelen een derde en vierde tunnelboor ondersteunen. Die twee gaan graven van zuid naar noord, beginnend op het Scheldeplein.
Bijstellen van de plannen
De manier waarop nu gegraven wordt (vanuit beide richtingen tot halverwege) is niet geheel volgens plan. Oorspronkelijk was het de bedoeling om alleen van noord naar zuid te boren, dus het hele traject in één keer. Helaas gooide de slappe Amsterdamse bodem roet in het eten: 20 juni 2008 verzakten een viertal panden door de graafwerkzaamheden.
Bij de graafwerkzaamheden voor het metrostation Vijzelgracht onstond een opening in de damwand, waardoor grondwater en zand naar binnen spoelden. Hierdoor verzakten enkele aangrenzende panden een centimeter of zes. Radio Nederland Wereldomroep
Het project heeft door de verzakkingen flinke vertraging opgelopen. De stations Vijzelgracht en Rokin zijn niet ver genoeg gebouwd om er met boormachines doorheen te boren. In plaats van hierop te wachten, is besloten het graven anders aan te pakken. Door vanaf beide kanten naar het Rokin toe te werken, kan verdere vertraging worden beperkt.
Lees meer over het boren van tunnels.
De website van de Noord-Zuidlijn bevat veel informatie over de gebruikte techniek. Op Kennislink vind je het volgende over de aanleg van tunnels en bruggen: