Het verband tussen diabetes en hersenschade wordt niet alleen veroorzaakt door afwijkende bloedsuikerspiegels maar ook door vasculaire risicofactoren. Dat concludeert neuropsycholoog Ineke Brands in haar promotieonderzoek dat ze uitvoerde aan het UMC Utrecht.
Oudere patiënten met diabetes type II hebben een lichte vorm van hersenschade en daarmee samenhangende cognitieve problemen. Maar ouderen die langdurig lijden aan diabetes type I vertonen nauwelijks hersenschade of cognitieve achteruitgang. Bij type I diabetes maakt de alvleesklier onvoldoende insuline aan, terwijl bij type II diabetes de alvleesklier op zich prima werkt, maar het lichaam onvoldoende reageert op de aangemaakte insuline.
Bij type I diabetes maakt de alvleesklier onvoldoende insuline aan, terwijl bij type II diabetes de alvleesklier op zich prima werkt, maar het lichaam onvoldoende reageert op de aangemaakte insuline.
Hersenen verwerken informatie minder snel
Brands vergeleek in haar onderzoek patiënten tussen de 55 en 75 jaar met diabetes type I, patiënten met diabetes type II en mensen zonder diabetes. Bij alle diabetespatiënten vond zij lichte afwijkingen in de cognitieve functies. Vooral de snelheid waarmee de hersenen informatie kunnen verwerken was lager dan bij de gezonde personen. Bij de type I-patiënten werden echter geen veranderingen op de hersenscan gevonden, maar bij de type II-patiënten kwam dit relatief vaak voor. Verrassend genoeg deden patiënten die al 35 jaar lijden aan diabetes type I het net zo goed als mensen die pas 7 jaar diabetes type II hebben.
Dit betekent dat frequent terugkerende lage suikerspiegels in het bloed, waar type I-patiënten wel en type II-patiënten veel minder last van hebben, níet de oorzaak zijn van deze hersenschade. Het betekent ook dat de hersenschade bij patiënten met diabetes niet alleen het gevolg is van schade aan de kleine bloedvaten door chronisch verhoogde bloedsuikerspiegels.
Steeds weer een lage bloedsuikerspiegel, of schade aan de kleine bloedvaten door verhoogde bloedsuikerspiegels zijn níet de oorzaak van hersenschade bij diabetes. Andere problemen met de bloedvaten, zoals vernauwing, verklaren de hersenschade wél.
Problemen met bloedvaten leiden tot hersenschade
Brands denkt dat andere problemen met bloedvaten zoals atherosclerose (waarbij de bloedvaten vernauwd raken) ook een rol spelen. Artsen houden bij type I-patiënten dergelijke vaatproblemen goed in de gaten, terwijl die bij type II-patiënten, zeker in het verleden, minder aandacht kregen. Brands vindt daarom dat er meer aandacht voor en een goede behandeling van andere risico’s op vaatziekten bij diabetes type II-patiënten moet komen. Bovendien moeten behandelaars bedacht zijn op lichte cognitieve problemen bij mensen met diabetes.
Zie ook:
- Vet bestuderen om suiker te begrijpen (Kennislinkartikel)
- Bierbuik is een hersenziekte (Kennislinkartikel)
- Suikerziekte door teveel cola? (Kennislinkartikel)
- Diabetes mellitus: problemen met suiker (Kennislinkartikel)
- Gevaarlijk suikertekort (Kennislinkartikel)
