kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Manisch depressieve mensen zijn dan weer verdrietig (depressief) en dan weer heel opgewekt (manisch). Deze stemmingen wisselen elkaar af waarbij de depressieve perioden langer duren dan de manische opleving. In deze manische perioden zijn mensen hyperactief, kennen ze minder angst, nemen ze meer risico en reageren ze heftiger op stimulerende middelen zoals cocaïne. Manisch depressieve mensen hebben vaak verstoringen in het 24-uursritme. Deze verstoringen kunnen een manische periode opwekken. Daarom denken de onderzoekers dat er een link is tussen het Clock-gen en de manische periode.

Muis vertoont manisch gedrag

Het Clock-gen is het belangrijkste gen dat betrokken is bij de regulatie van het slaap-waakritme. Om te bekijken of dit gen inderdaad een rol speelt in de manische periode is dit onderzoek gedaan. Omdat het lastig is om de rol van bepaalde genen te onderzoeken in mensen, moet dit in dieren gebeuren. Er zijn nog geen dieren bekend die hetzelfde gedrag vertonen als manische mensen. Daarom wilden de wetenschappers in dit onderzoek ook een diermodel ontwikkelen waarbij dieren hetzelfde gedrag vertonen als mensen.
De onderzoekers veranderden het Clock-gen bij muizen, waardoor het 24-uursritme verstoord raakte. Vervolgens bekeken ze of de muizen hyperactiever zijn, minder angstig zijn en heftiger reageren op cocaïne. Om te testen hoe angstig muizen zijn, worden ze op een kruis (elevated plus maze) gezet. De muis kan over het kruis lopen. Hierna wordt gekeken hoe lang de muizen in de gesloten armen zitten en hoe lang in de open armen. Hoe langer de muizen op de open armen (onbeschermd) zitten, hoe minder angstig ze zijn.

Het bleek dat de muizen actiever waren en minder angst (dus meer tijd op de open armen) vertoonden dan hun onbehandelde broertjes. Ook reageerden de muizen heftiger op cocaïne. Een laatste, belangrijke vinding was dat de gemuteerde muizen na behandeling met lithiumchloride, hetzelfde gedrag vertoonden als ‘normale’ muizen. Lithium is een medicijn dat vaak wordt gebruikt om manische depressiviteit te behandelen. Het medicijn blijkt dus ook in muizen te werken. De onderzoekers concludeerden dat het Clock-gen een rol speelt in de manische periode bij mensen én dat deze muizen een belangrijke rol kunnen spelen bij verder onderzoek naar de manische periode.

Depressieve muis?

Onduidelijk is of deze muizen ook depressieve perioden kennen, net zoals manisch depressieve mensen. Hiernaar moet nog verder onderzoek gedaan worden. Mocht dit zo blijken, dan is deze muis een zeer geschikt diermodel om de menselijke manische depressie na te bootsen.

Bron

Roybal et al. Mania-like behavior induced by disruption of CLOCK. PNAS, 2007