Italiaanse biologen hebben op het Galápagos eiland Isabela roze landleguanen gevonden. De dieren vielen op doordat andere leguanen op de eilanden een gele kleur hebben. Onderzoek aan het DNA van de roze exemplaren wijst uit dat het hier ook echt om een aparte soort gaat.
De roze landleguaan van Galápagos eiland Isabela. Afbeelding: Gabrielle Gentile
Nooit gezien
De Galápagos is een eilandengroep, bestaande uit twaalf grote, vulkanische eilanden en ruim honderd aangrenzende, kleine eilandjes. De eilandengroep ligt op de evenaar, ongeveer duizend kilometer van de Zuid-Amerikaanse kust. Door hun vulkanische oorsprong, hebben de Galápagos eilanden een unieke flora en fauna. Toen Charles Darwin in 1835 een bezoek bracht aan de eilanden, vond hij verschillende soorten zee- en landleguanen. Deze dieren staan tegenwoordig bekend als de meest spectaculaire vertegenwoordigers van de soortenrijkdom van Galápagos.
Een gedeelte van de Galápagos eilandengroep. Op eilanden die grijs gekleurd zijn, komen leguanensoorten voor. Het grootste eiland op deze afbeelding is Isabela. Helemaal in het noorden van dit eiland zie je vulkaan Wolf aangegeven, hier werden de roze leguanen gevonden. Afbeelding: Gentile et al.
Darwin identificeerde, in zijn tijd op de eilanden, twee verschillende soorten landleguanen, die beiden een gele kleur hebben. In 1986 werd bij vulkaan Wolf op het eiland Isabela ineens een roze exemplaar gezien door boswachters van het Galápagos Nationaal Park. De roze landleguanen zijn door Darwin nooit gezien, omdat hij tijdens zijn expeditie vulkaan Wolf (de noordelijkste vulkaan van het eiland Isabela) niet wist te bereiken.
In de afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar zee- en landleguanen op de Galápagos eilanden. DNA-analyse van beide groepen heeft aangetoond dat landdieren tien en een half miljoen jaar geleden gescheiden werden van de zee-exemplaren. Verschillende soorten landleguanen ontstonden, volgens deze studies, pas ergens in het Pleistoceen (tussen 2,5 miljoen en 115.000 jaar geleden). In geen enkel DNA-onderzoek werd de roze landleguaan van Isabela tot nu toe meegenomen.
Mysterieuze afkomst
Italiaanse biologen van de Tor Vergata universiteit in Rome besloten DNA van de roze landleguaan te vergelijken met DNA van andere Galápagos leguanen. Belangrijkste conclusie van dit onderzoek is dat de roze landleguaan genetisch verschillend is van zijn gele neefjes en nichtjes, het gaat hier dus echt om een andere soort. Verder valt op dat de roze leguaan geen restanten van genen, afkomstig van gele landleguanen, in zijn DNA heeft. Dit betekent dat de roze soort niet is ontstaan door kruising tussen gele exemplaren.
Een exemplaar van één van de gele Galápagos landleguanen. In het DNA van de roze leguaan werden geen restanten van genen van deze gele neefjes en nichtjes gevonden. De roze landleguaan is dan ook niet ontstaan door kruising tussen twee gele exemplaren. Afbeelding: Gentile et al.
Zeeleguanen kunnen, in theorie, nog steeds voortplanten met landdieren. Maar in het DNA van roze exemplaren vonden de biologen ook geen sporen van de zeeleguaan. Voorplanting tussen zee- en landleguanen is hoogstwaarschijnlijk niet de manier waarop de roze soort het licht zag. De afkomst van de roze landleguaan op Isabela blijft voorlopig dus nog een mysterie. Wel is zeker dat het dier minimaal vijf en een half miljoen jaar geleden al gescheiden werd van de twee gele leguanensoorten, dus ruim voor het Pleistoceen.
Bronnen
An overlooked pink species of land iguana in the Galápagos, Gabriele Gentile et al., PNAS, 13 januari 2009
Zie ook:
- Charles Darwin Foundation
- Galápagos Conservancy
- El Niño grootste vijand van Galápagos (Kennislinkartikel van Reformatorisch Dagblad)
- Darwinjaar 2009
