Jongvolwassenen die veel lijden aan slapeloosheid lopen later meer risico op een depressie. Dat ontdekte de Zwitserse psychiater Jules Angst nadat hij 591 mannen en vrouwen gedurende 20 jaar volgde. Uit een ander onderzoek blijkt dat hetzelfde geldt voor ouderen. Psychiater Wilfred R. Pigeon voegt daar aan toe dat ouderen bovendien meer kans lopen op andere ziekten als diabetes en hartaandoeningen.
Voorheen dachten wetenschappers dat slapeloosheid een symptoom was van depressie, maar beide psychiaters trekken op basis van hun onderzoek een andere conclusie. Zij zien slaapproblemen – niet in slaap kunnen komen of blijven, te vroeg wakker worden – als een oorzaak van depressie.
Het Waak-slaap centrum Amsterdam denkt dat ongeveer 1 op de 5 Nederlanders slaapproblemen heeft. Victor Spoormaker – slaap- en droomonderzoeker aan de Universiteit Utrecht – is wat pessimistischer. Hij denkt dat zo’n 40% slaapklachten heeft.
Omdat dit een radicaal nieuwe kijk op het verband tussen depressie en slapeloosheid is, stelt Pigeon zich voorzichtig op en benadrukt dat zijn onderzoek niet was bedoeld om zo’n oorzaak-gevolg relatie vast te stellen. De Amerikaanse arts Daniel J. Buysse, die samenwerkte met Angst, is stelliger. Hij zegt dat de resultaten laten zien dat slapeloosheid wordt gevolgd door depressie, en niet andersom. Bovendien bleek uit het onderzoek van Angst dat slaapproblemen niet vanzelf overgaan, maar zelfs erger worden. Met alle gevolgen van dien.
Meer slaapwandelen na slaaptekort
Die gevolgen beperken zich overigens niet tot een grotere kans op depressie. Drie Canadese neurologen lieten 40 mensen met slaapproblemen overnachten in een speciaal onderzoekscentrum. Zij ontdekten dat mensen tot drie keer toe meer gaan slaapwandelen als ze te weinig slaap krijgen. Bovendien steeg na slaaptekort het aantal slaapwandelaars in het onderzoek van ongeveer de helft naar 90%.
Ruim de helft van de Nederlanders voelt zich moe bij het opstaan. Een op de zes mensen valt wel eens in slaap tijdens een sociale gelegenheid, bijvoorbeeld op een feestje of in de bioscoop. Misschien dat de speciale ‘lekker-warm-slapen-pyjama’ van Raymann en collega’s in de toekomst voor hen een oplossing is.
Speciale pyjama tegen slapeloosheid
Overigens is er aan slapeloosheid wel wat te doen. De Nederlandse neurowetenschapper Roy Raymann heeft namelijk aangetoond dat de huidtemperatuur erg veel invloed heeft op slapende hersenen. En door de huid met een speciale pyjama iets te verwarmen – maar 0,40 graden Celsius – konden de wetenschappers iemand dieper laten slapen en minder vaak laten wakker worden. Raymann en zijn collega’s hebben een NWO-subsidie gekregen om hun onderzoek naar een middel tegen slapeloosheid voort te zetten.
Zie ook:
- Slaaptekort maakt depressief (Kennislinkartikel)
- Wat gebeurt er in ons hoofd als we slapen en dromen? (Kennislinkartikel)
- Nederlanders slapen te weinig (Kennislinkartikel)
- Kwart Nederlanders heeft een slaapstoornis, 40% slaapklachten
- Insomnia linked to depression in young adults (Engels)
- Insomnia may perpetuate depression in some elderly patients (Engels)
- Lack of sleep can provoke sleepwalking (Engels)
- Nederlandse onderzoeker toont invloed van huidtemperatuur op nachtrust aan
- Waak-slaap centrum Amsterdam doet onderzoek naar o.a. slapeloosheid
