Onder water kun je de vreemde dingen tegenkomen. In het ijskoude water zie je dan ineens een pluim van heet water, een zogenaamde ‘hydrothermal vent’. Dat zijn plekken waar warm, mineraalrijk water opstijgt, omringt met de meest rare organismen die in de kleine oase van warmte en voedingsstoffen gedijen. Een vent wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van magma onder de oceaanbodem. Het zijn dus interessante plekken, maar ze zijn moeilijk op te sporen. Met sonar zijn ze makkelijk over het hoofd te zien.
Magnetische sensoren in een mini-onderzeeër brengen heetwaterpluimen in kaart. bron: Woods Hole Oceanographic Institute (WHOI)klik op de afbeelding voor een grotere versie
Geheugen in de rots
Tivey’s team zocht daarom naar hele andere dingen dan warm water. Zij maakten gebruik van het magnetisch geheugen van gestolde lava. Als die vloeibare steen afkoelt en vast wordt, blijft de richting van het magnetische veld van de aarde erin opgeslagen. Maar de herverhitting in de buurt van een vent wist die informatie uit. Daarom hebben de rotsen in de buurt van zo’n heetwaterpluim een veel zwakker magneetveld dan de omringende oceaanbodem. Met de juiste sensor is dat heel goed te zien.
“Op een plaatje van de oceaanbodem hebben vents echte halo’s,” zegt Tivey. Tot honderd meter van de vent af hebben de rotsen een opvallend zwak magneetveld.
Vents zijn niet alleen interessant vanwege de aparte levensvormen die er leven, ze geven ook een kijkje in de lavahuishouding van bijvoorbeeld vulkanen. Om de bewegingen van continentale platen te begrijpen is dat soort informatie onmisbaar.
Tivey en zijn team hebben al interessante delen van de Atlantische oceaan in kaart gebracht, en zijn nu van plan zich op de Stille oceaan te richten. Door metingen te doen aan vulkanisch gesteente van een bekende leeftijd willen ze hun magneetsensoren nog beter afstellen. Op die manier willen ze de leeftijd van stukken oceaanbodem bepalen.
