Schoonheid in de wetenschap – Muizen en mensen

Prof. dr. Hans Galjaard vertelt over genetisch onderzoek aan muizen en mensen.

Meer over cellen en hun ontwikkeling

• Knutselen voor een gangmaker (Kennislink) – De ontwikkeling van het hart in een menselijk embryo is waanzinnig ingewikkeld.
• Je sterft waar je bij staat (Kennislink) – Levende cellen horen dood te gaan. Waarom? En wanneer komt de ‘echte’ dood?
• Spioneren in de celkern (Kennislink) – De laatste jaren maken nieuwe nano-technieken het mogelijk direct in cellen te kijken.
• Kleurige beelden van levende cellen (Bionieuws) – Eiwitten in levende cellen zien bewegen. Dat en nog veel meer is nu mogelijk met confocale lasermicroscopie waarbij een palet aan ‘gekleurde’, fluorescente eiwitten wordt gebruikt.
• Vertering door lysosomen (Natuurwetenschap & Techniek) – De cel verteert eigen celprodukten in kleine organellen, de zogenaamde lysomen. Onderzoekers verkrijgen steeds meer inzicht in de rol die lysosomen in de celstofwisseling spelen.

Meer over dierproeven en celkweek

• Knock-out-muis verklapt genfunctie
• Een kunststuk van celkweek en gentechnologie (Bionieuws) – Nobelprijs Geneeskunde ging ooit naar de knockout-muis
• De muis, het radicaal, en de dood (Bionieuws) – Een half jaar oude muis met een beginnende bochel. Ophoping van DNA-schade in mitochondriën maakt muizen vroeg bejaard.
• Depressieve muizen (Mare – Universiteit Leiden) – Wat gebeurt er bij depressie in het brein? Muizen geven een kijkje.
• Van oude muizen en genen die voorbij gaan (Bionieuws) – DNA herstellen en aflezen zijn als twee handen op een buik, blijkt uit muisonderzoek.
• Diepvriesmuis krijgt baby’s (Kennislink) – Het is Japanse biologen gelukt om klonen te produceren uit een muizenlichaam dat meer dan 16 jaar opgeslagen lag bij een temperatuur van -20°C.
• Vlees uit een petrischaaltje (Kennislink) – Cellen kweken is niet alleen nuttig voor onderzoek, maar maakt op een dag goedkoop en hopelijk lekker vlees uit het lab mogelijk.
• Varken klaar voor stamcellen (Ditisbiotechnologie.nl) – Niet alleen muizen, maar ook varkens zijn een belangrijk diermodel voor menselijke ziekten.

Meer over stamcellen

• Muizenjongen geboren uit stamcellen (Kennislink) – Stamcellen en embryo’s bijna hetzelfde ding. Onderzoekers laten zien waarom.
• De cellen van de reparatiedienst (Cicero (LUMC)) – Stamcellen gaan andere cellen repareren. Hopen we.
• Utrechtse stamcellen hechten aan muizenhart (Bionieuws) – Hartproblemen repareren kan later misschien met stamcellen. Utrechtse biologen zetten een eerste stap.
• Huidcel verandert direct in zenuwcel (Kennislink) – Stamcellen kweken is lastig, zeker voor goede therapie. Onderzoekers proberen de weg af te snijden.
• Stamcel impuls voor vruchtbaarheidsonderzoek (Ditisbiotechnologie.nl) – Oorzaken voor vruchtbaarheidsproblemen zijn onduidelijk. Stamcellen die in geslachtscellen veranderen, maken het onderzoek makkelijker.

Meer over zenuwcellen en het immuunsysteem

• Zenuwcel nekt zichzelf (Kennislink) – In een brein waarin Parkinson of Alzheimer ontstaat, werken zenuwcellen mee aan hun eigen ondergang.
• Genotmiddelen in de hersenen (Natuurwetenschap & Techniek) – Drugs ontspoort communicatie tussen zenuwcellen.
• Parkinson (NIBI) – De vorige Paus had het, Michael J. Fox heeft het, en wijlen Prins Claus had het: de ziekte van Parkinson.
• Onderdrukte afweer ruimt Alzheimer op (Kennislink) – β-amyloïd afzettingen in de hersenen van muizen met de ziekte van Alzheimer verdwijnen na onderdrukking van de afweer.
• Medisch onderzoek kan een stuk logischer (Kennislink) – Ontdekker van de sleutel van ons immuunsysteem wil de medische wereld op zijn kop zetten.
• Puzzelen met donororganen Universitair Medisch Centrum (LUMC)) – Orgaantransplantaties slagen niet altijd. Een donororgaan dat zijn vreemde afkomst te duidelijk laat zien, is al snel de klos: het immuunsysteem van de ontvangende patiënt gaat in de aanval.
• De schuilplaats van HIV (Kennislink) – Medicijnen tegen HIV remmen het virus, maar roeien het niet volledig uit. Wetenschappers vermoeden daarom dat het virus zich verstopt op een plaats waar medicijnen er niet bij kunnen.
• Waarom we nog steeds een blinde darm hebben (Bionieuws) – Dat lastige aanhangseltje blijkt belangrijk te zijn voor onze afweercellen.

Doe mee aan de fotowedstrijd

• Fotowedstrijd Schoonheid in de wetenschap

Beluister alle audiofragmenten

• Overzichtspagina Schoonheid in de wetenschap