Kunst door een bierglas
De vervormde schedel op een schilderij van Hans Holbein wordt wat beter zichtbaar als je door een glas kijkt. Zijn anamorfose inspireert vandaag nog steeds andere kunstenaars én wiskundigen.
De kubus is een ruimtevuller, omdat je met louter kubusvormige bouwstenen de ruimte geheel zou kunnen vullen. Wiskundigen en kristallografen hebben in de loop van de tijd ook andere ruimtevullers gevonden, maar vooralsnog ontbreekt het overzicht van wat alle elementaire mogelijkheden zijn. In dit artikel beschrijft Frans Snik twee verrassende ruimtevullers, TTS en QTS geheten, die Russell Towle en hijzelf onafhankelijk van elkaar onlangs ontdekt hebben.
De Leidse getaltheoreticus Hendrik Lenstra heeft de wiskundige structuur achter Eschers bekende litho ‘Prentententoonstelling’ ontrafeld. Op de tekening staat een jongeman in een galerij naar een prent te kijken waarop de galerij zelf staat afgebeeld. Het midden van de prent heeft Escher open gelaten. Lenstra heeft laten zien dat Escher, die geen hogere wiskundige opleiding had dan de middelbare school, in deze prent op een unieke wiskundige structuur gestuit is, die de weg wijst naar de opvulling van het midden.
Gerard Mercator werd geboren in 1512 in Rupelmonde, een dorp aan de Schelde bij Antwerpen, en hij stierf in 1594 in Duisburg. Hij was een beroemd cartograaf, en niet alleen vanwege de vele uitstekende kaarten die hij graveerde en de globes die hij vervaardigde. Zijn vermaardheid is tevens te danken aan het feit dat hij voor zijn kaarten het Italiaanse kanselarijschrift gebruikte, dat door alle latere cartografen werd overgenomen. Zijn grootste bekendheid verwierf hij echter door de uitvinding van een nieuwe kaartprojectie, die zijn naam draagt: de mercatorprojectie.
De wiskunde is een tuin waar een machtige boom in het midden staat. Die boom is behangen met namen van belangrijke wiskundigen zoals Euclides, Apollonius, Leibniz en Newton. Maar er groeit nog veel meer: prachtige struiken en fraaie plantjes. In die tuin is ook plaats voor Escher. Dat blijkt uit de grote bewondering die Escher bij vele wiskundigen geniet en uit de waardering voor zijn werk.