kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. De hoofdprijs in de Nederlandse wetenschap

   maandag, 6 juni 2011 · Achtergrond

   Elk jaar stijgt in academisch Nederland in juni de spanning tot grote hoogte. Het is weer tijd voor de uitreiking van de Spinozapremie, de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland. Krijgt die ene toponderzoeker dit jaar eindelijk de erkenning die hij verdient? Of moet hij nog nét iets harder zijn best doen om de ultieme beloning te krijgen?

   Auteur: Erica Renckens

2. “Spring zelf door die hoepel!”

   maandag, 16 mei 2011 · Nieuws

   Mensen proberen al jaren om dieren taal aan te leren; meestal zonder veel succes. Amerikaanse onderzoekers proberen nu een nieuwe tactiek: ze ontwikkelen een nieuwe taal gebaseerd op de geluiden die dolfijnen maken. Zo hopen ze in de toekomst werkelijk met dolfijnen te kunnen communiceren.

   Auteur: Erica Renckens

3. De kunst van het ontwijken

   woensdag, 11 mei 2011 · Nieuws

   Politici zijn er vaak heel goed in. Ze reageren uitgebreid op een vraag, maar echt antwoord geven doen ze niet; en meestal komen ze er nog mee weg ook. Todd Rogers en Michael Norton onderzochten hoe het kan dat het de meeste mensen helemaal niet opvalt dat iemand ontwijkend antwoordt.

   Auteur: Erica Renckens

4. “Dat zei mijn vrouw gisteravond ook!”

   dinsdag, 3 mei 2011 · Nieuws

   Het is misschien wel de bekendste grap op de werkvloer: iemand zegt iets onbedoeld dubbelzinnigs waarop een collega reageert met “Dat zei mijn vrouw gisteravond ook!” Amerikaanse taalkundigen hebben software ontwikkeld die precies aanvoelt wanneer de klassieker gepast is.

   Auteur: Erica Renckens

5. De computer als assistent-taalkundige

   woensdag, 20 april 2011 · Nieuws

   In het pre-computertijdperk was tekstanalyse vaak monnikenwerk. Tegenwoordig fungeert de computer als assistent-onderzoeker. Dankzij computerlinguïstiek is het mogelijk om een grootschalige en consistente analyse te maken van een ‘corpus’, een grote verzameling teksten. Dirk Bakker zette deze techniek in voor zijn promotieonderzoek naar een oude Syrische tekst.

   Auteur: Erica Renckens

6. Het nut van de rode pen

   dinsdag, 19 april 2011 · Nieuws

   Een tekst schrijven in een vreemde taal is geen eitje. En als je je tekst vervolgens vol met rode correcties terugkrijgt, zakt de moed je al helemaal in de schoenen. Is het niet beter om gewoon heel veel te oefenen? Nee! Uit onderzoek van Catherine van Beuningen blijkt dat je de vreemde taal beter leert mét correctieve feedback.

   Auteur: Erica Renckens

7. Taalkenmerken niet universeel, maar familiair

   donderdag, 14 april 2011 · Nieuws

   Noam Chomsky, een beroemd taalkundige, beweert dat alle talen ter wereld zijn opgebouwd uit dezelfde bouwstenen. Nieuw onderzoek toont echter aan deze bouwstenen helemaal niet universeel zijn, maar binnen de taalfamilie worden doorgegeven. Chomsky’s beroemde theorie lijkt hiermee onderuit gehaald te zijn.

   Auteur: Erica Renckens

8. De ‘dirty mind’ van ons mobieltje

   maandag, 11 april 2011 · Achtergrond

   T9, de software op onze mobieltjes die snel sms’en mogelijk maakt, gaat soms nèt iets te kort door de bocht. Dat resulteert regelmatig in grappige, en soms ronduit pijnlijke fouten. De bezoekers van Kennislink stuurden hun leukste T9-verwarringen op.

   Auteur: Erica Renckens

9. Natrillingen in het slakkenhuis

   vrijdag, 8 april 2011 · Nieuws

   Geluidsgolven brengen onze trommelvliezen in beweging, en komen uiteindelijk aan bij piepkleine trilhaartjes in het slakkenhuis. Uit recent onderzoek blijkt dat deze trilhaartjes ook nog doortrillen als het geluid allang voorbij is. Wat de functie hiervan is, weten de onderzoekers niet, maar het zou wel kunnen verklaren waarom we hele korte pauzes in een geluidssignaal niet kunnen waarnemen.

   Auteur: Erica Renckens

10. Persoonlijkheid bepaalt taalgebruik

    vrijdag, 1 april 2011 · Nieuws

    De manier waarop je in het leven staat bepaalt de manier waarop je spreekt. Iemand die extravert is spreekt sneller, luider en gevarieerder in toonhoogte dan iemand die introvert is. Ook spreekt hij vaker in de eerste persoon enkelvoud, met minder lidwoorden en minder ontkenningen. Uit Amsterdams onderzoek blijkt nu ook dat extraverte mensen abstractere taal gebruiken.

    Auteur: Erica Renckens

11. Een rechterhand met twee linkerhanden

    dinsdag, 22 maart 2011 · Nieuws

    Rechtshandigen geven opvallend vaak de voorkeur aan objecten rechts in hun blikveld. En linkshandigen juist aan links. Maar wat nu als onze dominante hand tijdelijk even uitgeschakeld is? Maken we onze keuzes wel zo rationeel als we zelf denken? Onderzoeker Daniel Casasanto denkt van niet.

    Auteur: Erica Renckens

12. Kou of cow? De context bepaalt

    woensdag, 16 maart 2011 · Nieuws

    Als je meerdere talen kunt verstaan, moet je telkens razendsnel bepalen in welke taal er tegen je gesproken wordt. Zeggen ze ‘cow’ of ‘kou’? En ‘mail’ of ‘meel’? De context en je vaardigheid in de tweede taal bepalen hoe makkelijk je deze keuze maakt.

    Auteur: Erica Renckens

13. Korte woordjes om de vaart erin te houden

    maandag, 28 februari 2011 · Nieuws

    ‘Het’, ‘in’, ‘huis’ — het Nederlands zit vol met korte woordjes. Lange tijd dacht men dat deze woordjes zo kort zijn, omdat ze vaak gebruikt worden. Uit pure efficiëntie dus. Amerikaanse onderzoekers tonen nu aan dat de informatie die een woord bevat beter voorspelt hoe lang een woord is. Korte woordjes bevatten weinig inhoud en geven daarmee rust tussen de lange, betekenisvolle woorden.

    Auteur: Erica Renckens

14. Vroeger? Dat ligt in het oosten

    vrijdag, 25 februari 2011 · Achtergrond

    Op een tijdsbalk is links het verleden en rechts later in de tijd. Logisch. Toch? Hoe we over tijd en ruimte denken blijkt afhankelijk te zijn van de taal die we spreken. Sommige volken plaatsen daarom het verleden juist rechts en andere zelfs altijd in het oosten.

    Auteur: Erica Renckens

15. Watson weet het beter

    donderdag, 17 februari 2011 · Nieuws

    Watson, de supercomputer van IBM, heeft het geflikt: na drie avonden in het Amerikaanse programma Jeopardy! heeft hij de twee beste menselijke spelers ooit verslagen. Een hele prestatie, want het spel draait om taal, en Watson kan eigenlijk alleen rekenen. Hoe deed hij dat? En hoe lang gaat het duren voordat iedereen een Watson in huis heeft?

    Auteur: Erica Renckens