kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. Superglibberigheid op de nanoschaal

   woensdag, 3 november 2010 · Nieuws

   Wrijving zet nuttige energie om in nutteloze warmte en verspilt zo minstens vijf procent van alle welvaart in de wereld. Fysicus Joost Frenken wil wrijving tot vrijwel nul reduceren met nanostructuren op basis van grafeen. Dankzij een beurs, de ‘Advanced ERC Grant’, van 2,5 miljoen euro kan hij dit onderzoek nu in een stroomversnelling brengen.

   Auteurs: Arnout Jaspers en Barry van der Meer

2. Bij overschrijding van de norm: verdunnen

   vrijdag, 3 december 2004 · Nieuws

   Dioxine duikt met enige regelmaat in de voedselketen op. Recent belandde dit gif via aardappelschillen van fritesfabrikant McCain in veevoer en daarna in melk. Tijdelijke overschrijding van de norm is geen reden tot paniek, maar over die normen zijn de deskundigen het niet eens.

   Auteur: Arnout Jaspers

3. Wereldwijde webcam op heelal

   woensdag, 6 oktober 2004 · Nieuws

   Voor het eerst zijn live waarnemingen gedaan met een netwerk van radiotelescopen, dankzij supersnelle internet-verbindingen.
   
   Een virtuele telescoopschotel die de halve aardbol bedekt, kan nu ook inspelen op onverwachte fenomenen aan de hemel…

   Auteur: Arnout Jaspers

4. Exoplaneet verraadt zich door ‘karrespoor’

   dinsdag, 7 september 2004 · Achtergrond

   Aardse telescopen die nu in aanbouw zijn, met name ALMA, zullen planeten rond andere sterren veel makkelijker kunnen vinden dan tot nu toe werd aangenomen. Exoplaneten verraden zich doordat ze een duidelijk, ringvormig spoor trekken in de stofwolk die jonge sterren omhult.

   Auteur: Arnout Jaspers

5. SINFONI ziet opflakkeren zwart gat

   maandag, 30 augustus 2004 · Nieuws

   Een nieuw instrument op de Very Large Telescope in Chili heeft het zwarte gat in het centrum van ons Melkwegstelsel op heterdaad betrapt terwijl het opvlamde. Waarschijnlijk werd toen een ster of gaswolk verzwolgen. SINFONI kijkt dwars door mist en stof in het heelal heen en maakt duizenden spectra tegelijk van een object.

   Auteur: Arnout Jaspers

6. Afstanden in het heelal

   vrijdag, 9 juli 2004 · Achtergrond

   Astronomen kunnen niet op reis naar hun onderzoeksobjecten, en ze hebben a priori geen idee op welke afstand sterren, planeten en andere hemellichamen staan. De meest directe methoden om afstanden te meten werken alleen in ons eigen zonnestelsel en z’n directe omgeving. In de loop der tijd zijn allerlei slimme, maar indirecte methoden ontwikkeld om ook de afstanden tot heel verre objecten te bepalen.

   Auteur: Arnout Jaspers

7. Pleitbezorger eeuwig heelal overleden

   vrijdag, 25 juni 2004 · Achtergrond

   Een van de laatste astronomen die de Oerknal-theorie nog bestreed, Thomas Gold, is dinsdag 22 juni overleden, 84 jaar oud. Samen met Fred Hoyle en Hermann Bondi stelde Gold daar de ‘steady state’ theorie tegenover, waarin het heelal – op grote schaal bekeken – niet verandert.

   Auteur: Arnout Jaspers

8. VISIR geeft aardse telescoop buitenaards zicht

   donderdag, 13 mei 2004 · Achtergrond

   De ESO Very Large Telescope in Chili heeft er weer een goeddeels Nederlands instrument bij: de eerste opnamen zijn gemaakt met VISIR (VLT Imager Spectrometer in the InfraRed). Deze geavanceerde infrarood-camera en –spectrometer is eind maart gemonteerd onder Melipal, een van de vier 8,2 meter VLT-telescopen die op de berg Paranal in Chili staan.

   Auteur: Arnout Jaspers

9. Stervende ster blaast rook-kringen

   dinsdag, 11 mei 2004 · Achtergrond

   Stervende sterren blazen zich op tot planetaire nevels met bizarre gedaantes, die toch natuurkundig te verklaren zijn. Computersimulaties maken duidelijk wat de Hubble ruimtetelescoop in de Rode Rechthoek ziet

   Auteur: Arnout Jaspers

10. Sterrengraf van ijs en vuur

    dinsdag, 4 mei 2004 · Achtergrond

    Een van de helderste planetaire nevels is NGC 6302, de Vlinder Nevel. In z’n centrum ligt een extreem hete, stervende ster, die wordt verduisterd door wolken hagel en stof. Een nieuwe Hubble opname onthult meer details.

    Auteur: Arnout Jaspers

11. Einsteins vergrootglas ontdekt exoplaneet

    vrijdag, 16 april 2004 · Achtergrond

    Voor het eerst is een planeet rond een andere ster gevonden met de ‘microlens’-methode. Die maakt handig gebruik van Einsteins ontdekking dat elk zwaar voorwerp, net als een lens, licht afbuigt. De planeet, op 17.000 lichtjaar afstand, verraadde z’n aanwezigheid door even het licht te versterken van een achterliggende ster op 24.000 lichtjaar afstand, waar hij toevallig voorlangs schoof.

    Auteur: Arnout Jaspers

12. Kettingbotsing produceert zwart gat

    donderdag, 15 april 2004 · Achtergrond

    In een cluster van jonge sterren kan de verkeersdrukte zo hoog oplopen, dat in relatief korte tijd tientallen zware sterren in het centrum met elkaar in botsing komen en samensmelten tot een monsterachtig grote ster. Die stort vervolgens ineen tot een ‘middenklasse’ zwart gat van ongeveer duizend zonsmassa’s.

    Auteur: Arnout Jaspers

13. Turbulentie in de Melkweg

    dinsdag, 13 april 2004 · Achtergrond

    De sterren die nu in de buurt van de zon staan, waren vroeger verspreid over een groot deel van ons Melkwegstelsel. Astronomen zijn erin geslaagd de film terug te draaien.

    Auteur: Arnout Jaspers

14. Aardachtige planeten geen buitenbeentje

    vrijdag, 12 december 2003 · Achtergrond

    Planeten zoals de aarde zijn elders nog niet gevonden. Maar volgens computersimulaties wemelt het heelal ervan.

    Auteur: Arnout Jaspers

15. Monster-ster heeft vorm rugbybal

    woensdag, 26 november 2003 · Achtergrond

    Wat is er aan de hand in de labiele reus Eta Carinae? De Interferometer van de Europese Very Large Telescope in Chili drong voor het eerst door in het hart van deze bizarre ster.

    Auteur: Arnout Jaspers