Sneeuwpracht
Achtergrond · Mooi winterplaatje. Maar de ware pracht van sneeuw zit in het detail. Sneeuwvlokken zijn misschien wel de mooiste ijskristallen die er zijn. Je moet alleen even goed kijken. Meer »
Nieuws & Achtergrond
Astronomen verklaren spoorloze elektronen
6 feb 2012
·
Nieuws
·
Sinds het lanceren van de eerste satellieten is het bekend dat er rond onze planeet een zee zweeft van vrije elektronen die gevangen zitten in het aardmagnetische veld. Waar wetenschappers hun hoofden lang over braken was dat deze zee soms plots helemaal leeg loopt om zich daarna weer langzaam te vullen. Ze weten nu waarom.
Weg lijkt vrij voor grafeenchips
3 feb 2012
·
Nieuws
·
Het ‘wondermateriaal’ grafeen lijkt zijn naam in elektronica waar te gaan maken. Een team van de Universiteit van Manchester, onder wie Nobelprijswinnaars Andre Geim en Konstantin Novoselov, slaagde erin voor het eerst een transistor van grafeen te maken die geschikt is voor toepassing in computerchips. Dat schrijven ze deze week in het tijdschrift Science.
“We onderschatten wat kinderen aankunnen”
3 feb 2012
·
Nieuws
·
Over meertaligheid bestaan allerlei vooroordelen. Zo denken nog steeds veel mensen dat een meertalige opvoeding nadelig is voor de verwerving van het Nederlands. Maar het tegendeel is waar, zegt Leonie Cornips, auteur van het pas verschenen boekje Eigen en vreemd. Meertaligheid in Nederland.
Geen arseen in DNA arseenbacterie
3 feb 2012
·
Nieuws
·
De arseenbacterie, die ruim een jaar geleden beschreven werd door NASA-wetenschapper Felisa Wolfe-Simon, heeft helemaal geen arseen in zijn DNA. Dat blijkt uit onderzoek van de Canadese microbiologe Rosie Redfield in samenwerking met Amerikaanse chemici van Princeton University.
Wat vooraf ging aan de megauitbarsting
3 feb 2012
·
Nieuws
·
De uitbarsting van de Santorini van 1600 BC in de Egeïsche Zee (Griekenland) leidde de val van de Minoïsche beschaving in. Zulke enorme uitbarstingen komen zeer zelden voor. Daarom weten we nauwelijks wat er gebeurt bij deze vulkanen voor de uitbarsting, en ook niet hoe lang van te voren er voortekenen zullen zijn. Daar is nu verandering in gekomen door nieuw onderzoek.
Taalfout maakt in één klap duidelijk hoe bijzonder iemand is
3 feb 2012
·
Nieuws
·
‘Ik ben een van de zeldzame mannen die niet de hele dag aan seks denkt.’ De grammaticale fout in deze zin – ‘denkt’ hoort ‘denken’ te zijn – wordt in 80 procent van dergelijke constructies gemaakt. Taalwetenschappers van de Radboud Universiteit hebben een verklaring, die ze zaterdag 4 februari presenteren op de jaarlijkse ‘Taalkunde in Nederland’-dag.
Religie van betekenis op school
2 feb 2012 · Nieuws · Wat betekent het nog een christelijke school te zijn als de meeste leerlingen van huis uit een hindoestaans, islamitisch of helemaal geen geloof meekrijgen? Marike Faber promoveert deze week aan de Universiteit Utrecht op haar onderzoek naar wat tegenwoordig nog achter religieuze schoollabels schuilgaat.
Alternatieve hybride: ook zuinig, maar goedkoper
Achtergrond · Het kan altijd beter, zo ook met hybride auto’s. De wagens met elektromotor sparen brandstof en dus het milieu, maar zijn nog vrij prijzig. Promovendus Koos van Berkel (TU/e) werkt aan een alternatief. In plaats van een batterij bevat zijn mecHybrid een vliegwiel. Hiermee ben je goedkoper uit, terwijl je ook zuinig rijdt.
Spiercellen op de massagebank
1 feb 2012 · Nieuws · Veel mensen houden er wel van: een lekkere massage na het sporten of ter ontspanning. Maar wat maakt een goede massage nou eigenlijk zo fijn? Een team van Canadese wetenschappers heeft voor het eerst de biologische effecten van een massage op onze spiercellen onderzocht.
Gedachtelezen kan echt, en is nuttig ook
1 feb 2012 · Nieuws · Toen het lichaam van Jean-Dominique Bauby door een herseninfarct compleet verlamd was, op zijn linkeroog na, schreef hij een boek. Hij deelde zijn gedachten met honderdduizenden oogknippers. Dat kan beter, laat nieuw onderzoek zien: iemands gedachten lees je razendsnel af uit hersenactiviteit.
Cubaanse vrouwen en de revolutie
Achtergrond · Cuba, een van de weinige landen dat nog een communistisch regime heeft. En ook nog eens een dictator met de daarbij horende ellende. Censuur, geheime dienst, angst…. Maar niet alles is slecht aan de revolutie van 1959. De positie van de vrouwen maakte een positieve ontwikkeling door.
Het 1000-dollar-genoom: zijn we er al?
Achtergrond · Fabrikanten van DNA-machines proberen al jaren de kosten voor het sequensen van een menselijk genoom onder de duizend dollar te krijgen. Verbeterde machines die steeds sneller en goedkoper zijn verschijnen aan de lopende band. Dan moet er toch schot in de zaak komen zou je denken…
Drijvende krachten
31 jan 2012 · Nieuws · Welke kracht beweegt de Euraziatische plaat waarop wij leven over de aardbol? Met name stroming van de mantel, ontdekte Karin Warners-Ruckstuhl, hoewel het geduw van onze buren ook een flinke invloed heeft op de koers. Op 24 februari verdedigt ze haar proefschrift over de drijvende krachten achter plaatbewegingen.
Koraalriffen binnen de poolcirkel
Achtergrond · Als we aan koraalriffen denken, zien we een ondiepe, tropisch warme oceaanbodem voor ons met veelkleurige koralen en veel vissen. Toch? Echter, de meerderheid van de koralen leeft verrassend genoeg op meer dan 50 m diepte in koude wateren. Wat weten we over deze koralen? Waarin verschillen ze van tropische koralen? Zijn ze net als hun tropische verwanten ook in gevaar?
Wiskunde brengt woestijnvorming in kaart
30 jan 2012 · Nieuws · Vorige week promoveerde Sjors van der Stelt aan de universiteit van Amsterdam. Hij deed onderzoek naar de wiskundige modellering van woestijnvorming. Uit zijn model wordt onder meer duidelijk waarom er gaten ontstaan in met grasmatten beplante woestijnen, iets wat interessant kan zijn voor onder andere ecologen.
De kronkelige weg naar Auschwitz
Achtergrond · Op 27 januari is het Holocaust Memorial Day. Op die dag in 1945 bevrijdde het Sovjetleger Auschwitz. Zonder twijfel was de Holocaust een misdaad zonder precedent. En het lijkt misschien onlogisch, maar de meeste historici zijn het er nu over eens dat er geen ‘masterplan’ aan ten grondslag lag.
Archaeopterix zo zwart als een kraai?
27 jan 2012 · Nieuws · Kijken we naar Jurassic Park, dan heeft iedere dino een kleur. We weten echter niet welke kleur uitgestorven dieren hadden. Althans, meestal, want de laatste jaren zijn wetenschappers hard op weg om veel fossielen een kleurtje te geven. Hoe zit het met de kleur van bekendste oervogel, de Archaeopterix?
Engels voor gevorderden
27 jan 2012 · Nieuws · Van studenten Engels wordt verwacht dat zij een niveau bereiken dat het niveau van een moedertaalspreker nadert. Om taalleerders op dit hoogste niveau van dienst te zijn, deed promovendus Philip Springer corpusonderzoek naar verschillen tussen gevorderde taalleerders en moedertaalsprekers.
Eindelijk: embryonale stamcellen presteren
Achtergrond · Hoera! Amerikaanse wetenschappers publiceerden deze week de resultaten van de allereerste klinische test met embryonale stamcellen. Blinde patiënten kregen gekweekte pigmentcellen ingespoten in hun oog, waardoor hun zicht iets verbeterde. Maar belangrijker nog, de therapie lijkt veilig te zijn. Gaat stamceltherapie dan nu eindelijk zijn weg vinden?
Kleur gifkikker voorspelt giftigheid
26 jan 2012 · Nieuws · Gifkikkers van de soort Dendrobates pumilio zijn er in allerlei kleuren. Er is een enorme variatie in de giftigheid van die verschillende kleurvormen. Met name vogels kunnen aan de kleur van een kikker zien hoe giftig hij is. Dat blijkt uit onderzoek van de Groningse gedragsbiologe Martine Maan en haar Amerikaanse collega Molly Cummings.
Schrikkelseconde komt met de schrik vrij
Achtergrond · Even leek het erop dat het einde van de schrikkelseconde nabij was. Een aantal landen wil van de extra seconde af, maar een internationale top besloot deze week dat het voor afschaffen nog te vroeg is. Al jaren is er veel te doen om die ene luttele seconde – waarom eigenlijk? Alles over de schrikkelseconde in vijf vragen.
Grillig genoom
24 jan 2012 · Nieuws · Wees waakzaam bij stamceltherapie. Dat is de boodschap van Franse wetenschappers die ontdekten dat de chromosomen van hersencellen gekweekt uit stamcellen weleens afwijkingen vertonen: een fout die ook vaak voorkomt bij kankercellen. Extra kwaliteitscontroles op cellen bestemd voor celtherapie zijn daarom niet overbodig.
Mysterie voorkomen diamanten opgelost
24 jan 2012 · Nieuws · Diamanten vormen op honderden kilometers diepte. Daar kunnen we natuurlijk niet bij. Gelukkig stijgen de diamanten met magma mee naar het aardoppervlak. Hoe dat kan?
Een bult zoet water op de Noordelijke IJszee
24 jan 2012
·
Nieuws
·
Op de Noordelijke IJszee bevindt zich een enorme bult zoet water. Deze is in de periode van 2002 tot 2010 ongeveer 15 cm hoger geworden, blijkt uit satellietmetingen. Mocht de wind gaan draaien en dit ijskoude water de Atlantische Oceaan in stromen, dan zou het in Europa wel eens lekker fris kunnen worden ..
Zicht op moleculaire zelfassemblage
24 jan 2012 · Nieuws · Chemici van de Technische Universiteit Eindhoven beschrijven in Nature hoe de stapeling van losse moleculen tot grote, supramoleculaire structuren is te beïnvloeden. Het onderzoek kan de productie verbeteren van uiteenlopende producten als organische zonnecellen, plastic elektronica en zelfreparerende coatings.
In het ruimtelab bij TNO
Achtergrond · Nederland schiet op eigen houtje geen raketten de ruimte in, maar toch gebeurt er binnen de landsgrenzen genoeg op ruimtevaartgebied. Eén van de hotspots is Delft. Daar zit TNO, die onderdelen ontwikkelt voor satellieten en telescopen. Kennislink ging daar een dagje het lab in om te kijken wat er gebeurt.
Nieuwe media veranderen gebruik stad
23 jan 2012 · Nieuws · De opkomst van digitale en mobiele media heeft belangrijke gevolgen voor de manier waarop mensen stedelijke ruimtes gebruiken en ervaren. Dat blijkt uit onderzoek van promovendus Martijn de Waal van de Rijksuniversiteit Groningen.
Knutselen aan gevaarlijke virussen
Achtergrond · Eind vorig jaar zorgde viroloog Ron Fouchier voor flink wat opschudding toen hij meldde dat het hem gelukt was een besmettelijke variant van het vogelgriepvirus te maken. Waar gaat de discussie eigenlijk over?
Specials
Vaak koppen gevaarlijk voor het brein
Voetballers die vaker dan 1000 keer per jaar koppen hebben een vergrote kans op hersenletsel. En wat is er precies aan de hand met de hersenen van Alzheimer- en Parkinsonpatiënten? Op welke manier kan onderzoek met stamcellen helpen bij het genezen van deze neurologische aandoeningen? Bekijk het komende woensdag bij Labyrint
Gastcolumn: vinden we Higgs dit jaar?
Afbeelding: © CERN
Dit jaar wordt hét jaar voor het Higgsdeeltje: of we vinden hem, of hij bestaat niet. De speurtocht naar het illustere deeltje is in zijn laatste fase aanbeland. Stan Bentvelsen, projectleider van het Nederlandse onderzoek aan de ATLAS-detector, blikt in een gastcolumn voor Kennislink alvast vooruit op een belangrijk jaar voor de natuurkunde.
Quizzen met de Taalstudio
De Talenquiz bevat iedere maand acht prikkelende vragen over taal en is bedoeld voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Op Kennislink kun je de quiz maandelijks downloaden in PDF-formaat. De vragen van deze maand:
Quiz gemist? Ga naar het archief van de Talenquiz.
Quizzen met de Praktijk
Met de wetenschapsquizzen van de Praktijk ontdek je elke maand de wetenschap achter het nieuws. De antwoorden van deze maand:
- Antwoorden Science-quiz ‘Expert’, nr. 4, jaargang 10
- Antwoorden Science-quiz ‘Next Level’, nr. 4, jaargang 7
Quiz gemist? Ga naar het Science-quizzen archief.
Sciencepalooza
Op Sciencepalooza geven jonge wetenschappers en wetenschapsjournalisten uit verschillende vakgebieden hun visie op de wetenschap en duiding aan het dagelijkse nieuws.
Weetlogs
Weetlogs is een onderdeel van Scilogs.be: hét Nederlandstalige blogportaal voor wetenschap, aangedreven door Eos-magazine, Psyche&Brein en Scientific American (NL-talig). Treed de biotoop binnen van meer dan dertig bloggende wetenschappers en wetenschapsjournalisten.
W24 Science Flash
Het laatste nieuws uit de wetenschap bij Wetenschap24.
Wetenschap24 is de wetenschapsportal van NTR, science center NEMO, Kennislink en de VPRO. Elke dag maakt W24 een nieuwe Science Flash en brengt nieuws en achtergronden uit de wetenschap.
Wetenschapsforum
Vragen over wetenschap of wil je gewoon met anderen discussiëren over wat je op Kennislink gelezen hebt? Ga dan naar het grootste online wetenschapsforum van Nederland:
Agenda
symposium Symposium over de wereld van de Galilea-archeologie
6 februari 2012 7 februari 2012
Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden
Interesse in de recente ontdekking van een synagoge in Galilea bij Horvat Kur? Kom naar het symposium 'Architecture and Liturgy' op 6 en 7 februari. (Avondlezing voor breed publiek op 7 feb.) Meer…
lezing Lood om oud ijzer?
woensdag, 8 februari 201219:3022:30
Burgerweeshuis, Bagijnenstraat 9, Deventer
In het Science Café Deventer legt prof. Jilt Sietsma (TU Delft) uit dat voor het maken van nieuwe of vervangende materialen meer inzicht in de eigenschappen en het gedrag van de materialen nodig is. Dat kan met een STM-microscoop die live wordt gedemonstreerd. Meer…
lezing Depressie, een hersenontwikkelingsstoornis
donderdag, 9 februari 201220:0022:30
Studium Generale Maastricht, Tongersestraat 53, Maastricht, collegezaal
Dick Swaab (bekend van het boek 'Wij zijn ons brein') bespreekt de verschillende hersensystemen die betrokken zijn bij een depressie en de therapeutische consequenties daarvan. Meer…
evenement Taalkunde Olympiade
zaterdag, 11 februari 201209:0017:00
Universiteit Leiden, Lipsiusgebouw, Cleveringaplaats 1
De Taalkunde Olympiade is bedoeld voor leerlingen uit 4, 5 en 6 vwo die geïnteresseerd zijn in taal én logica. Meer…
tentoonstelling ‘Sites in the city’
30 september 201118 februari 2012
Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden
(Gelijknamig symposium: 9 januari 2012) In Egypte moet veel cultureel erfgoed wijken voor erfgoed uit de tijd van de farao's, massatoerisme en stadsuitbreiding. Twee fotografen hebben zo veel mogelijk Koptische kerken, moskeeën, oude stadsvilla's en andere gebouwen gefotografeerd, voordat ze definitief zouden verdwijnen. Meer…
science café KennisCafé | Valse wetenschap
maandag, 20 februari 201220:0022:00
De Balie, Kleine Gartmanplantsoen 10, 1017 RR Amsterdam
Recente fraudegevallen laten zien hoe hoogleraren met gegevens rommelen of hele stukken van collega’s overschrijven zonder bronvermelding. Ondermijnt de enorme ratrace in de wetenschap, inclusief publicatiedruk, de betrouwbaarheid van de wetenschap? En wie houdt die eigenlijk in de gaten? Meer…
lezingenserie Hoorcolleges Taalverloedering
16 februari 201215 maart 2012
Universiteit Leiden, Lipsiusgebouw (1175), Cleveringaplaats 1, zaal 011
Hoe komt het dat onze taal voortdurend aan het veranderen is? En moeten we ons zorgen maken of juist verheugen in de vitaliteit van onze taal? Marc van Oostendorp gaat in op deze vragen tijdens vier hoorcolleges, georganiseerd door Studium Generale Leiden. Meer…
