Het beste van beide

Biologische en traditionele landbouw begraven de strijdbijl

Vergeet de zwart-wit discussie die biologische landbouw lijnrecht tegenover traditionele landbouw zet. Bij het wegen van de voordelen spelen zo veel dingen mee, dat een winnaar niet simpelweg is aan te wijzen. Beter kijken we of voedsel duurzaam is verbouwd, in plaats van biologisch, zegt een internationaal onderzoeksteam.

door

Eco_2

Traditioneel of biologisch? Docwerk

Er rust een zware last op de schouders van de landbouw. Enerzijds moeten de monden van zeven miljard mensen gevoed worden. Anderzijds moet de landbouw tegemoet komen aan de natuur, door de milieuschade die met verbouwen van voedsel gepaard gaat te beperken. Biologische landbouw – het verbouwen van voedsel zonder kunstmatige mest en bestrijdingsmiddelen – is vaak voorgesteld als dé oplossing.

Maar biologische landbouw kan deze klus niet in zijn eentje klaren. Biologische akkers leveren, over het algemeen, per hectare minder groenten op dan traditionele akkers. Maar het gat in de opbrengst is voor het ene biologische gewas een stuk kleiner dan voor het andere. Biologische landbouw heeft daarom nog een belangrijke rol te spelen in voedselproductie. Dat is de conclusie van een team wetenschappers van de McGill Universiteit (Canada) en de Universiteit van Minnesota (VS), zoals deze week is te lezen in het topblad Nature.

Groenten-en-fruit

In 2050 moeten we negen miljard mensen voeden: een uitdaging voor de landbouw. Medicalfacts

Gat gedicht

Het onderzoek werpt nieuw licht op het verhitte debat over biologische versus traditionele landbouw.
Sommigen vinden traditionele landbouw een bedreiging voor het milieu, vanwege de aanslag op de biodiversiteit en de watervoorraad en door de CO2 die erbij vrijkomt. Anderen zeggen dat biologische landbouw slecht is voor de natuur: om dezelfde hoeveelheid voedsel te leveren moeten akkers uitbreiden door natuurgebied in te nemen.

Gemiddeld brengen biologische akkers vijfentwintig procent minder op traditionele akkers. Tot die uitkomst kwamen de onderzoekers, door de wetenschappelijke studies bij elkaar te pakken waarin de opbrengst van biologische en traditionele landbouw eerder is vergeleken. Maar dat is niet het hele verhaal.

Hoe biologische landbouw presteert, hing sterk af van het geteelde gewas en van het beleid dat de boeren toepassen. De opbrengst van sojabonen en fruit op biologische akkers is bijvoorbeeld slechts vijf procent minder dan op traditionele akkers. Daarnaast is de opbrengst van biologische gewassen maar dertien procent lager als de boeren de richtlijnen toepassen voor goed gewasmanagement. Het gat in opbrengst lijkt dus langzaamaan te worden gedicht.

Verbouwen_pigeonpea

Verbetering in gewasmanagement doet de opbrengst stijgen. ICRISAT

En de winnaar is

Wat opbrengst betreft, zijn biologische en traditionele akkers in bepaalde omstandigheden elkaars rivalen. Maar in de praktijk legt de biologische akker het meestal toch af tegen gewone landbouw. Is gewone landbouw dan de winnaar? Dat nou ook weer niet. Er zijn zoveel dingen om rekening mee te houden – het soort gewas, de groeiomstandigheden, het beleid van de boer – dat het moeilijk afwegen is welke van de twee landbouwvormen de meest voordelige is.

Volgens de onderzoekers moeten we daarom het debat, waarin voorstanders van biologische en traditionele landbouw het tegen elkaar opnemen, achter ons laten. In een persbericht licht auteur Jonathan Foley van de Universiteit van Minnesota, het nader toe: “Door technieken in de biologische en traditionele landbouw op zo’n manier te combineren dat de voedselproductie maximaal is en de impact op het milieu minimaal, kunnen we een echt duurzaam voedselsysteem opzetten.”

We stellen dus eigenlijk de verkeerde vraag. We moeten ons niet afvragen of voedsel biologisch is verbouwd, maar of het duurzaam is gebeurd.

Bron

Verena Seufert e.a. Comparing the yields of organic and conventional agriculture. Nature. Online publicatie 25 april 2012

Lees meer over biologische landbouw op Kennislink

Lees meer over biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Lees meer over biotechnologie in de landbouw op Wetenschap24: