‘Oeps’-centrum in hersenen

‘Onze hersenen zijn beter in het oppikken van subtiele waarschuwingssignalen dan we tot nu toe dachten” zegt psycholoog Joshua Brown op 18 februari in Science. De resultaten van zijn onderzoek bewijzen dat. Het hersengebied dat reageert op het maken van fouten, de anteriore cingulate cortex, blijkt ook actief te zijn als er alleen maar een kans is op het maken van een fout’.

door

‘We wilden de theorie testen dat dit hersengebied niet actief wordt als gevolg van het maken van een fout, maar in plaats daar van als gevolg van de kans op het maken van een fout.’ Om dat te kunnen bewijzen moesten de wetenschappers een situatie creëren waarin geen fouten gemaakt werden, maar er wel een kans daarop bestond. Ze bedachten hiervoor een speciale test.

De proefpersonen moesten een simpele taak uitvoeren met plaatjes. Zonder dat ze het wisten, waren er twee verschillende versies: een blauwe en een witte. Bij de blauwe versie was de kans op het maken van fouten veel groter gemaakt dan bij de witte. Na afloop van het experiment hadden de meeste mensen dit verband niet door gekregen, maar hun onderbewuste reageerde wel! Met behulp van MRI maakten de onderzoekers elke 2,5 seconde een plaatje van de hersenactiviteit van de proefpersoon. Het zogenaamde oeps-gebied in de hersenen (het heet zo omdat het actief is wanneer je een fout maakt) vertoonde bij het zien van blauwe plaatjes een hoge activiteit.

Het oeps-centrum bevindt zich in de anterior singulate cortex en wordt actief als we fouten maken.

Het opvallende daaraan was dat het niet uitmaakte of er werkelijk een fout gemaakt werd of niet. Het ging om een waarschuwing vooraf: je hersenen merken het gevaar op, zonder dat jij je daar van bewust bent. Mogelijk verklaart dit waarom mensen soms al het gevoel hebben dat er iets mis is, nog voor dat er werkelijk iets gebeurt.
Daarnaast geeft het inzicht in bepaalde mentale stoornissen. Als dit gebiedje niet goed werkt of als het juist over-actief is, kan het gevolg daarvan zijn dat mensen helemaal verkeerd reageren in bedreigende situaties – ze hebben niet door dat ze risico’s nemen – of dat ze juist ongevaarlijke situaties als bedreigend ervaren.