Hoe kon zo’n jong meisje de Fransen nieuwe hoop en moed geven, het leger aanvoeren en zelfs de Dauphin tot koning kronen? De stemmen hadden haar tot deze daden gebracht, verklaarde ze. Maar wat als deze mysterieuze stemmen nooit hadden gesproken of als Jeanne er geen gehoor aan gaf? Wat als Jeanne gewoon een normaal boerenmeisje was die af en toe last had van een rare nachtmerrie?
Jeanne in volle wapenuitrusting, met haar sterkste troef – engelen en heiligen- aan haar zijde Afbeelding: © Wikimedia Commons / Centre Historique des Archives Nationales
Het begin
Een feodaal probleem tussen Engeland en Frankrijk is één van de belangrijkste aanleidingen voor de oorlog. Koning Eduard II van Engeland is tevens hertog van Guyenne. Dit houdt in dat hij leen moet betalen aan de Franse Koning en hem moet gehoorzamen. Maar de Engelse koning wil zijn macht verder uitbreiden. In 1337 verklaart hij de Fransen dan ook de oorlog.
Slag bij Azincourt
Gedurende de oorlog hebben de Engelsen de overhand. Ze winnen alle grote veldslagen. Dit komt voornamelijk door hun vernieuwende vechttechnieken. De Engelsen vechten niet meer op de traditionele ridder-manier. In 1415 lijkt er hoop te gloren voor de Fransen. Bij de slag van Azincourt zijn de Fransen in het voordeel. Maar toch winnen zij deze slag niet. De Engelsen vermoorden 5000 franse edelen, waaronder de maarschalk, en een aantal hertogen, baronnen en graven. De Engelsen hebben maar weinig schade geleden. Het Franse bestuur raakt verdeeld in twee kampen, de Bourgondiërs en de Armagnacs. Er heerst grote onrust. Dankzij deze onrust krijgen de Engelsen in 1419 Parijs weer in handen. Met Parijs erbij hebben ze nu bijna het hele noorden van Frankrijk in hun macht.
Hoop op vrede
De nieuwe hertog van Bourgondië wil onderhandelen met de Engelsen. Koningin Isabeau is solidair met de Bourgondiërs. Zij verklaart haar zoon, Kroonprins Karel VII, tot een bastaard. Dit houdt in dat hij geen recht meer heeft op de Franse troon. Namens haar gekke echtgenoot tekent Isabeau het verdrag van Troyes. Met dit verdrag wordt vastgesteld dat na de dood van de Franse Koning Karel VI de Engelse koning Hendrik V Frankrijk zal erven. Dit verdrag is een ware vernedering voor Frankrijk. Toch protesteert de bevolking niet erg. Zij zijn blij. Het verdrag betekent dat de vrede nabij is. Helaas sterft Hendrik V voordat Karel VI sterft. Het verdrag heeft dus niets opgeleverd. Twee maanden later sterft Karel VI.
Geen hoop
De opvolger van Hendrik V, Hendrik VI laat zich tot koning van Engeland én Frankrijk kronen. Wat overigens niet betekent dat hij koning is van heel Frankrijk. Frankrijk bestaat nu uit drie delen. Hendrik VI is koning van Bourgondië en van het deel van Kroonprins Karel VII. Er is weinig hoop voor de Fransen. Ze staan er heel slecht voor. De Bourgondiërs zouden liever met de Engelsen samenwerken dan met de Fransen. Dit betekent dat de Kroonprins er alleen voor staat. Terwijl hij er zelf ook niet meer in gelooft. Hij beschouwt het als onmogelijk om nog te kunnen winnen. De bevolking vertrouwt hem immers ook niet meer. De enige mogelijkheid om überhaupt nog geloofwaardig het leger aan te kunnen voeren is om zich tot koning te laten kronen. Dit is volstrekt onmogelijk want dit kan alleen in Reims, wat in Engels gebied ligt. Alleen een wonder kan de Fransen nog helpen.
Schilderij van Jules Eugène Lenepveu genaamd “Légende de Jeanne d’Arc” (1886-1890). We zien hier Jeanne aanwezig bij de kroning van Karel VII in Reims. Afbeelding: © Flickr / Wallyg
Een Engels Frankrijk
De Engelse Koning Hendrik VI is erg fanatiek. Hij wil héél Frankrijk in handen krijgen. Hij gaat verder met het veroveren van steden. Het wordt een bloederige strijd. De ene na de andere Franse stad wordt verslagen. Op een gegeven moment zijn nog slechts enkele steden te verslaan. Hendrik VI heeft door dat de Kroonprins weinig verzet toont en het niet meer ziet zitten. Hij besluit met Karel VII te gaan praten. Hij doet een voorstel: Of hij verovert Frankrijk na nog een paar bloederige veldslagen, of de paar overgebleven steden geven zich over. Karel VII besluit wat het beste is voor het volk; geen bloederige vechtpartijen meer. Zo krijgen de Engelsen in 1430 Frankrijk in handen. Maar niet heel Frankrijk. Bourgondië is nog over. Bourgondië is altijd al wel voor de Engelsen geweest, maar zich overgeven zien ze niet zitten. Daarom besluit Koning Hendrik al zijn Engelse troepen én de voormalige Franse troepen naar Bourgondië te sturen. Filips de Goede, Hertog van Bourgondië, vreest het ergste. Zijn leger is niet opgewassen tegen zoveel mensen. Al na drie dagen vechten zijn de meeste Bourgondische soldaten vermoord. Filips de Goede besluit zich over te geven op voorwaarde dat Bourgondië een eigen hertog mag houden. Hendrik VI gaat akkoord. Maar hij zorgt er voor dat de Hertog zo weinig rechten heeft dat zijn functie bijna ceremonieel wordt. Hendrik VI wordt eind 1431 officieel tot Koning gekroond van Engeland, Frankrijk en Bourgondië.
Gevolgen
Dit heeft veel gevolgen voor de rest van de geschiedenis. Eigenlijk zou de geschiedenis zoals wij die nu kennen totaal veranderen. De Franse taal zou niet meer gesproken worden, Frankrijk wordt Engels. Wij zouden nu op school geen Frans meer hoeven te leren. Het belang van Engels als wereldtaal zou nog groter worden. Daarnaast zou een dergelijke grootmacht heel dreigend zijn voor de buurlanden. De kans dat de Engelse vorsten hun macht zouden willen uitbreiden is erg groot. Er zouden geen Franse koningen meer zijn, geen Lodewijk XIV, geen Versailles. Denk eens aan Napoleon, de Franse revolutie, de EEG, en Sarkozy. Ze zouden er allemaal niet zijn geweest. Oorlogen zoals de Frans-Spaanse oorlog, de Hollandse oorlog, de Eerste Wereldoorlog en zelfs de Tweede Wereldoorlog zouden anders zijn verlopen of er zelfs niet zijn geweest.
