kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Even slikken. Drie ruimtepakken verlaten op vrijdag 3 februari het ruimtestation ISS, maar aan het einde van de ruimtewandeling komen er slechts twee terug. Muiterij? Irritante ruimtetoerist? Astronaut offert zich op om zuurstofvoorraad te sparen? Welnee. Op Russisch initiatief lanceren de ISS-bewoners een oud ruimtepak om te zien hoe dat zich houdt als het een paar weken lang in de ruimte zweeft. Aan boord van het pak zijn een radioset, batterijen en oude kleren als vulling.

Tijdens zijn laatste vlucht zendt het Russische Orlon-pak elke minuut gegevens uit over de toestand ‘aan boord’. Ook zit in de datastroom een easter egg verstopt voor enthousiaste radioamateurs. Die kunnen meeluisteren op een frequentie van 145,990 MHz. De batterijen houden het maar een paar dagen uit; daarna wordt het pak met radar gevolgd. “Geen enkel deel van het pak overleeft de terugkeer in de atmosfeer”, voorspelde NASA- flight director Kwatsi Alibaruho tijdens een persconferentie.

Vuilniswagen

In de ruimte komt de vuilniswagen maar een paar keer per jaar langs. Geen wonder dat nieuwe bewoners de eerste week moeten wennen aan de muffe lucht in het station. Elk bezoekend ruimteschip, Progress, Soyoez of Shuttle, wordt voor zijn terugkeer volgestopt met afval. Tussen de bezoekjes door werpen de astronauten ook kleiner afval uit de luchtsluis. Door wrijving met de paar luchtmoleculen op 300 à 400 km. hoogte raken die snelheid kwijt en verbranden ze na enkele weken in de atmosfeer.

Het Orlon-pak, oud en toch al afgeschreven, stond op de lijst om tijdens een geplande ruimtewandeling in de ruimte te worden gedumpt. “SuitSat is een Russisch idee”, vertelt Frank Bauer, chef van het navigatie- en volgstation van NASA’s Goddard Space Flight Center. “Een paar van de Russische ISS-partners kwamen er ineens mee: misschien kunnen we afgedankte ruimtepakken omtoveren tot satellieten.”

Ruimtewandeling

Leuk idee natuurlijk, zo’n laatste vlucht, maar wat levert het nou écht op? “Dit is voornamelijk een PR-stunt”, zegt Max Meerman van de Britse satelliet-ontwerper Surrey Systems. “Waar ik wel benieuwd naar ben is hoe de luchtwrijving vat krijgt op SuitSat.” Door zijn onregelmatige vorm is de wrijving van het Orlon-pak met de hoge atmosfeer niet exact te voorspellen. De data kunnen ooit van pas komen als een astronaut van het ruimtestation glipt en gered moet worden: dan is het natuurlijk handig te weten wanneer zijn ruimtepak door wrijving uit zijn baan valt.

Het SuitSat-experiment is maar een voetnoot in de ruimtewandeling van 3 februari. ISS-bewoners William McArthur en Valery Tokarev repareren dan de robotarm van het ruimtestation. In december knipte een geautomatiseerde tang per ongeluk een van de twee besturingskabels van de robotarm los. De tang is bedoeld om de arm te bevrijden als hij in zijn eigen kabels verstrikt raakt. McArthur en Tokarev installeren op vrijdag een beveiliging die de overgebleven kabel moet beschermen. De echte reparatie vindt later in het jaar plaats.